Zdravstveni sistem u Republici Srpskoj nalazi se pred potpunim kolapsom, a jaz u primanjima između dva entiteta nikada nije bio dublji. Dok vlasti u Banjaluci neumorno ponavljaju priče o stabilnosti i “jačanju zdravstva”, surova realnost na terenu pokazuje da su medicinski radnici u Srpskoj degradirani i prisiljeni na radne migracije unutar granica sopstvene zemlje.

Na ovaj alarmantan problem oštro je reagovao Svetozar Vučkovac, predsjednik Gradskog odbora PSS Prijedor, čije saopštenje prenosimo u cjelosti:

“Čitam kako su povećane plate zdravstvenim radnicima u Zeničko-dobojskom kantonu, koji je inače drugi po visini plata u zdravstvenom sektoru u Federaciji BiH i kako će novim kolektivnim ugovorom početna plata medicinskih sestara i tehničara iznositi više od 1.700 KM, dok je u Republici Srpskoj početna plata medicinskih sestara i tehničara nekoliko stotina konvertibilnih maraka niža.

Dok vlast u Republici Srpskoj svakodnevno priča o „jačanju zdravstva“, istina je da su zdravstveni radnici u Srpskoj danas potcijenjeniji i lošije plaćeni ne samo od kolega u Federaciji BiH, već i od brojnih drugih zanimanja u javnom sektoru.

Prema podacima sindikata, medicinske sestre u Republici Srpskoj danas uglavnom imaju plate od 1.100 do 1.600 KM, dok se plate ljekara specijalista kreću od 2.400 do 2.700 KM, sa uračunatim toplim obrokom i regresom. U isto vrijeme, u Federaciji BiH plate ljekara u mnogim kantonalnim bolnicama i kliničkim centrima prelaze 4.000 KM, a pojedini specijalisti imaju i dvostruko veća primanja kroz dežurstva i naknade.

Tako smo došli do apsurdne situacije da ljekari iz Republike Srpske postaju ‘gastarbajteri’ unutar sopstvene države — rade u Federaciji jer tamo za isti posao mogu dobiti duplo veću platu.

Medicinska sestra sa 20 godina staža u Srpskoj ima oko 1.500 KM plate, što predstavlja manje ili približno plati službenika u administraciji, javnim preduzećima, pa čak i pojedinih zanimanja u trgovini ili kladionicama, gdje je stres i odgovornost neuporedivo manja.

Dok doktori spasavaju živote, dežuraju noćima i rade po 300 sati mjesečno, vlast se hvali povećanjem od 5% i ‘linearnih 250 KM’. To nije reforma zdravstva — to je pokušaj gašeća pobune u sistemu koji se raspada!

Posebno je opasno što mladi ljekari i medicinski tehničari više ne vide budućnost u Republici Srpskoj. Jedni odlaze u Federaciju BiH, drugi u Sloveniju, Njemačku i Austriju, a oni koji ostaju rade u uslovima hroničnog nedostatka kadra i ogromnog pritiska.

Društvo koje potcjenjuje one koji liječe ljude, šalje poruku da mu zdravlje naroda nije prioritet, već poslednja stavka u budžetu,” kaže Vučkovac.

Gdje odlazi medicinski kadar?
Upozorenja koja stižu iz Prijedora oslikavaju stanje u svim zdravstvenim ustanovama širom Republike Srpske. Egzodus medicinskog kadra više nije teorija, već svakodnevica sa kojom se pacijenti suočavaju kroz duge liste čekanja i puste bolničke hodnike. Ukoliko se hitno ne pristupi sistemskom rješavanju problema i izjednačavanju uslova rada sa regionom, pitanje je dana kada će građane Srpske imati ko da liječi.

Kijanje, kašalj, suzne oči i otežano disanje posljednjih sedmica postali su svakodnevica za veliki broj građana Banjaluke, a stručnjaci upozoravaju da je sezona alergija ove godine počela ranije nego inače.

Razlog za to, kako objašnjavaju, leži prije svega u blagoj zimi i izostanku snijega, zbog čega je vegetacija krenula ranije, a samim tim i povećana koncentracija aeroalergenog polena u vazduhu.

Banjalučki alergolog Branislav Lolić, za BL portal kaže da ove godine sezona alergija jeste počela nešto ranije, ali da broj pacijenata zasad ne odstupa značajno od prethodnih godina.

„Sezona je krenula nešto ranije jer nije bilo snijega. Broj pacijenata je uglavnom stalan i ne primjećujem neke nagle poraste. Trenutno su najaktivniji polen lipe, trava i korova, dok bi u julu moglo doći do kraćeg smirivanja jer velike vrućine i sunce sprže travu“, kaže Lolić za BL portal, dodajući da već u avgustu ponovo kreću problemi, posebno zbog ambrozije.

Dodaje da veliki broj građana simptome alergije i dalje pogrešno povezuje sa običnom prehladom, zbog čega se ljekaru javljaju tek kada tegobe postanu ozbiljnije.

„Najčešći simptomi su curenje nosa, kašalj, kihanje, nadražene i suzne oči, a kod određenih pacijenata javljaju se i astmatični napadi ili kožne alergijske reakcije. Ljudi često misle da su prehlađeni, a zapravo se radi o alergiji“, ističe on.

Posebno upozorava osobe koje su ranije u životu imale alergijske reakcije, ali su godinama bile bez simptoma.

„Pacijenti koji su imali tegobe u djetinjstvu, pa jedno vrijeme nisu imali problema, trebalo bi ponovo da urade alergološke pretrage i provjere stanje organizma“, objašnjava Lolić za BL portal.

Prvi korak je, kako kaže, javljanje porodičnom ljekaru ili specijalisti, nakon čega se, u zavisnosti od simptoma, uvodi terapija antihistaminicima i druga potrebna terapija.

 Neke od najvećih farmaceutskih kompanija u Bosni i Hercegovini koje se bave proizvodnjom i prodajom lijekova i medicinske opreme, obrnule su u prošloj godini 1,1 milijardu maraka, analizirao je CAPITAL.

Listu svakako predvodi „Hercegovinalijek“ iz Mostara koja je prihodovala gotovo polovinu pomenutog iznosa odnosno 510,3 miliona maraka i zaradila 23,3 miliona KM.

Ova kompanija koja se bavi veleprodajom farmaceutskih proizvoda značajno je popravila poslovni rezultat prošle u odnosu na pretprošlu godinu kada su njihovi prihodi iznosili oko 436 miliona KM, a profit 15,6 miliona maraka.

Dalje na listi po prihodima našla se „Bosnalijek“ iz Sarajeva koja je sa 856 zaposlenih prošle godine obrnula 197,6 miliona KM, dok im je zarada bila 15 miliona maraka.

I ova firma čija je primarna djelatnost proizvodnja farmaceutskih preparata popravila je poslovnih rezultat u odnosu na 2024. godinu kada su prihodovali 11 miliona manje, a imali dobit od 14,1 milion maraka.

Odlične prihode imao je i „Interpromet“ iz Novog Grada koji je obrnuo 172,8 miliona KM, dok im je zarada iznosila 6,8 miliona.

Ovo preduzeće je u 2024. godini prihodovalo oko 153 miliona KM i zaradilo 6,1 milion maraka.

Dalje po prihodima slijedi „Hemofarm“ iz Banjaluke sa 139,2 miliona KM prometa, i zaradom od  6,7 miliona maraka.

„Hemofarm“ je pretprošle godine obrnuo 122,7 miliona KM, dok im je dobit iznosila 7,6 miliona maraka.

Iza kompanije iz Banjaluke slijedi „Medicom“ iz Bijeljine koji je u 2025. godini ostvario prihod od 51,3 miliona KM, dok im je dobit iznosila 10,1 milion maraka.

Ova kompanija je značajno popravila rezultat u odnosu na 2024. godinu kada su imali 10 miliona manje prihoda i dva miliona manju dobit.

Dalje na listi nalazi se „Biotega“ sa prihodom od 14,4 miliona KM i dobiti od 1,1 milion maraka.

U odnosu na godinu ranije, ova firma gotovo je udvostručila prihode, dok im je dobiti bila nepunih 100 hiljada KM.

Po prihodima dalje slijedi „Krajina Group“ iz Banjaluke koja je prošle godine ostvarila prihod od 7,04 miliona Kmi dobit od 841.314 KM.

Kompanija je i pored blagog pada prihoda u odnosu na 2024. godinu, kada su prihodovali 7,08 miliona KM, značajno povećala dobit koja je godinu ranije iznosila 361.712 KM.

Slijedi „Stepmed“ sa prihodom od 5,48 miliona KM i dobiti od 1,2 miliona maraka.

Preduzeće „Đaković“ iz Banjaluke je u 2025. godini ostvarilo prihod od 4,95 miliona KM, dok im je profit iznosio 1,08 miliona maraka.

U odnosu na 2024. godinu, kada su prihodovali 4,75 miliona KM i zaradili 918.648 KM, kompanija je zabilježila rast i prihoda i dobiti.

Na začelju liste nalazi se „Blagoleks“ Bijeljina sa prihodom od 1,19 miliona KM i dobiti od 22.506 KM.

Iako je kompanija povećala prihode u odnosu na 2024. godinu, kada su iznosili 822.136 KM, prošlu godinu završili su sa znatno boljim rezultatom budući da su godinu ranije poslovali sa gubitkom od 281.839 KM.