Connect with us

Svijet

ZABORAVLJENI GENIJE SOLARNE ENERGIJE: Čovjek koji je pravio led pomoću Sunca prije 150 godina

Priča o geniju koji je u budućnost zavirio – previše rano.

U istoriji nauke postoje vizionari čije ideje prethode njihovom javnom priznanju ne decenijama, već čitavim vijekovima. Među tim genijalnim izumiteljima posebno mjesto zauzima Ogistan Mušo (Augustin Mouchot), francuski profesor matematike koji je još sredinom 19. vijeka uvidio neodrživost fosilnih goriva i okrenuo se Suncu kao neiscrpnom izvoru energije.

Dok je ostatak svijeta uživao u industrijskoj revoluciji nezasito sagorijevajući tone uglja, Mušo je bio jedan od rijetkih koji su se javno zapitali šta će se dogoditi kada ti resursi prestanu da postoje. Za njega su zadnimljene fabrike predstavljale slijepu ulicu, dok je u čistom nebu vidio beskonačan izvor snage.

Vizija u doba uglja
Mušo je rođen 1825. godine u Burgundiji, a svoju karijeru započeo je kao briljantan student i kasnije profesor širom Francuske. Njegov radoznali duh i ljubav prema matematici podstakli su ga da istražuje nove puteve, fokusirajući se na termodinamiku i mogućnost pretvaranja sunčeve svjetlosti u korisnu toplotu.

Već 1860-ih godina, Mušo je počeo da konkretizuje svoj san konstruišući prve uređaje sposobne da koncentrišu sunčeve zrake. Njegovi rani prototipovi sastojali su se od paraboličnih ogledala koja su usmjeravala svjetlost ka fokusnoj tački, dokazujući da se prirodna energija može zarobiti i transformisati u mehanički rad.

Sunčev žurnal i trijumf u Parizu
Jedan od najupečatljivijih trenutaka u njegovoj karijeri odigrao se u zagušljivo pariško popodne 1880-ih godina, kada je masa ljudi u parku Tiljerija zastala u potpunom čudu. Dok su se dame hladile lepezama, a gospoda žmirila od zasljepljujuće svjetlosti, u centru pažnje nalazio se uređaj nalik džinovskom srebrnom suncobranu koji je blistao dok je sakupljao sunčeve zrake.

Pored njega je, bez dima, ložišta ili čađi, ritmično radila štamparska mašina, izbacujući svježe listove novina pod nazivom “Soleil Journal” (Sunčane novine). Taj trijumfalni momenat bio je neoboriv dokaz Mušoove tvrdnje da Sunce može pokretati čak i najkompleksniju industrijsku mašineriju onog vremena.

Magija dobijanja leda iz sunčeve toplote
Tehničko remek-djelo koje je stajalo iza ovog uspjeha bila je konstrukcija prekrivena hiljadama posrebrenih bakarnih ploča koje su funkcionisale kao džinovska sočiva. One su usmjeravale energiju ka crnom kotlu sa vodom, koji je bio zaštićen staklenim zvonom radi očuvanja toplote.

Efekat je bio gotovo trenutan, jer bi voda proključala za nekoliko minuta, stvarajući paru pod visokim pritiskom koja je pokretala motor.

Na Svjetskoj izložbi u Parizu 1878. godine, Mušo je dodatno šokirao javnost kada je natjerao svoju mašinu da, paradoksalno, proizvodi led koristeći vrelinu Sunca. Dobiti led iz vrućine djelovalo je kao čista magija, a pronalazač je za taj podvig zasluženo nagrađen zlatnom medaljom.

Ekonomija ispred ekologije: Put u zaborav
Mušo je sanjao o potpunoj energetskoj nezavisnosti, vizionarski predviđajući da bi sunčane regije u Sjevernoj Africi mogle postati gigantske elektrane koje bi isušivale vodu i pretvarale pustinju u plodna zemljišta.

Ipak, istorija je bila okrutna prema ovom vizionaru. Upravo dok je on usavršavao svoja ogledala, Francuska je potpisala nove trgovinske sporazume sa Engleskom, što je dovelo do preplavljivanja tržišta jeftinim britanskim ugljem. Željeznička mreža je omogućila brzu dostavu fosilnih goriva, čineći ih ekonomski privlačnijim uprkos zagađenju koje su stvarala.

Zvanična komisija donijela je fatalnu presudu, navodeći da je uređaj tehnički besprijekoran, ali ekonomski neisplatljiv zbog potrebe za stalnim poliranjem ogledala i hirovitosti vremenskih prilika.

Nasljeđe koje ponovo zrači
Državna sredstva su prestala, a razočarani pronalazač je postepeno napustio svoja istraživanja, umirući 1912. godine u siromaštvu i zaboravu. Njegove mašine su demontirane i bačene u staro gvožđe, dok je čovječanstvo odabralo put fosilnih goriva na više od jednog vijeka.

Danas, međutim, rad Ogistana Mušoa doživljava nevjerovatnu renesansu. Moderne solarne termalne elektrane u pustinjama širom svijeta koriste gotovo identične nizove ogledala i principe koje je on postavio prije vijek i po. Njegova priča ostaje podsjetnik da se potraga za održivom energijom ne rađa iz savremene mode, već iz genijalnosti koja je davno prepoznala moć prirode, čekajući samo da je svijet konačno prihvati.

Related Topics:

Svijet

MADURO OBJAVIO FOTOGRAFIJU IZ ZATVORA! Poslao poruku svojim unucima i djeci

Bivši predsjednik Venecuele Nikolas Maduro, koji se trenutno nalazi u američkom zatvoru, objavio je na “Iksu” svoju fotografiju iz zatvora i obratio se svojim unucima i djeci.

“Mali poklon ljubavi i nade. Šaljem ovu fotografiju kao mali poklon svim svojim unucima i unukama, dječacima i djevojčicama i svim plemenitim ljudima koji nas vole. Želim da znate da smo čvrsti, sa srcima punim vaše ljubavi”, navodi se u poruci uz fotografiju.

Na fotografiji je Maduro u sivoj trenerci dok stoji uz zid i smiješi se. SAD su 3. januara napale civilne i vojne objekte u Karakasu, a predsjednik SAD Donald Tramp tada je objavio da su američke specijalne snage zarobile Madura i njegovu suprugu.

Dva dana kasnije par se pojavio pred Saveznim sudom SAD u Njujorku, gdje se suočavaju sa optužbama za navodno učešće u trgovini drogom.

Oboje su se izjasnili da nisu krivi.

Nastavi čitati

Svijet

“TURISTI, IDITE KUĆI”! Protest stanovnika Majorke zbog masovnog turizma

Stanovnici Majorke izašli su na ulice kao znak protesta zbog masovnog turizma na popularnom španskom ostrvu.

Prema podacima policije, oko 1.000 demonstranata, organizovalo je protest sjedeći duž rute od Trga Španije u Palmi do sjedišta regionalne vlade na obali.

Demonstracije su uslijedile nakon mnogo većih protesta krajem jula, kada se oko 25.000 ljudi okupilo da bi iskazali protivljenje posljedicama turizma na Majorci, najvećem španskom Balearskom ostrvu.

Pojedini učesnici skupa mahali su natpisima na engleskom jeziku na kojima je pisalo: “Vaš raj, naš pakao” i “Turisti, idite kući”. Protest su organizovale ekološke grupe GOB i “Teraferida”, prenijela je agencija DPA.

Majorka, naročito popularna destinacija za njemačke i britanske turiste, doživjela je nagli rast troškova stanovanja posljednjih godina, a nelegalno iznajmljivanje kuća za odmor jedan je od faktora koji su doprinijeli rastu cijena.

Nastavi čitati

Svijet

TRAMP ŠOKIRAO BRITANCE! Traži pare, a Foklandi ponovo u centru pažnje

Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa razmatra mogućnost da izvrši dodatni pritisak kako bi Velika Britanija povećala izdvajanja za odbranu, uključujući i preispitivanje američke podrške britanskom suverenitetu nad Foklandskim ostrvima, objavio je britanski list Telegraf, pozivajući se na izvore.

Zvaničnici Pentagona navodno preispituju koliko saveznici u NATO-u ispunjavaju obećanje o izdvajanju pet odsto bruto domaćeg proizvoda za odbranu, pri čemu bi Velika Britanija mogla da bude pod posebnom pažnjom Vašingtona.

Visoki američki zvaničnik rekao je za taj list da Vašington smatra da britanski plan povećanja izdvajanja za odbranu, predstavljen u junu, nije bio dovoljno ambiciozan i da razmatra načine da podstakne London na dodatna ulaganja.

Prema njegovim riječima, promjena američkog stava prema britanskom zahtjevu za suverenitet nad Foklandskim ostrvima predstavlja jednu od mogućih opcija za podsticanje Velike Britanije da preuzme veći dio obaveza u oblasti odbrane.

Britanska vlada je u petak potvrdila da prvi budžet ministra finansija Džona Hilija neće precizirati kada će Velika Britanija dostići cilj izdvajanja tri odsto BDP-a za odbranu.

Hili je u junu podnio ostavku na funkciju ministra odbrane, navodeći da tadašnji premijer Kir Starmer nije bio u mogućnosti, a Ministarstvo finansija nije bilo spremno, da obezbijedi sredstva potrebna za odbranu zemlje u uslovima rastućih bezbjednosnih prijetnji.

Američki zvaničnik ocijenio je da je britanski plan ulaganja u odbranu „korak u dobrom smjeru”, ali da to nije dovoljno s obzirom na razmjere izazova sa kojima se suočavaju SAD i njihovi saveznici.

Najnoviji pritisak Vašingtona uslijedio je nakon slične prijetnje iz aprila, kada je procurjeli interni mejl Pentagona ukazivao da bi SAD mogle da preispitaju svoj stav prema britanskom suverenitetu nad Foklandskim ostrvima zbog nedovoljne podrške Velike Britanije u ratu sa Iranom.

Foklandska ostrva su pod upravom Velike Britanije, ali na njih polaže pravo i Argentina, čiji je predsjednik Havijer Milej saveznik Donalda Trampa. Stanovnici ostrva su na ranijem referendumu velikom većinom podržali ostanak u sastavu britanske prekomorske teritorije.

Britanska vlada je ranije poručila da suverenitet nad Foklandskim ostrvima „nije doveden u pitanje”, dok je liderka Konzervativne stranke Kemi Badenok eventualno preispitivanje američke politike nazvala „potpunom besmislicom” i uporedila je sa prethodnom prijetnjom Trampa da anektira Grenland.

Admiral Lord Vest od Spitheda, komandant fregate HMS Ardent koja je potopljena u sukobu na Foklandskim ostrvima, ranije je odbacio prijetnje, rekavši za Independent da, vojno gledano, gubitak američke podrške britanskom suverenitetu nad ostrvima ne bi imao nikakav vojni uticaj na njihovu bezbjednost.

„Priznanje ili ne od strane SAD ne čini ostrva manje bezbjednim”, dodao je bivši vrhovni komandant britanske Kraljevske mornarice, a prenosi Tanjug.

Nastavi čitati

Aktuelno