Connect with us

Društvo

BROJ ŽRTAVA NIKAD NIJE TAČNO UTVRĐEN: 80 godina od proboja logoraša iz Jasenovca

Posljednji preživjeli zatočenici ustaškog koncentracionog logora Jasenovac počeli su proboj 22. aprila 1945, prije 80 godina kako bi se spasili iz te “fabrike smrti”, najveće na jugoistoku Evrope.

U proboj je iz logora tog 22. aprila 1945. godine, krenulo oko 600 od 1.073 koliko je tada preostalo logoraša u logoru Ciglana u Jasenovcu.

Tog dana, ili prethodne večeri, pošto je postalo nesumnjivo da ih očekuje neizbježna smrt, jedan broj logoraša se odlučuje na proboj. Od 600 koliko je krenulo u proboj, preživjelo ih je najviše 169.

Istog dana u bijeg su krenuli i zatočenici drugog dijela logora, Kožare. Od njih 147 koliko je krenulo u proboj, samo je 11 preživjelo.

Proljeća 1945. marta i aprila, sporovođena je sistematska likvidacija logora. Saveznička avijacija bombardovala je logorski kompleks u više navrata, i pojedini objekati su uništeni.

Uprava, na čijem čelu se nalazio Vjekoslav Maks Luburić, zapovjednik tzv. ustaške obrane, naredila je zatim da se pobiju svi zatočenici, a logor minira, kako bi bili uklonjeni tragovi sistematskog zločina.

Likvidarni su zatočenici, uništavana arhivska građa, sva dokumetacija, objekti, sve ono što bi moglo biti svedočanstvo, pokazatelj, dokaz, šta se na prostoru koncentracionog logora događalo.

Dok je jedan broj ustaškog osoblja minirao objekte, drugi su palili barake i dokumetaciju, ostali su ubijali zatočenike, da ne bi bilo živih svjedoka.

Oni koji su posljednjem periodu pristizali u logor nisu ni uvođeni nego su odmah po prispijeću ubijani, uglavnom na Savi.

Hrvatski ustaški logor Jasenovac, nerijetko je nazivan i “balkanski Aušvic”. Bio je to sabirni, radni, kažnjenički i zarobljenički logor.

“Radni logor Jasenovac”, kako ga naziva hrvatska državna administracija, bio je stratište za Srbe, Rome i Jevreje, svih uzrasta, polova, životne dobi, socijalnih, obrazovnih i drugih profila, kao i za antifašiste, pomagače i simpatizere Srba, Roma i Jevreja.

Sistem logora Jasenovac bio je zloglasan po varvarskim metodama i velikom broju žrtava.

Jasenovačka fabrika smrti radila je od avgusta 1941. do aprila 1945. punih 1.337 dana. Tu su sistematski odvođeni civili, neželjeno stanovništvo, prečesto sasvim mirni građani koji nikakve veze ni sa politikom ni sa ustanicima nisu imali, ali su pripadali, po ustaškim nazorima, etničkim grupama koje je trebalo odstraniti.

Profesor Gideon Grajf, istoričar specijalizovan za Holokaust i autor izuzetno značajne monografije “Jasenovac – Aušvic Balkana – Ustaška imperija okrutnosti”, navodi da je Jasenovac bio “daleko brutalniji od Aušvica”.

U procesu “pročišćenja hrvatske nacije”, srpska djeca su ubijana, zajedno sa odraslima.

Tokom četiri godine, između aprila 1941. i maja 1945. godine, u ustaškoj NDH ubijeno je 73.316 mališana. Tokom Drugog svjetskog rata, jedino mjesto u cijeloj Evropi u kojem su postojali specijalni logori za djecu bila je Hrvatska.

Samo od decembra 1941. do aprila 1942. godine ustaše su ubile 19.544 dječaka i djevojčice srpske nacionalnosti, a njihovi identiteti utvrđivani su kasnije.

Ubijani su, prema svjedočenjima, na najstrašnije načine i umirali su, takođe, više nego odrasli, od bolesti, izgladnjelosti, žeđi i smrzavanja.

Mnoga djeca ubijena su u Jasenovcu i sredinom septembra 1942. godine. Tijela djece dovožena su sa 15 zaprežnih kola u ciglanu i spaljivana. Slična sudbina zadesila je i 300 djece koja su pogubljena u Gradini u oktobru iste godine.

Ogroman broj djece, oko 12.000, spasen je od ustaškog pogroma zahvaljujući Diani Budisavljević i desetinama plemenitih ljudi koji su joj pomogli.

Broj žrtava u koncentracionom logoru Jasenovac nikada nije tačno utvrđen.

Logorska arhiva je dva puta uništavana – početkom 1943. i u aprilu 1945. godine.

Zemaljska komisija Hrvatske, osnovana 1945. godine, konstatovala je u izvještaju Međunarodnom vojnom sudu u Nirnbergu da je broj žrtava između 500.000 i 700.000.

Njemački generali iz Drugog svjetskog rata davali su veoma različite podatke o broju ubijenih Srba u NDH, ali zajedničko im je to da svi pominju stotine hiljada stradalih.

Aleksander Ler je još 1943. godine govorio o 400.000 ubijenih Srba, Lotar Renduli, njemački general-pukovnik, navodi da je ubijeno oko “500.000 pravoslavaca”, general Herman Nojbaher pominje “više od 750.000 ubijenih”, a SS general Ernst Fik – 600.000.

Nakon Drugog svjetskog rata, u namjeri da izjednače žrtve i zasluge za oslobođenje zemlje, komunističke vlasti činile su sve da se Jasenovac pominje što manje.

O najvećem stratištu u NDH nisu snimani filmovi niti rađeni serijali, a lider komunista Josip Broz Tito nikada nije otišao u Jasenovac.

Related Topics:

Društvo

HOROR NOĆ IZ PAKLA! Tijani se zmija uvukla u torbu, pa joj se u mraku omotala OKO VRATA!

Ono što je trebalo biti obično vikend-kampovanje pretvorilo se za Tijanu Lalović u iskustvo koje će teško zaboraviti.

Na Magliću je tokom pakovanja ugledala zmiju kako se približava šatoru, no nije ni slutila da će je nekoliko dana poslije isti taj neželjeni gost dočekati u njenom stanu u Beogradu.

Sve se dogodilo 16. avgusta, na njen rođendan. Tijana je stajala ispred šatora i čekala prijateljicu kada je krajičkom oka ugledala crnu zmiju kako se približava. Društvo je odmah priskočilo u pomoć, izvadili su stvari iz šatora i pronašli životinju, koja je pobjegla prema rijeci Ibar. Pomislili su da je time priča završena. Nakon planinarenja pokupili su stvari i vratili se u Beograd. No, zmija se u međuvremenu uvukla u Tijaninu torbu.

U noći između 18. i 19. avgusta Tijanu je u novom stanu na Novom Beogradu probudio neobičan osjećaj. Osjetila je snažan pritisak oko vrata, a u prvom trenutku nije ni znala šta joj se događa. Mislila je da ju neko davi. Tek kada je rukama pokušala skinuti ono što joj je bilo oko vrata, shvatila je da je riječ o zmiji.

“Upadam u paniku i jedina mi je misao da se spasim, da skinem to nešto sa sebe i pobjegnem. Hvala Bogu, zaplela se u moju kosu i zbunila, jer sam je grebala i čupala, počupala sam i svoju kosu i izgrebala se samo da je skinem”, prepričava Tijana.
Prijatelji sa Biološkog fakulteta sljedećeg su dana pretražili cijeli stan. Gledali su iza klime, u slivnicima, ormarima i oko bojlera, ali zmiju nisu pronašli. Ipak, uspjeli su zaključiti gdje je vjerovatno završila. Riječ je bila o zmiji ribarici, koja je morala pronaći vodu. Jedini dostupan izvor u stanu bila je VC školjka, kroz koju je, prema njihovoj pretpostavci, pobjegla.

Tijana danas kaže da od tada poklopac VC školjke više ne ostavlja podignutim, a upozorila je i komšije u prizemlju i na prvom spratu da nekoliko dana budu oprezni.

“Do tada mi je daska uvijek bila podignuta, a od tada više ne. I to je veliko upozorenje koje želim prenijeti ljudima. Što se tiče ‘moje’ zmije, prijatelji su mi rekli da je ona već tog dana bila na slobodi jer je njena potreba jednostavno bila spasiti se, a ne sada šetati po spratovima. Međutim, svakako sam sišla upozoriti komšije koji žive u prizemlju i na prvom spratu da sljedećih nekoliko dana obavezno drže zatvorene VC-školjke. To je ujedno bio trenutak kada smo se upoznali i naišla sam na veliku empatiju i razumijevanje svih ljudi kojima sam ispričala šta se dogodilo”, objasnila je ova mlada Beograđanka.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Jesen kuca na vratima, evo kada nas očekuje mraz

Jesen nam polako, ali sigurno kuca na vratima.

Pokazuje to i karta koju je (12. septembra) objavio Bhmeteo.

Danas ujutru lokalno mraz, koji se očekuje na planinskim visoravnima i mrazištima centralne i istočne Bosne. U susjednoj Crnoj Gori i Srbiji po lokalitetima kao što su Kosanica i Karajukića Bunari izgledan je i minus”, navodi ova stranica na Fejsbuku i najavljuje: “Prilično svježa noć, prava ranojesenja kao podsjednik da nam jesen polako ali sigurno kuca na vratima”.

Na karti su temperature sutra rano ujutru pri tlu koje se očekuju u BiH, na standardnih 2m za očekivati je koji stepen više temperature u odnosu na prikazane. Nakon svježeg jutra, sutrašnji dan biće pretežno sunčan i ugodno topao, navodi se u ovoj prognozi.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH (FBiH) danas preovladava sunčano u svim krajevima, uz sve manje oblačnosti, saopštio je Republički hidrometeorološki zavod.

Vjetar je slab do umjeren sjevernih smjerova. Na jugu slaba do umjerena, uveče i jaka bura.

Maksimalna temperatura vazduha od 19 stepeni Celzijusovih na istoku i u višim predjelima, do 26 na zapadu, a na jugu do 30 stepeni.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Nakon oblačnog jutra u BiH sutra sunčano vrijeme

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ se nakon pretežno oblačnog jutra, očekuje sunčano vrijeme u svim krajevima.

Ujutru će ponegdje biti slabe kiše, na jugu vedro, a lokalno uz rijeke i po kotlinama biće magle, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Duvaće slab do umjeren vjetar, sjevernih smjerova, na jugu slaba do umjerena, uveče i jaka bura. Jutarnja temperatura vazduha biće od 10 do 15, na jugu do 22, a najviša dnevna od 20 do 25, na jugu do 30 stepeni Celzijusovih, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda

Nastavi čitati

Aktuelno