Connect with us

Region

CIJENA PREKO MILIJARDU EVRA: Evo zašto je dobro da kupac Naftne industrije Srbije bude iz Azije

Kupac NIS-a je pred vratima, što se može zaključiti prema posljednjim vijestima i porukama kako ruskih većinskih vlasnika, tako i predstavnika Srbije.

Pregovori su u toku, o kupcu i cijeni se još spekuliše, a moglo bi da se dogodi i da od prodajne cijene Kremlj ne vidi ni cent bar ne u dogledno vrijeme. Evo i zašto.

Tržišna vrijednost NIS-a iznosila je oko milijardu evra prije obustavljanja trgovanja na berzi sredinom januara. Realna vrijednost je još veća, a prema procjenama tržišnih eksperata kreće se između tri i četiri milijarde evra. Podsjećanja radi, 2008. godine revizorska kuća Dilojt, koju je angažovala Vlada Srbije, procijenila je da je vrijednost po prinosnom metodu bila 2,2 milijarde evra za 100 odsto vlasništva NIS-a bez rudnog bogatstva.

Ipak, čak i ako se prodaja NIS-a uspješno završi moglo bi se dogoditi da Rusija od kupoprodajne sume ne vidi ni – cent.

Razlog čuči u američkim sankcijama. Prema pravilima Kancelarije za kontrolu strane imovine američkog Ministarstva finansija (OFAC), SAD ne dozvoljavaju da ruska država, blokirani entiteti ili sankcionisane institucije ostvare finansijsku korist od bilo kakve prodaje imovine ili udjela koji podleže američkim sankcijama. To važi i za NIS.

Gdje će onda završiti pare od prodaje NIS-a
Sva potencijalna sredstva od prodaje morala bi da budu uplaćena na blok specijalni račun na kojem je novac zamrznut i kojim upravlja američka strana. Ovakva sredstva formalno pripadaju prodavcu, ali njima ne može da se raspolaže sve dok OFAC ne donese drugačiju odluku.

Postoji mogućnost i da će olakšani način da Rusi naplate ovu prodaju odrediti i kupca njihovog dijela u NIS-u.

Naime, u aktuelnim okolnostima, ova transakcija je za potencijalne evropske kupce otežana zbog izbacivanja pojedinih ruskih banaka iz SWIFT-a, dok su SAD uvele „full-blocking sankcije“. To znači da američke firme i banke ne smiju uopšte da posluju sa ruskim bankama, a njihov novac i imovina su zamrznuti.

Ipak, priča bi bila lakša za neke azijske potencijalne partnere za koje ne važi SWIFT.

Drugim riječima, ako dođe do ove transakcije vredne preko milijardu evra, Rusija neće moći da podigne, preusmjeri ili upotrebi taj novac ukoliko je kupac iz Evrope.

Ovaj mehanizam dio je šireg režima sankcija uvedenog poslije početka rata u Ukrajini. Sličan model primjenjuje se i na druge ruske državne kompanije i entitete čija je imovina pod kontrolom američkog regulatora.

Posebnim aktima i reakcijama pojedinačnih poslovnih eniteta, odnosno donošenjem hitnih zakonskih mjera, ovo bi moglo i da se revidira – s podsjećanjem da OFAC za sve mora da da saglasnost.

U tom smislu, OFAC je i dozvolio licencu ruskim vlasnicima u vezi NIS-a do 13. februara, baš pod pretpostavkom da u tom roku može da se završi potencijalna transakcija. Tako to bar tumače sagovornici Blic Biznisa.

Bojan Stanić, iz Sektora za strateške analize, usluge i internacionalizaciju Privredne komore Srbije (PKS) ocijenio je za Blic Biznis da period do 13. februara otvara prostor za dodatne pregovore i potencijalne uplate kupca.

– Ostaje otvoreno pitanje da li je upravo za taj datum vezano eventualno uvođenje novih sankcija, ne samo za NIS, već i za druge kompanije ili sektore važnih za našu privredu. To vrijeme može biti iskorišćeno i za razgovore o drugim temama, uključujući i pitanje snabdjevanja gasom, ali i plaćanje ukoliko se nađe kupac – kaže Stanić.

Opasnost od sekundarnih sankcija
Iako je prodaja ruskog udjela u NIS-u jedna od ključnih tačaka u pregovorima koji su u toku, postoji i opasnost od tzv. sekundarnih sankcija po sve subjekte koji posluju sa onima koji su pod sankcijama.

To se odnosi i na srpske institucije, poput NBS koja je dobila upozorenje o mogućnosti sekundarnih sankcija zbog NIS-a. To je potvrdila i Jorgovanka Tabaković, guverner Narodne banke Srbije, za Blic Biznis.

– Dobili smo upozorenje kao entitet koji sarađuje sa poslovnim entitetom koji je pod sankcijama. To za nas jeste ozbiljno upozorenje – rekla je Tabaković u srijedu na predstavljanju izvještaja o inflaciji.

Prema njenim riječima, upozorenje je stiglo u vrijeme dok je dio administracije američkog OFAC bio u svojoj blokadi rada, pa NBS na upite nije dobila i precizno objašnjenje šta bi sve te sekundarne sankcije obuhvatile.

– Nismo mogli da dobijemo preciznije objašnjenje, ali ozbiljno shvatamo to upozorenje. Nadam se da ih neće biti jer bi to značilo blokadu svih plaćanja – navela je ona.

U tom smislu, srpska vlada je bila spremna i na specijalnu operaciju ako bi do transakcije došlo, odnosno ako bi Srbija otkupila NIS.

Šta bi značila “specijalna operacija” u plaćanju
Na pitanje Blica šta znači „specijalna operacija“ koju je pominjao predsjednik Srbije Aleksandar Vučić na sjednici vlade o Naftnoj industriji Srbije i sankcijama prema toj kompaniji protekle sedmice, riječima:

– Jorgovanka, ono o čemu smo svojevremeno pričali, o specijalnoj operaciji, to ćemo morati da izvedemo ako budemo morali sami da platimo – Tabaković je rekla da je specijalna operacija specijalna i o njoj se ne govori.

– NBS ima 29,4 milijarde evra deviznih rezervi i ima tehnički problem jer u trezoru nema dovoljno prostora za skladištenje zlata, ali se upravo radi na iznalaženju tehničkog rješenja i za to – rekla je Tabaković.

Istakla je da „vanredne okolnosti traže i vanredna rješenja“, ali i da joj nije jasno zašto Srbija nije podoban kupac.

– Ne mogu čudu da se načudim zašto Srbija nije dovoljno dobar kupac za NIS – rekla je Tabaković.

Related Topics:

Region

PALI SVI REKORDI NA ZLATIBORU! Preko milion noćenja za devet mjeseci, planina apsolutni šampion turizma

 U prvih devet mjeseci ove godine na Zlatiboru je registrovano 377.207 dolazaka turista, odnosno 10,3 odsto više nego u istom periodu 2025. godine, objavila je danas, 30. oktobra, Turistička organizacija Zlatibora, pozivajući se na podatke Republičkog zavoda za statistiku.

Kada je riječ o noćenjima, ostvareno je 1,11 miliona, što predstavlja rast od 9,9 odsto u odnosu na isti period prethodne godine.

Iz Turističke organizacije Zlatibora kao posebno značajne ističu rezultate postignute na domaćem turističkom tržištu i navode da je od početka godine ovu planinu posetilo 239.338 domaćih turista, što je za 15,1 odsto više nego prije godinu dana, dok je ostvareno 755.263 noćenja domaćih gostiju, uz rast od 11,4 odsto, prenosi Tanjug.

Time je Zlatibor zadržao prvo mjesto među izabranim turističkim mjestima u Srbiji prema broju ostvarenih noćenja domaćih turista, a slijede Vrnjačka Banja, Beograd, Kopaonik, Sokobanja.

Što se tiče inostranih gostiju, od januara do kraja septembra registrovano je 137.869 dolazaka stranih turista, dok je broj njihovih noćenja dostigao 359.620, što je za 6,9 odsto više u odnosu na isti period prošle godine.

Prema broju noćenja inostranih turista, Zlatibor se i dalje nalazi na drugom mjestu među izabranim turističkim mjestima u Srbiji, iza Beograda.

Dobre rezultate Zlatibor je ostvario i tokom septembra, kada je registrovano 40.739 dolazaka turista, što je za 9,4 odsto više nego u septembru prethodne godine.

U istom mjesecu ostvarena su 106.343 noćenja, uz rast od 15,6 odsto.

Rast broja noćenja zabilježen je i kod domaćih i kod stranih gostiju.

Domaći turisti ostvarili su 70.977 noćenja, što je za 16,8 odsto više nego u septembru prošle godine, dok je kod inostranih turista registrovano 35.366 noćenja, uz povećanje od 13,5 odsto.

Nastavi čitati

Region

SKANDAL U KOMŠILUKU: Ustaška pjesma odjekivala na otkrivanju murala, podignuta optužnica

Opštinsko državno tužilaštvo u Rijeci podiglo je optužnicu protiv 41-godišnje žene koja je na društvenoj mreži objavila snimak otkrivanja Armadinog murala na Vežici, tokom kojeg se čula ustaška pjesma “Jasenovac i Gradiška Stara”.

Tereti se za krivično djelo javnog podsticanja na nasilje i mržnju, prenosi Index.

Prema saopštenju Državnog tužilaštva Hrvatske (DORH), optužnica je podignuta pred Opštinskim sudom u Rijeci, a ženi se stavlja na teret da je u oktobru 2026. godine na svom profilu objavila snimak okupljanja građana na kojem se čuje pesma čiji tekst poziva na mržnju prema osobama određene nacionalne pripadnosti.

Šta se dogodilo na Vežici?
Podsjetimo, 17. oktobra u Kvaternikovoj ulici u Rijeci održano je otkrivanje murala posvećenog gradu Rijeci i HNK Rijeci. Tokom okupljanja sa razglasa je puštena pjesma “Jasenovac i Gradiška Stara”, koja veliča ustaški režim i zločine nad Srbima.

Snimak događaja pojavio se na društvenim mrežama, nakon čega je policija pokrenula kriminalističku istragu protiv 41-godišnje žene koja ga je objavila i 31-godišnjeg muškarca koji je organizovao okupljanje.

Organizator kažnjen sa 700 evra
Riječka policija je 23. oktobra saopštila da je 41-godišnjakinja objavljivanjem snimka omogućila neograničenom broju korisnika društvene mreže pristup sadržaju kojim se veliča ustaški režim i podstiče mržnja prema ljudima zbog njihove nacionalne pripadnosti.

Protiv nje je tada podneta krivična prijava, a današnjom optužnicom slučaj je dobio nastavak pred sudom.

Policija je utvrdila i da je 31-godišnji organizator okupljanja omogućio javno puštanje sporne pesme. Zbog narušavanja javnog reda i mira izdat mu je prekršajni nalog i izrečena novčana kazna od 700 evra.

Gradonačelnica osudila puštanje pjesme
Na događaj je reagovala i gradonačelnica Rijeke Iva Rinčić, koja je osudila puštanje ustaške pjesme na javnom okupljanju.

– Moje je uvjerenje da zločinački logori smrti nisu rekvizit navijačke kulture, niti su dio gradskog identiteta – poručila je Rinčić u saopštenju 21. oktobra.

Naglasila je da veličanje počinilaca masovnih zločina vređa dostojanstvo žrtava i da je takvo ponašanje posebno neprihvatljivo u Rijeci, gradu sa antifašističkom istorijom.

Šta slijedi?
Za krivično djelo javnog podsticanja na nasilje i mržnju iz člana 325. stav 1. Krivičnog zakona Hrvatske predviđena je kazna zatvora do tri godine.

Podizanje optužnice ne znači da je 41-godišnja žena proglašena krivom. O njenoj krivičnoj odgovornosti odlučivaće sud.

U današnjem saopštenju DORH nije objavio dodatne pojedinosti o sadržaju objave niti o okolnostima koje su prethodile njenom objavljivanju.

Organizator kažnjen sa 700 evra
Riječka policija je 23. oktobra saopštila da je 41-godišnjakinja objavljivanjem snimka omogućila neograničenom broju korisnika društvene mreže pristup sadržaju kojim se veliča ustaški režim i podstiče mržnja prema ljudima zbog njihove nacionalne pripadnosti.

Protiv nje je tada podneta krivična prijava, a današnjom optužnicom slučaj je dobio nastavak pred sudom.

Policija je utvrdila i da je 31-godišnji organizator okupljanja omogućio javno puštanje sporne pesme. Zbog narušavanja javnog reda i mira izdat mu je prekršajni nalog i izrečena novčana kazna od 700 evra.

Gradonačelnica osudila puštanje pjesme
Na događaj je reagovala i gradonačelnica Rijeke Iva Rinčić, koja je osudila puštanje ustaške pjesme na javnom okupljanju.

– Moje je uvjerenje da zločinački logori smrti nisu rekvizit navijačke kulture, niti su dio gradskog identiteta – poručila je Rinčić u saopštenju 21. oktobra.

Naglasila je da veličanje počinilaca masovnih zločina vređa dostojanstvo žrtava i da je takvo ponašanje posebno neprihvatljivo u Rijeci, gradu sa antifašističkom istorijom.

Šta slijedi?
Za krivično djelo javnog podsticanja na nasilje i mržnju iz člana 325. stav 1. Krivičnog zakona Hrvatske predviđena je kazna zatvora do tri godine.

Podizanje optužnice ne znači da je 41-godišnja žena proglašena krivom. O njenoj krivičnoj odgovornosti odlučivaće sud.

U današnjem saopštenju DORH nije objavio dodatne pojedinosti o sadržaju objave niti o okolnostima koje su prethodile njenom objavljivanju.

Nastavi čitati

Region

NASTAVLJENA ČISTKA: Generalni direktor RTV Goran Karadžić podnio ostavku

Generalni direktor Radio-televizije Vojvodine (RTV) Goran Karadžić podnio je danas, 30. oktobra, ostavku na tu funkciju, čime su nastavljene kadrovske promjene u javnim medijskim servisima Srbije.

Kako je saopštila Radio-televizija Vojvodine, Karadžić je na funkciju generalnog direktora stupio 20. oktobra 2023. godine, dok je od 5. septembra iste godine obavljao dužnost vršioca dužnosti generalnog direktora.

Razlozi njegove ostavke nisu navedeni u saopštenju.

Nekoliko ostavki u RTV-u
Karadžićeva ostavka uslijedila je nakon nekoliko odlazaka s rukovodećih pozicija u RTV-u tokom ove sedmice.

U ponedjeljak, 26. oktobra, ostavku je podnio glavni i odgovorni urednik Prvog televizijskog programa RTV-a Nenad Ćaćić, a na njegovo mjesto imenovan je Blažo Popović.

Dan kasnije, 27. oktobra, ostavke su podnijele i vršilac dužnosti direktora Prvog programa Radija RTV Verica Batić i urednica veb-redakcije Vesna Iskrin.

RTV se javno izvinila gledaocima
Promjenama u rukovodstvu prethodilo je i javno izvinjenje koje je RTV uputila gledaocima u Dnevniku emitovanom 26. oktobra.

Informativna emisija počela je snimcima proslave izborne pobjede Studentske liste, nakon čega je voditelj Goran Eror pročitao izvinjenje zbog načina na koji je pokrajinski javni servis godinama izvještavao.

“Deo ovih slika Radio-televizija Vojvodine noćas je ostala dužna gledaocima, ali oni nisu jedini”, rekao je Eror, govoreći o snimcima proslave koji prethodne večeri nisu prikazani.

U nastavku je pročitana poruka dijela zaposlenih u RTV-u.

“Prećutkivalo se, žmurilo na jedno oko, jednostrano informisalo, nekritički izveštavalo. Nisu se postavljala prava pitanja, a neka pitanja nisu postavljana uopšte i zbog toga gledaocima dugujemo izvinjenje”, navedeno je u programu.

Zaposleni su poručili da su se zalagali za slobodan rad novinara i urednika, u skladu s etičkim principima, ali da ta borba nije na vrijeme donijela željene rezultate.

Ostavka direktorice RTS-a i smjene osam urednika
Velike promjene dogodile su se i na Radio-televiziji Srbije (RTS).

Generalna direktorica RTS-a Manja Grčić podnijela je ostavku 28. oktobra, navodeći da je odluku donijela nakon razmatranja okolnosti u kojima javni servis trenutno funkcioniše.

Prije podnošenja ostavke smijenila je Bojanu Mlađenović s mjesta glavne i odgovorne urednice Informativnog programa i predložila da tu funkciju preuzme Borivoje Uskoković.

Dan kasnije, 29. oktobra, smijenjeno je još osam urednika Informativnog programa RTS-a, među kojima i urednici centralnog Dnevnika u 19.30 časova.

Prema informacijama koje je objavio N1, dužnosti su razriješeni Vesna Šiljegović, urednica Dopisništva, Nikolina Rakić, urednica Regiona, Gorislav Papić, urednik emisije “Oko”, Zoran Stanojević, urednik Sajta, i Suzana Gvozdenović, urednica Dijaspore.

Smijenjeni su i urednici centralnog Dnevnika Milica Nedić, Dušan Ubović i Ruža Jeremić Turudić.

Studentska lista tražila ostavke rukovodstva
Kadrovske promjene uslijedile su nakon što je Studentska lista, koja je pobijedila na parlamentarnim izborima u Srbiji 25. oktobra, zatražila ostavke rukovodstva i urednika Informativnog programa RTS-a.

U otvorenom pismu od 27. oktobra studenti su optužili javni servis za selektivno izvještavanje, neravnopravan tretman političkih aktera i nedovoljno kritičko preispitivanje postupaka vlasti.

Zatražili su i formiranje privremene uprave RTS-a u dogovoru s reprezentativnim sindikatima, do izbora novog rukovodstva u skladu sa zakonom.

Ostavke i smjene u oba javna servisa tako su uslijedile u danima nakon parlamentarnih izbora i zahtjeva za promjenama u načinu rada medija u Srbiji.

Nastavi čitati

Aktuelno