Istraživanja su pokazala da konzumiranje kafe može produžiti život i potencijalno smanjiti rizik od fibrilacije atrija (nepravilnog, ubrzanog rada srca).

Sada su naučnici utvrdili i količinu kafe koja može pomoći u smanjenju stresa.

Velika studija, objavljena u stručnom časopisu Journal of Afektiv Disorders, analizirala je podatke o unosu kafe i medicinsku dokumentaciju 460.000 ljudi tokom približno 13 godina.Nakon tog perioda, rezultati su pokazali da su osobe koje su svakodnevno pile kafu, tačnije dve do tri šolje, imale manji rizik od razvoja poremećaja raspoloženja (kao što su velika depresija ili bipolarni poremećaj) i poremećaja povezanih sa stresom (poput anksioznosti i poremećaja prilagođavanja) u poređenju sa onima koji uopšte nisu pili kafu.

Kod ljudi koji su pili pet ili više šolja kafe dnevno nije zabeleženo smanjenje stresa, već naprotiv uočen je porast poremećaja raspoloženja. Doktorka Kyra Bobinet i dijetetičar Aleksandar Lerit ističu pozitivan uticaj antioksidanasa u kafi, koji mogu pomoći u borbi protiv upala, a samim tim i raznih bolesti.

“Kafa je mnogo više od kofeina. Sadrži stotine bioaktivnih jedinjenja, uključujući polifenole i hlorogenske kiseline, koji imaju antioksidativna i protivupalna svojstva i vremenom mogu nezavisno podržavati zdravlje mozga”, rekla je Bobinet.Veza između kafe i manjeg rizika od problema sa mentalnim zdravljem može se objasniti njenim uticajem na funkciju bubrega, jetre i metabolizam masti. To su procesi koje antioksidansi iz kafe mogu podržati, naglasila je ona, prenosi B92.

Snimak iz Sinđijanga, autonomnog regiona u Kini, izazvao je veliku pažnju na internetu, nakon što je prikazao trenutak kada je humanoidni robot izgubio kontrolu tokom školskog sportskog dana.

Video, koji se brzo proširio društvenim mrežama, prikazuje robota koji je prvobitno izvodio plesne pokrete i demonstrirao borilačke veštine pred učenicima.

Od zabave do haosa za nekoliko sekundi

Robot goes rogue at a school sports day in Xinjiang, charging into a dance formation and throwing punches! Maybe This year’s sports day tech level is too high!😂 pic.twitter.com/5khe1uBbR8

— Shanghai Daily (@shanghaidaily) April 29, 2026

Na početku nastupa, sve je djelovalo kao zanimljiva demonstracija tehnologije. Robot je bio dio koreografije zajedno sa učenicima koji su izašli na teren kako bi učestvovali u zajedničkom plesnom programu.

Međutim, situacija se brzo promijenila. Nekoliko sekundi nakon početka, robot se sapleo i pao, a zatim počeo da se nekontrolisano pomjera i zadaje udarce rukama, nalik kung-fu pokretima.

Učenici su se uplašili i počeli da se udaljavaju, dok je scena za mnoge podsetila na filmove o pobuni mašina.

Brza reakcija spriječila ozbiljnije posljedice

Operater robota brzo je reagovao, utrčao na teren i zaustavio uređaj pre nego što je neko mogao biti povređen. Prema dostupnim informacijama, niko od učenika nije zadobio povrede.

Kalifornijum, sintetički radioaktivni element koji se ne javlja u prirodi, smatra se najrjeđim metalom na planeti.

Kalifornijum se ne dobija klasičnim rudarskim postupcima, niti postoji u prirodnim ležištima, već se stvara isključivo u nuklearnim reaktorima. Upravo zbog izuzetno složenog procesa proizvodnje, kao i malih količina u kojima je dostupan, ovaj metal ima poseban status u svijetu nauke i visoke tehnologije.

Proizvodnja i cijena
Kalifornijum danas proizvode samo Rusija i Sjedinjene Američke Države, a godišnje količine ne mjere se kilogramima ili gramima, već mikroskopski malim količinama. Cijena, u zavisnosti od izotopa i namjene, može dostići desetine miliona dolara po gramu.

Upotreba kalifornijuma
Najpoznatiji i najvažniji izotop je kalifornijum-252, snažan izvor neutrona. Zbog toga se koristi u specijalizovanim oblastima – od nuklearne medicine i naučnih istraživanja, do analize materijala, kontrole industrijskih procesa i pojedinih primjena u nuklearnoj energetici. Nacionalna laboratorija Ouk Ridž (Oak Ridge) u SAD navodi da se kalifornijum-252 koristi, između ostalog, u analizi uglja i cementa, ispitivanju materijala bez oštećenja, detektorima i medicinskim istraživanjima.

Kako je otkriven kalifornijum
Kalifornijum je prvi put dobijen 1950. godine u Berkliju (Berkeley), u Kaliforniji, po kojoj je i dobio ime. Kraljevsko hemijsko društvo navodi da su ga sintetisali Stenli Tompson (Stanley Thompson), Kenet Strit (Kenneth Street), Albert Đorso (Albert Ghiorso) i Glen Siborg (Glenn Seaborg), bombardovanjem kirijuma alfa-česticama.

Razlika između sintetičkih i prirodnih metala
Treba praviti razliku između sintetičkih i prirodnih metala. Ako se posmatraju samo metali koji se mogu naći u Zemljinoj kori, rekorder po rijetkosti je osmijum. On se dobija u izuzetno malim količinama, uglavnom kao primjesa u rudama drugih metala, vadi se u Južnoj Africi, Rusiji, SAD, Kanadi i Kazahstanu.

Osmijum – najrjeđi prirodni metal
Osmijum pripada grupi platinskih metala i poznat je kao jedan od najgušćih stabilnih elemenata. Njegovo prisustvo u Zemljinoj kori toliko je malo da se često opisuje u dijelovima na milion ili čak u još manjim jedinicama. U praksi, to znači da se u toni stijene može nalaziti manje osmijuma nego što teži zrno pijeska.

Zašto su rijetki metali važni
I kalifornijum i osmijum pokazuju da rijetkost metala više nije samo pitanje nakita, tržišne cijene ili berzanske potražnje. U savremenoj nauci najvredniji su upravo oni materijali koji se mogu dobiti u gotovo nezamislivo malim količinama, ali čija svojstva imaju značaj za medicinu, energetiku, industriju i istraživanja na granici današnjih tehnoloških mogućnosti, prenosi Politika.