Džejms Bler i Kris Lačivita, dvojica ključnih ljudi iz političkog kruga američkog predsjednika Donalda Trampa, boravili su u Republici Srpskoj neposredno pred Opšte izbore, pružajući Vladi RS savjetodavne usluge povezane sa izbornim procesom, objavio je “Njujork tajms”. Prema navodima američkog lista, za taj angažman pojedinačno su plaćeni stotinama hiljada dolara.
Bler i Lačivita angažovani su preko advokatske firme iz Vašingtona koju je Vlada RS unajmila za savjetovanje o pitanjima glasanja. U Republici Srpskoj boravili su tokom posljednjih dana pred izbore održane 4. oktobra, a u Sjedinjene Američke Države vratili su se u ponedjeljak, navodi “Njujork tajms”.
Izvori upoznati sa aranžmanom naglasili su da je njihov klijent bila Vlada RS, a ne SNSD. Američki list, međutim, ukazuje na snažnu povezanost stranačkih i institucionalnih struktura vlasti u Republici Srpskoj.
Iz Trampove kampanje u Republiku Srpsku
Lačivita je bio jedan od dvojice menadžera Trampove predsjedničke kampanje 2024. godine, dok je Bler obavljao funkciju njenog političkog direktora. Obojica su, prema “Njujork tajmsu”, uključena i u Trampovu političku operaciju za novembarske izbore za američki Kongres.
Njihov boravak u RS privukao je pažnju upravo zbog tog rasporeda: nekoliko dana pred izbore u BiH proveli su na Balkanu, dok se republikanci pripremaju za borbu za kontrolu nad Kongresom.
Prema američkom listu, savjetodavni angažman odnosio se na izborna pitanja u periodu kada su vlasti RS javno izražavale nepovjerenje prema novim izbornim tehnologijama. Na izborima su u široj upotrebi bili sistemi identifikacije birača, uključujući provjeru otiska prsta, kao i skeneri glasačkih listića.
Više od četiri miliona dolara za lobiranje
Angažman Blera i Lačivite dio je šire kampanje vlasti RS za izgradnju veza u Vašingtonu.
Prema dokumentima o lobiranju koje citira “Njujork tajms”, lobisti i politički operativci povezani sa Trampom od početka prošle godine od Republike Srpske dobili su više od četiri miliona dolara.
Među njima je i bivši guverner Ilinoisa Rod Blagojević, kojeg je Tramp pomilovao. Firma povezana sa Blagojevićem od marta prošle godine dobila je 1,325 miliona dolara, navodi američki list.
Blagojević je za “Njujork tajms” govorio i o političkoj koristi koju vlastima RS donosi povezivanje sa Trampom, ocjenjujući da je njegova popularnost u Srbiji i Republici Srpskoj velika politička prednost.
Veze koje vode do Bijele kuće
“Njujork tajms” donosi i detalje o sastanku članice Predsjedništva BiH Željke Cvijanović sa šeficom Trampovog kabineta Suzi Vajls u Bijeloj kući.
Prema dvojici izvora lista, sastanak je organizovao lobista Aleks Garsija, koji je tokom Trampove kampanje 2024. radio pod Džejmsom Blerom. Garsija je takođe boravio u BiH tokom izbora.
Njegova firma u februaru je registrovana za zastupanje interesa Republike Srpske, uz naknadu od 35.000 dolara mjesečno.
Cvijanović se sa Vajlsovom sastala 21. septembra, nakon čega je poručila da su otvorena važna vrata za dalju saradnju i razgovore.
Istovremeno veze sa Trampom i Putinom
Američki list ove aktivnosti stavlja u kontekst dugogodišnjih bliskih odnosa Milorada Dodika sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom i paralelnih ulaganja vlasti RS u veze sa Trampovim političkim krugom.
“Njujork tajms” podsjeća da je Trampova administracija prošle godine ukinula američke sankcije Dodiku, članovima njegove porodice i nizu političkih saradnika.
Angažman dvojice američkih operativaca list predstavlja kao primjer unosnih poslova u kojima ljudi iz Trampovog okruženja svoje političko iskustvo i pristup administraciji koriste za savjetovanje aktera izvan SAD.
Vlada Republike Srpske, prema navodima “Njujork tajmsa”, nije odgovorila na pitanja o angažmanu Blera i Lačivite niti o iznosima koji su im plaćeni.
Buka
