Više javno tužilaštvo u Beogradu podiglo optužnicu zbog propusta koji su doveli do pada nadstrešnice u Novom Sadu.

Nakon sprovedenog predistražnog postupka i istrage, Posebno odjeljenje za suzbijanje korupcije Višeg javnog tužilaštva u Beogradu podiglo je optužnicu protiv Slobodanke K, menadžera za razvoj investicija AD “Infrastruktura Železnica Srbije” sa sjedištem u Beogradu, kao i predsjednika Komisije za tehnički pregled Železničke stanice u Novom Sadu Milutina S. i člana te Komisije Biljane K, a u vezi sa izvršenjem nekoliko krivičnih djela sa koruptivnim elementom, koja su imala za posledicu pad nadstrešnice na toj Železničkoj stanici 1. novembra 2024. godine, kojom prilikom je poginulo 15 ljudi, a dvoje teško tjelesno povrijeđeno.

Glavni javni tužilac Višeg javnog tužilaštva u Beogradu Nenad Stefanović ukazao je na to da postoji opravdana sumnja da su njihovi propusti doprinijeli i da su u uzročno-posljedičnoj vezi sa pomenutom tragedijom, jer bi oni, da su savjesno postupali i izvršili dužnost vanrednog pregleda, kao i kontrole ispunjenosti uslova u toku samog probnog rada, onda mogli vizuelno da uoče znake loma i povećanog ugiba na nadstrešnici u danima koji su prethodili njenom obrušavanju.

Slobodanki K. optužnicom se na teret stavlja krivično djelo Zloupotreba službenog položaja i krivično djelo Teško djelo protiv opšte sigurnosti.

Milutin S. i Biljana K. optužnicom se terete za krivično djelo Nesavjesan rad u službi i krivično djelo Teško djelo protiv opšte sigurnosti.

Obustavljena istraga

Stefanović je ukazao da je u odnosu na članove Komisije Jelenu V. i Mariju N. J. donijeta naredba o obustavljanju istrage jer nema dokaza da su izvršile bilo koje krivično djelo koje se goni po službenoj dužnosti.

Napomenuo je da je, tokom istrage iz iskaza okrivljenih, svjedoka i pregledane pisane dokumentacije koja je objavljena na sajtu Vlade Srbije, utvrđeno je da su njih dveij bile dovedene u zabludu od strane optuženih članova Komisije o izvršenom tehničkom nadzoru, što isključuje protivpravnost u njihovom postupanju.

Prema riječima glavnog javnog tužioca, koruptivni element u ovom slučaju ogleda se u nevršenju dužnosti nadzora i nevršenju službene dužnosti, a krivična djela Nesavjesan rad u službi kao i Zloupotreba službenog položaja predstavljaju tzv. koruptivna krivična djela.

Zašto VJT u Beogradu podiže optužnicu?

Sa druge strane, kako je objasnio, VJT u Novom Sadu je u svom predmetu podiglo optužnicu protiv drugih okrivljenih lica za krivično djelo Teško djelo protiv opšte sigurnosti iz oblasti tzv. opšteg kriminala.

Javno tužilaštvo za organizovani kriminal vodi predistražni postupak u vezi sa finansiranjem projekta renoviranja Železničke stanice u Novom Sadu, napomenuo je glavni javni tužilac.

Taj predistražni postupak, kako je istakao, započeo je po osnovu inicijative UKP-a prvom radnjom POSK VJT u Beogradu koje je policiji dalo zahtkev za prikupljanje potrebnih obavještenja u vezi finansiranja projekta, iz razloga što pojedine firme imaju sedište na teritoriji Beograda, a nakon toga je POSK VJT u Novom Sadu započeo svoje postupanje u vezi finansiranja projekta.

Stefanović je rekao i da je POSK VJT je u Beogradu uložilo prigovor na rešenje o supstituciji Vrhovnog javnog tužioca, kojem će odlučivati Komisija Visokog saveta tužilaštva.

POSK VJT u Beogradu smatra da tužilaštvo koje je vodilo predistražni postupak, istragu i podiglo optužnicu treba i da je zastupa pred nadležnim sudom zbog efikasnosti postupka, zbog čega, kako je naveo, ostaje nejasno zašto bi to radilo Javno tužilaštvo za organozovani kriminal koje je u fazi predistrage u vezi sa finansiranjem projekta rekonstrukcije Železničke stanice u Novom Sadu.

“Imajući u vidu tragediju od 1. novembra prošle godine u Novom Sadu, kao i društvene okolnosti koje su usledile, napominjem da je Više javno tužilaštvo u Beogradu dalo svoj maksimum u postupanju efikasnim reagovanjem povodom sumnje na izvršena krivična dela i procesuiranje odgovornih lica u delu koji se odnosi na našu nadležnost”, napomenuo je glavni javni tužilac.

Za šta se terete optuženi

Postoji opravdana sumnja da su predsjednik Komisije za tehnički predgled radova Milutin S. i član Komisije Biljana K. od 25. marta 2024. godine do 5. aprila 2024. godine kršenjem zakona, drugih propisa i opštih akata, propuštanjem dužnosti nadzora i na drugi način očigledno nesavjesno postupali u vršenju službe, iako su bili svjesni da usljed toga može nastupiti teža povreda prava drugog, pa je takva povreda i nastupila.

Oni su vršili tehnički pregled objekta prije završetka izgradnje objekta, ali tehničkim pregledom nisu potpuno obuhvatili kontrolu usklađenosti izvedenih radova sa građevinskom dozvolom i tehničkom dokumentacijom na osnovu koje se objekat gradio, kao ni sa tehničkim propisima i standardima koji se odnose na pojedine vrste radova, postupivši protivno Zakonu o planiranju i izgradnji, pa su radi utvrđivanja podobnosti objekta za upotrebu, odobrili puštanje cijelog objekta stanične zgrade Željezniče stanice Novi Sad u probni rad.

Pri tome nisu utvrdili da su za to ispunjeni uslovi niti su u toku probnog rada objekta proveravali ispunjenost uslova za izdavanje upotrebne dozvole, pa o tome nisu dostavili izveštaj investitoru, čime su postupili protivno odredbama Zakona o planiranju i izgradnji.

Takođe, nisu izvršili proveru potpunosti tehničke i druge dokumentacije za izgradnju objekta, odnosno za izvođenje radova, jer su tehnički pregled vršili bez potvrde prijave radova, bez provere usklađenosti sa projektovanom konstrukcijom objekta, bez provjere položaja, fizičke i tehničke karakteristike svih značajnih elementa konstrukcije objekta, bez provjere građevinskih dnevnika, odnosno dijelova dnevnika koji se odnose na kontrolu odgovarajućih radova (uzimanje kontrolnih uzoraka), bez naknadnih kontrolnih ispitivanja konstrukcije nadstrešnice, koja se nalazi ispred vestibila „B“, postupivši tako protivno odredbama Pravilnika  o sadržini i načinu vršenja  tehničkog pregleda objekta, sastavu komisije, sadržini predloga komisije o utvrđivanju podobnosti  objekta  za upotrebu, osmatranju tla i objekta u toku građenja   i upotrebe i minimalnim garantnim rokovima za pojedine vrste objekata.

Pored toga, nisu utvrdili da projekat nije sadržao deo koji se odnosi na ocjenu stanja postojećeg objekta i da nisu vršeni prethodni istražni radovi koji se odnose na stabilnost objekta, te su sačinili izvještaje o izvršenom tehničkom pregledu objekta u dijelu svoje struke.

Milutin S. je sačinio Izvještaj o izvršenom tehničkom pregledu objekta od 4. aprila 2024. godine u kojem je sadržan Zapisnik o izvršenom tehničkom pregledu kao i prijedlog komisije za puštanje objekta u probni rad od 5. aprila 2024. godine, u kom Izvještaju su konstatovali da ne postoje nedostaci koji utiču na stabilnost i funkcionalnost objekta i sistema.

Tim Izvještajem je potvrđeno da je objekat izveden u skladu sa projektom za građevinsku dozvolu i projektom za izvođenje, da je radi utvrđivanja podobnosti objekta za upotrebu odobren probni rad, iako su znali da izvršeni obilazak i pregled objekta sa Zapisnikom o izvršenom tehničkom pregledu nisu urađeni u skladu sa navedenim propisima, standardima i pravilima struke, jer osumnjičena Biljana K. nije izvršila pregled konstrukcije cijelog objekta stanične zgrade Železničke stanice Novi Sad, posebno nadstrešnice, te je postupila protivno odredbi Pravilnika o privremenim tehničkim propisima za građenje u seizmičkim područjima.

Naime, Biljana K. nije utvrdila da  nakon rekonstrukcije objekta javne namene nije vršena analiza otpornosti na seizmička dejstva, posebno imajući u vidu starost objekta, specifičnost konstruktivnog rješenja nadstrešnice, te da nisu utvrđena zatečena tehnička svojstva nadstrešnice  u pogledu nosivosti, stabilnosti, upotrebljivosti i trajnosti, ne utvrdivši uticaj dodatnog opterećenja na nadstrešnicu, kao ni koroziju kablova za prednaprezanje koji su bili jedini noseći elementi zatege, odnosno koroziju koja se javila u kablovima na spoju zatege i krovnog nosača (krovnog nabora) tzv. testerastog krova, koji je mogao da bude utvrđen putem pregleda konstrukcije.

Takođe, Biljana K. nije utvrdila da sloj nearmiranog betona nije uklonjen sa nadstrešnice, kao ni keramike sa donje strane nadstrešnice, a što je projektom izvođenja radova bilo propisano  za uklanjanje, zbog čega nije utvrdila ni ovo dodatno opterećenje nadstrešnice, iako je bila dužna da to uradi sa čime je bio upoznat predsjednik Komisije osumnjičeni Milutin S.

Oni su i pored toga su odobrili probni rad objekta stanične zgrade  Železničke stanice Novi Sad u trajanju od najduže  godinu dana, iako su bili svesni da usled toga može nastupiti teža povreda prava drugog-pravo na život i tjelesni integritet, pa je takva povreda i nastupila, svjesni da će preinačena ili lažna isprava-Izvještaj o izvršenom tehničkom pregledu objekta od 4. aprila 2024. godine, čiji je sastavni deo Zapisnik o tehničkom pregledu sa datumom 5. aprila 2024. godine, biti iskorišćen u pravnom prometu.

Na taj način su ostale neutvrđene nepravilnosti koje su dovele do obrušavanja nadstrešnice na tlo ispred prednje fasade vestibila “B” na objektu stanične zgrade Željezničke stanice Novi Sad.

Ni u toku probnog rada nisu provjeravali ispunjenost uslova za izdavanje upotrebe dozvole, te su prilikom drugog vršenja tehničkog pregleda ponovo učinili sve nabrojane propuste.

Nakon toga je Milutin S. sačinio u toku oktobra 2024. godine nov izvještaj o tehničkom pregledu objekta stanične zgrade Železničke stanice Novi Sad, unijevši u taj izvještaj i izvještaj osumnjičene Biljane K, potvrdu da je objekat podoban za upotrebu i predloživši izdavanje upotrebne dozvole, iako za to nisu ispunjeni uslovi, jer su znaci loma bili uočljivi u danima koji su prethodili rušenju nadstrešnice jer su se javljali u vidu povećanih ugiba.

Na taj način su ostale i dalje neutvrđene gore opisane nepravilnosti, usljed čega je zbog smanjene nosivosti zatega i njihovog preopterećenja došlo do pokretanja mehanizma loma krutih veza poprečnih greda nadstrešnice u stubove južne fasade objekta, te do potpunog otkazivanja zatega i pojave krtog loma i rušenja nadstrešnice na tlo ispred prednje fasade vesti bila “B” stanične zgrade Železničke stanice Novi Sad.

Oni su pri tome su bili svjesni da nepostupanjem po propisima i tehničkim pravilima o mjerama zaštite mogu i svojim propustima da doprinesu i tako da izazovu opasnost za život i tijelo ljudi, pa su na to pristali, olako držeći da usljed toga neće nastupiti smrt i teška tjelesna povreda kod više lica.

Takođe, sumnja se da je Slobodanka K, od septembra 2020. godine do 1. novembra 2024. godine, u Beogradu, kao službeno lice-menadžer za razvoj  i investicije u AD “Infrastrukture Železnice Srbije” Beograd, zadužena da koordinira i prati projekat modernizacije i rekonstrukcije mađarsko-srpske željezničke pruge na teritoriji Republike Srbije, za dionicu Novi Sad-Subotica-Državna granica (Kelebija), iskorišćavanjem i prekoračenjem granice svog službenog ovlašćenja i nevršenjem svoje službene dužnosti, teže povrijedila prava drugih i to pravo na život i tjelesni integritet.

Ona je bila zadužena za donošenje odluka u vezi sa pomenutim projektom, te je dostavljala izvještaje, zapisnike i drugu dokumentaciju svojim pretpostavljenima, znajući da Izveštaj o izvršenom tehničkom pregledu od 4. aprila 2024. godine, čiji je sastavni dio Zapisnik o tehničkom pregledu od 5. aprila 2024. godine i prijedlog za probni  rad, nije urađen u skladu sa svim propisima i pravilima struke, kao i da radovi na objektu nisu završeni, usljed čega je odobren probni rad objekta zgrade Železničke zgrade Novi Sad u trajanju od najduže godinu dana.

Slobodanka K. je 12. juna 2024. godine donijela rješenje kojim je formirala zajedničku Komisiju za interni prijem krila “B” u  Železničkoj stanici Novi Sad sa zadatkom da Komisija izvrši interni prijem vestibila krila “B” stanične zgrade Železničke stanice Novi Sad, kako bi prijemom vestibila krila “B” putnicima bilo omogućeno korišćenje vestibila i svih sadržaja u njemu, iako interni prijem kao takav nije regulisan nijednim propisom, zbog čega je, nakon internog prijema i primopredaje objekta između izvođača radova i investitora došlo do puštanja u rad vestibila krila “B” 5. jula 2024. godine.

One je znala da radovi na vestibilu krila “B” nisu završeni, jer o tome nije dobila potvrdu stručnog nadzora, a bila je svesna da nepostupanjem po propisima i tehničkim pravilima može da ugrozi bezbjednost.

Na taj način su ostale neutvrđene nepravilnosti koje su dovele obrušavanja nadstrešnice na tlo ispred prednje fasade vestibila “B” na objektu stanične zgrade Železničke stanice Novi Sad 1. novembra 2024. godine.

Nakon toga, nepostupajući po propisima i tehničkim pravilima  o merama zaštite, iako je znala da su putnici počeli da koriste objekat stanične zgrade i to krilo “B” počev od  5. jula 2024. godine, nije upozorila nadležne organe da objekat i dalje nije završen, a znajući da je u toku novi tehnički pregled koji je vršen sve do nekoliko dana prije pada nadstrešnice, za vrijeme kog tehničkog pregleda radovi još nisu bili završeni.

Takođe je znala da još nije dostavljen konačni  izvještaj o tehničkom pregledu u kome je konstatovana podobnost objekta za upotrebu, odnosno da nije predloženo izdavanje upotrebne dozvole  za objekat,  usljed  čega je 1. novembra 2024. godine došlo do rušenja nadstrešnice na tlo ispred prednje fasade pomenutog vestibila, kojom prilikom je  život izgubilo 15 lica, a teško tjelesno povrijeđena dva lica.

Ona je bila svjesna da nepostupanjem po propisima i tehničkim pravilima o mjerama zaštite da doprinese i tako i ona izazove opasnost za život i tjelo ljudi, pa je na to pristala, olako držeći da usljed toga neće nastupiti smrt i teška tjelesna povreda kod više lica.

Prepoznajući opravdani interes javnosti da bude upoznata sa dokazima, u prilogu su objavljeni dokazi koje je tužilaštvo obezbijedilo za podizanje ove optužnice, a možete ih pogledati OVDJE.

Nezavisne novine