Connect with us

Društvo

ODMAH UKLANJANJE ILI KAZNA DO 15.000 KM! Republika Srpska uvela rigorozna pravila, dovoljna je prijava samo jednog građanina!

Mjesta sjećanja više neće biti mjesta veličanja NDH. Od zastave sa prvim bijelim poljem na šahovnici, ustaškog simbola u obliku latiničkog slova „U“ , oznaka handžar divizije, pa sve do pozdrava “Za dom spremni”.

Ukratko- sva obilježja, natpisi i simboli koji promovišu ustašku, nacističku i fašističku ideologiju- moraće biti uklonjeni sa grobalja u Republici Srpskoj. Tako, između ostalog propisuju usvojene dopune Zakona o grobljima i pogrebnoj djelatnosti.

“Kazne se kreću od 300 KM do 15.000 KM u zavisnosti od težine i vrste povrede ovog Zakona. Žalbe mogu da podnose sva pravna i fizička lica. Na osnovu njih odjeljenja u čijoj su nadležnosti komunalni poslovi, izlaze na teren i utvrđuju ima li osnova na osnovu pristiglih žalbi”, rekao je Vojan Vipotnik, ministar za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske.
Dovoljna će biti inicijativa građanina, udruženja ili institucije da nadležni pokrenu postupak. Prije konačne odluke lokalna zajednica mora pribaviti mišljenje Republičkog centra za istraživanje rata, a kada je riječ o grobljima vjerskih zajednica i Republičkog sekretarijata za vjere. U SNSD-u kažu da su dopune logičan nastavak Rezolucije o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola NDH i ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola.

“Borimo se protiv tih ideologija i zabranjujemo zapravo bilo kakve elemente od veličanja i promovisanja, pa do simbola”, kaže Srđan Mazalica, šef Kluba poslanika SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

Djelimično zadovoljni i u Narodnom frontu. Sve je počelo, kako kažu prije godinu dana nakon njihove inicijative. Povod je bio usvojeni Zakon o grobljima u Hrvatskoj kojim se, kako kažu, satanizuje postojanje srpskog naroda. Cilj je zaštita srpske postojanosti i opstanka u Republici Srpskoj.

“Djelimično kažem zbog toga što se odnosi na groblja i spomen obilježja unutar grobalja, a ne i izvan. Što znači da pored puteva, saobraćajnica i drugih javnih površina ovaj zakon to ne tretira. Vrlo brzo u pravnoj regulativi može doći do problema. Podržavamo dakle i ovakav zakon”, rekao je Željko Dubravac, poslanik Narodnog fronta u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

U Hrvatskoj se već primjenjuje novi Zakon o grobljima. Donesen na insistiranje Domovinskog pokreta, s ciljem uklanjanja spomenika i obilježja koja hrvatske vlasti smatraju simbolima “velikosrpske agresije”, kaže Savo Štrbac. Tvrdi da su prve posljedice već vidljive – pojedine srpske porodice same uklanjaju spomen-obilježja, strahujući od visokih kazni i rušenja grobova.

“I zaprijetili su u zakonu sa velikim kaznama ko to sam ne ukloni, da će morati snositi sve troškove, i onda su ljudi u strahu da će im porušiti te spomenike i da će morati sami plaćati velike troškove, počeli sami da uklanjaju, nekoliko bista recimo uklonili su koji su tog rata postavljeni”, rekao je Savo Štrbac, direktor Informaciono-dokumentacionog centra “Veritas” .

Sa pojedinačnih grobnih mjesta skidaju ćirilicu. Skidaju sve ono što oni smatraju da vrijeđa. Mi to nismo tako radili, kažu inicijatori ovog zakona. Zadovoljni su što će ugledati svjetlost dana. Sve ono što veliča nacizam, fašizam, ustaštvo, a nalazi se u krugu grobalja na teritoriji Republike Srpske, mora se ukloniti. Postavili su sebi i novi zadatak – a to je da se u narednom periodu pronađe način za zabranu i uklanjanje spornih obilježja i van grobalja.

“A u stvari to su simboli srpstva našeg naroda, nacije, a ne da nekog vrijeđanja. Oni to rade, kaže, mi smo gledali da donesemo ovaj drugačiji zakon koji će u stvari ovo ukloniti, dabome da ovo mora biti odgovor. Jer srpski narod konstantno šuti, povija se, prašta, ne zamjera se i na kraju nam se istorija ponavlja. Znači, moramo jednom imati pravi odgovor da naša djeca ne dožive ono što smo doživjeli mi u prošlosti”, kaže Milovan Gagić, predsjednik Predsjedništva BORS-a.

Podrška stiže i iz Srbije. Zaštita i očuvanje istorijskog pamćenja – obilježja stradali, ne smije biti pitanje dnevne politike. Trajna je to obaveza svih institucija.

“Na udaru je srpski narod. Čak im smetaju im groblje i pismo. To pokazuje ozbiljan kompleks koji imaju. Mi ne liječimo komplekse. To nije naš posao. Naš posao je da probamo da zaštitimo ono što možemo. Ta Deklaracija koja je usvojena u Parlamentu Srpske pokazuje jednu ozbiljnost države. Pokazuje naše mišljenje o tome koje je zasnovano na međunarodnom pravu”, kaže Stevica Deđanski, politički analitičar.

Novi zakon ne donosi samo zabrane. Za njegovo kršenje predviđene su i novčane kazne. Uprave grobalja koje dozvole postavljanje spornih obilježja mogu biti kažnjene od pet do 15 hiljada maraka. Odgovorna lica do 1.500 KM. Kazne čekaju i građane. Od 300 do 1.500 KM platiće oni koji bez odobrenja postavljaju ili mijenjaju nadgrobne spomenike suprotno zakonu.

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Sunčano uz malu oblačnost

U Republici Srpskoj i FBiH se očekuje sunčano vrijeme uz malu oblačnost.

Jutro će biti pretežno vedro, a oko rijeka i po kotlinama može biti magle i niske oblačnosti, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha od nula do šest, na jugu do 11, a u višim predjelima od minus četiri, a maksimalna dnevna od 13 do 19, na jugu do 22, a u višim predjelima od 10 stepeni Celzijusovih. Duvaće slab do umjeren vjetar sjevernih smjerova, u Hercegovini umjerena i pojačana bura.

Nastavi čitati

Društvo

SRPSKA ĆE SAD UVOZITI SKUPLJU STRUJU: RiTE Ugljevik večeras u ponoć prestaje sa radom

Rudnik i Termoelektrana Ugljevik večeras u ponoć obustaviće rad, što bi energetski sistem Republike Srpske moglo primorati na veći uvoz električne energije po visokim tržišnim cijenama.

Iako je ranije najavljivano da će do prekida doći tokom vikenda zbog nedostatka uglja, rad je produžen za još dva dana zahvaljujući preostalim zalihama.

Međutim, eksploatacija na kopu Istok 2 trenutno je zaustavljena zbog neriješenih imovinsko-pravnih odnosa koji onemogućavaju nastavak radova, izjavio je Novaković za RTRS. RiTE Ugljevik formalno nije u stečaju, ali se suočava s ozbiljnim finansijskim i proizvodnim problemima. Termoelektrana veći dio vremena ne radi, računi preduzeća su blokirani, a dugovanja se povećavaju.

Nedostatak uglja

Do sadašnjeg stanja dovela je kombinacija dugogodišnjih problema u snabdijevanju ugljem, međunarodnih sporova i poteškoća u upravljanju finansijama. Jedan od ključnih razloga krize jeste nedostatak uglja, povezan sa dugogodišnjim sporom oko koncesije za ležište „Ugljevik istok 2“. Vlada Republike Srpske ranije je pravo na eksploataciju ovog nalazišta dodijelila kompaniji Comsar Energy RS, u vlasništvu ruskog biznismena Rašida Serdarova.

Radnici RiTE Ugljevik upozoravali su da je ovo ležište predviđeno za snabdijevanje termoelektrane te da dodjeljivanje koncesije privatnoj kompaniji ugrožava dugoročni opstanak preduzeća. Zbog tih problema radnici su tokom 2024. godine organizovali štrajk, dok su banke u tom periodu blokirale račune preduzeća zbog neizmirenih obaveza prema dobavljačima.

Vlada Republike Srpske je u januaru 2026. godine odlučila da koncesiju prenese na RiTE Ugljevik. Time je trebalo da budu stvoreni uslovi za eksploataciju približno 50 miliona tona uglja, što bi, prema procjenama, moglo omogućiti rad termoelektrane u narednih 25 godina.

Prenos koncesije

Ipak, prenos koncesije nije odmah riješio problem. Ugalj iz novog kopa počeo je pristizati sa zakašnjenjem, a eksploatacija se i dalje suočava s preprekama. Termoelektrana je u julu ponovo obustavila rad, nakon svega dva i po mjeseca rada, dok je u augustu objavljeno da neće biti ponovo pokrenuta dok se ne završi postupak eksproprijacije zemljišta.

Dug prema Sloveniji dodatno opterećuje poslovanje

Drugi veliki problem predstavlja dugogodišnji spor sa Slovenijom, povezan s njenim ulaganjem u izgradnju termoelektrane tokom osamdesetih godina prošlog vijeka.

Arbitraža u Beogradu je 2023. godine naložila RiTE Ugljevik da isplati 67 miliona evra odštete, a potom i dodatnih 58,2 miliona evra. Uz novčane obaveze, preduzeće je obavezano da slovenačkoj kompaniji EGS-RI isporučuje trećinu proizvedene električne energije do kraja radnog vijeka termoelektrane.

U aprilu 2026. godine potpisana je nagodba prema kojoj slovenački HSE treba da dobije ukupno 188 miliona evra i trećinu proizvedene struje. U junu iste godine RiTE Ugljevik emitovao je akcije vrijedne 25,65 miliona KM radi izmirenja dijela obaveza po ovom osnovu.

Dodatno opterećenje

Takve obaveze predstavljaju dodatno opterećenje za preduzeće koje već ima ozbiljne probleme s proizvodnjom i prihodima. Osim što mora vraćati dug, RiTE je obavezan dio električne energije ustupati slovenačkoj strani, čime se smanjuje količina struje kojom može raspolagati.

Korijeni spora sežu u vrijeme bivše Jugoslavije, kada je slovenačka elektroprivreda učestvovala u finansiranju izgradnje termoelektrane, uz dogovor da zauzvrat dobija trećinu proizvedene električne energije. Isporuke su prekinute nakon rata, a slovenačka strana je godinama putem arbitražnih postupaka nastojala ostvariti svoja prava na struju i novčanu naknadu.

Finansijski problemi

Krizi su doprinijeli i problemi u upravljanju te sve teža finansijska situacija. Skupština akcionara ranije je donijela odluku o smanjenju kapitala RiTE Ugljevik sa 256 miliona KM na približno 67,7 miliona KM, dok je Banjalučka berza privremeno obustavila trgovanje akcijama ovog preduzeća. Prema navodima izvora Žurnala, poslovanje RiTE Ugljevik u velikoj mjeri zavisi od toga da li će Elektroprivreda Republike Srpske obezbijediti sredstva za izmirenje obaveza prema slovenačkoj strani.

Dodatno nezadovoljstvo izazvale su odluke uprave koje se odnose na primanja zaposlenih. U februaru 2026. godine cijena rada smanjena je sa 180 na 172 KM bez saglasnosti sindikata. Krajem jula organizovan je i štrajk upozorenja, tokom kojeg su radnici zahtijevali uplatu doprinosa i povećanje plata.

Zbog zastoja u proizvodnji, nedostatka prihoda i nagomilanih obaveza, preduzeće se nalazi u sve težoj situaciji, dok radnici istovremeno strahuju za svoja prava i sigurnost radnih mjesta.

Preduzeće od strateškog značaja

RiTE Ugljevik posluje u okviru Mješovitog holdinga Elektroprivreda Republike Srpske. Preduzeće objedinjuje rudnik uglja i termoelektranu instalisane snage 300 megavata, koja je počela s radom 1985. godine.

Dimnjak termoelektrane visok je 310 metara i predstavlja najviši objekat u Bosni i Hercegovini. Osim značaja za elektroenergetski sistem, termoelektrana je godinama predmet kritika zbog emisija sumpor-dioksida i uvrštavanja na liste velikih zagađivača u Evropi.

RiTE Ugljevik se u javnosti našao i zbog transakcije povezane s kompanijom Comsar Energy RS. Za otkup ove koncesione kompanije od ruskog biznismena Rašida Serdarova isplaćeno je više od 150 miliona eura. Na istoj skupštini akcionara promijenjen je i predstavnik RiTE Ugljevik u skupštini Comsar Energy RS.

Kriza bez jednostavnog rješenja

Trenutni problemi RiTE Ugljevik rezultat su više međusobno povezanih faktora. Nedostatak uglja, zastoj u eksploataciji na kopu Istok 2, neriješeni imovinsko-pravni odnosi, obaveze prema Sloveniji i dugogodišnje finansijske poteškoće doveli su preduzeće u situaciju u kojoj teško održava stabilnu proizvodnju.

Bez dovoljne količine uglja nema kontinuiranog rada termoelektrane, a bez proizvodnje izostaju i prihodi potrebni za izmirenje dugova i drugih obaveza.

Eventualna duža obustava rada mogla bi dodatno povećati potrebu za uvozom električne energije, što bi predstavljalo novo opterećenje za energetski sistem Republike Srpske.

Nastavi čitati

Društvo

NOVI ŠOK ZA GRAĐANE BANJALUKE! Taksisti podigli cijene, NEMA VOŽNJE ISPOD 7 KM!

Minimalna cijena taksi vožnje u Banjaluci povećana je sa pet na sedam KM, kazao je za “Nezavisne novine” Dragan Purišić, predsjednik Udruženja taksista Banjaluka.

Dodao je da je cijena povećana samo za kratke vožnje, navodeći kao primjer relaciju od hotela “Bosna” do hotela “Palas”.

Kako je rekao, taksisti su se na ovaj korak odlučili ne samo zbog visokih cijena goriva, već i zbog rasta ostalih troškova poslovanja.

“Sve cijene su u porastu, a troškovi taksija su previsoki. Ranijih godina osnovni troškovi za taksi iznosili su 29.000 KM, a sada će iznositi 33.000 KM”, kazao je Purišić.

Nezavisne

Nastavi čitati

Aktuelno