EU Plus-potreba i Evrope i zemalja regije

Piše: Milko Grmuša, generalni sekretar PDP-a.

Evropska unija će na video samitu EU i Zapadnog Balkana koji će biti održan 6. maja predstaviti veliki finansijski paket za zemlje zemlje regije kako bi im se pomoglo u suočavanju s krizom nastalom zbog korona virusa i njenim ekonomskim posljedicama. Taj finansijski paket, za koji se procjenjuje da će obuhvatiti preko pet milijardi evra, obuhvatiće podršku zdravstvenom sektoru, posebno isporukom osnovnih zaliha za spasavanje života, kao i značajnu podršku socijalom i ekonomskom oporavku.

Finansijsku podršku zemlje regije će dobiti odvojeno od dvije institucije, od Evropske komisije i Evropske investicione banke.

Zapadni Balkan treba da se transformiše u funkcionalne tržišne ekonomije koje su u stanju da se potpuno povežu u jedinstveno tržište EU, da stvore radna mjesta i preduzetničke mogućnosti za poboljšanje poslovne i investicione klime i da promovišu vladavinu zakona“, piše u nacrtu zajedničke deklaracije koja bi trebalo da bude usvojena na ovom samitu.

Ono što je važno jeste da Evropska unija definitivno ostaje najizdašniji partner Republike Srpske i cijele BiH kad je riječ o direktnoj finansijskoj podršci, ali investicijama. U teškim vremenima koja nas tek očekuju jednostavno neće biti moguće oporaviti privredu bez ozbiljne evropske podrške. Zbog toga je PDP u svakodnevnoj komunikaciji sa našim partnerima u Evropskoj narodnoj partiji, Evropskom parlamentu i Evropskoj komisiji. Formulisali smo jasan prijedlog: Evropska unija treba da odvoji pitanje formalnog članstva zemalja regije u EU od pitanja ekonomske podrške regiji. Iskustvo sa epidemijom korona-virusa jasno pokazuje da ozbiljni problem ne poznaju granice i formalna članstva država. Republika Srpska je sa FBiH i zemljama regije u samom srcu Evrope i kao takva mora biti tretirana u post-korona periodu kao dio EU kako bi ponovo pokrenula svoju ekonomiju, oporavila zdravstveni sistem i tako osnažila svoje kapacitete da se uspješno bori protiv budućih epidemija, ali i bezbjednosnih i drugih izazova.

EU Plus kao formula uspjeha i za Evropsku uniju i za zemlje regije

Ako danas ne pomogne zemljama regije, EU rizikuje da se sutra zdravstvena, bezbjednosna ili neka druga kriza iz regije prelije u samu Evropsku uniju. To je razlog zbog kojeg smo našim partnerima u evropskim institucijama veoma jasno rekli da je vrijeme za nove velike političke ideje koje EU mora da ponudi, jer je to jedini način da iz krize koja je dugo trese izađe osnažena. EU upravo u regiji Zapadnog Balkana može da pokaže snagu, i to tako što će sve zemlje regije primiti već sljedeće godine u svojevrsnu EU Plus, odnosno sve zemlje regije bi imale sva prava unutar EU osim prava glasa u ovoj fazi. To znači da bi se svi ekonomski projekti unutar EU odnosili i na zemlje regije, da bi sve mjere za oporavak privrede bile primjenjivane i u regiji, odnosno mi bismo praktično već od ove godine bili dio istog ekonomskog, tržišnog, bezbjednosnog, zdravstvenog i političkog okvira sa ostalim članicama EU.

PDP je najsnažniji politički advokat ove ideje u cijeloj regiji. Za razliku od mnogih drugih političkih faktora, mi apsolutno ne trgujemo sa svojim evropskim opredjeljenjem. Zbog toga smo stekli ozbiljan kredibilitet unutar Evropske narodne partije i zbog toga ćemo u svim ovim procesima snažno insistirati na afirmaciji političkog subjektiviteta Republike Srpske i na zaštiti njene ustavne pozicije. Za razliku od svojih političkih konkurenata, mi smo potpuno uvjereni da je pravi put za jačanje pozicije Republike Srpske u tome da ona bude ta koja predvodi evropske integracije. Ukoliko se opiremo tim integracijama, ukoliko doprinosimo slabljenju evropskog uticaja u regiji, prvo slabimo svoju ekonomiju jer rizikujemo da izgubimo podršku najvažnijih finansijskih partnera. Drugo, rizikujemo da nas naši neprijatelji označe kao destruktivne i tako destabilizuju našu poziciju.

Zbog toga dileme ne smije da bude: Republika Srpska snažnije nego ikad mora da se proevropski pozicionira, da afirmiše evropske vrijednosti i da zauzme definitivan i odlučan kurs transformacije društva na evropskim principima, a što znači afirmaciju tržišne privrede, vladavine prava i stvaranja uređenog sistema po uzoru na razvijene evropske zemlje.

Ostavi komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena.