Saudijska Arabija suočava se s novim talasom raketnih napada Huta iz Jemena, dok prestolonasljednik Mohamed bin Salman boravi u strogo čuvanim rezidencijama opremljenim bunkerima.

Napadi na međunarodni aerodrom u Rijadu, u kojima je poginulo najmanje 13 ljudi, a više od 300 povrijeđeno, otvorili su ozbiljna pitanja o sposobnosti jedne od najbogatijih država svijeta da zaštiti svoju prestonicu i ključnu infrastrukturu.

Istovremeno, Huti prijete novim udarima, saudijski zvaničnici strahuju od nestašice raketa za protivvazdušnu odbranu, a američki predsjednik Donald Tramp razmatra mogućnost da se Sjedinjene Američke Države direktno uključe u napade na pobunjeničku grupu iz Jemena.

Kako su Huti probili odbranu Rijada?
U subotu, 10. oktobra, najmanje jedan projektil pogodio je Međunarodni aerodrom “Kralj Halid” u Rijadu, pri čemu je poginulo najmanje 13 ljudi, dok su stotine povrijeđene.

Prema izvještaju Wall Street Journala, pogođena su dva terminala, a dijelovi njihovih krovova su se urušili. Putnici su u panici napuštali aerodrom, dok su na podovima ostali tragovi krvi.

Među teško povrijeđenima je i 28-godišnja egipatska stjuardesa kojoj je projektil raznio ruku, naveli su izvori upoznati s posljedicama napada.

Napadi su nastavljeni i narednog dana, kada je jedan projektil izazvao požar na Terminalu 4, usmrtio još jednu osobu i povrijedio više ljudi.

Huti su potom saopštili da su ponovo gađali aerodrom u Rijadu balističkom raketom, kao i vazdušnu bazu u Hamis Mušaitu dronom.

Njihov vojni portparol Jahja Sari tvrdio je da su oba napada bila uspješna.

Saudijska Arabija nije potvrdila ove najnovije tvrdnje, ali je prethodno saopšteno da je protivvazdušna odbrana presrela i uništila više projektila.

A partida entre Al Nassr e Neftchi Fargona foi adiada devido a um ataque de míssil em Riad.

A Defesa Civil Saudita emitiu um alerta na cidade 15 minutos antes do horário programado para o início do confronto. https://t.co/fOtTGCvkpv

— Ruza | 🐘 (@ruzarn) October 12, 2026

Posebno zabrinjava činjenica da se Rijad nalazi više od 800 kilometara od teritorije pod kontrolom Huta.

Ponestaje li Saudijskoj Arabiji raketa za odbranu?
Nekadašnji osjećaj bezbjednosti u saudijskoj prestonici ozbiljno je narušen.

Posljednjih dana stanovnici Rijada sklanjali su se od eksplozija, dok su zaposleni u finansijskoj četvrti, učenici međunarodnih škola i diplomate dobijali naređenja da napuste objekte ili potraže sklonište.

Krhotine presretnutih projektila pogodile su i dječji vrtić i medicinski kompleks.

Prema informacijama Wall Street Journala, saudijski zvaničnici upozoravaju da zemlji ponestaje presretačkih raketa potrebnih za odbranu od novih napada.

To predstavlja ozbiljan problem za državu koja je godinama izdvajala ogromna sredstva za nabavku savremenih sistema protivvazdušne odbrane.

Rijad je već zatražio pomoć od Pakistana, svog vojnog saveznika, dok širom svijeta pokušava da obezbijedi dodatne odbrambene sisteme.

Zašto se saudijski princ sklanja u bunkere?
Dok projektili pogađaju saudijsku prestonicu, posebne mjere bezbjednosti preduzete su i radi zaštite prestolonasljednika Mohameda bin Salmana.

Prema riječima zvaničnika upoznatih s njegovim kretanjem, 41-godišnji princ premješta se između strogo čuvanih palata koje imaju bunkere, a štiti ga posebno odabran tim obezbjeđenja.

U trenutku objavljivanja izvještaja Wall Street Journala, posljednji put je viđen u javnosti sedmicu ranije, kada je učestvovao u nacionalnoj akciji dobrovoljnog davanja krvi.

Nema potvrde da je prestolonasljednik bio neposredna meta nekog od napada, ali pojačane mjere zaštite pokazuju koliko je bezbjednosna situacija ozbiljna.

Mohamed bin Salman posljednjih godina nastojao je da Saudijsku Arabiju pretvori u globalni centar turizma, investicija i novih tehnologija. Sada se suočava s ratom koji ugrožava upravo te ambicije.

Huti zaprijetili Amerikancima: Odgovor će biti brz i bolan
Situaciju dodatno komplikuje mogućnost direktnog uključivanja SAD u sukob.

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je tokom vikenda da Vašington održava kontakte s Hutima, ali da razmatra i pridruživanje saudijskim napadima na njihove položaje u Jemenu.

Napad na aerodrom u Rijadu ocijenio je neprihvatljivim i najavio razgovor sa saudijskim prestolonasljednikom.

Odgovor Huta nije dugo čekao.

Njihov politički predstavnik Mohamed al Bukaiti upozorio je da bi američko uključivanje izazvalo odmazdu.

“Uslijediće brz i bolan odgovor usmjeren protiv SAD i svih njihovih interesa u regionu”, izjavio je Al Bukaiti, prenosi Tanjug pozivajući se na Al Džaziru.

On je istovremeno pozvao zaposlene na saudijskim aerodromima i naftnim postrojenjima da se udalje od tih lokacija, tvrdeći da su postale legitimne mete.

Zašto Huti napadaju Saudijsku Arabiju?
Huti su jemenski pobunjenički pokret koji kontroliše glavni grad Sanu i veliki dio sjevernog Jemena, a imaju podršku Irana.

Njihov sukob sa Saudijskom Arabijom traje godinama.

Saudijska Arabija je 2015. predvodila vojnu intervenciju u Jemenu, podržavajući međunarodno priznatu vladu koju su Huti potisnuli iz glavnog grada. Uslijedili su višegodišnji vazdušni napadi saudijske koalicije i raketni napadi Huta na saudijsku teritoriju.

Primirje iz 2022. donijelo je period relativnog zatišja, ali sukob nikada nije trajno riješen.

Sadašnje zaoštravanje povezano je i sa širim ratom s Iranom, dok Huti istovremeno vode borbe protiv snaga koje podržava Rijad.

BBC je u reportaži s jemenskog fronta opisao žestoke sukobe oko strateškog moreuza Bab el Mandeb, jednog od ključnih prolaza za međunarodnu trgovinu i transport nafte.

Prema podacima Međunarodne organizacije za migracije, oko 200.000 ljudi raseljeno je od početka nove eskalacije u septembru.

Mogu li raketni napadi srušiti ekonomske planove saudijskog princa?
Posljedice napada ne ograničavaju se na bezbjednost stanovništva.

Saudijska Arabija godinama ulaže ogromna sredstva u projekte kojima želi da smanji zavisnost od nafte i razvije turizam, tehnologiju i druge privredne grane.

Međutim, raketni napadi na aerodrome, rafinerije, energetska postrojenja i naftovod istok-zapad sada ugrožavaju te planove.

Posebno je osjetljiv turistički sektor, koji je trebalo da postane jedan od glavnih oslonaca buduće saudijske ekonomije.

Pod znakom pitanja našlo se i održavanje velike međunarodne investicione konferencije planirane za kraj oktobra.

Istovremeno, troškovi rata povećavaju pritisak na državni budžet, dok strani investitori sve pažljivije procjenjuju bezbjednosne rizike.

Prema podacima koje prenosi Wall Street Journal, strana ulaganja pala su tokom prva dva kvartala, a saudijsko Ministarstvo finansija očekuje pad bruto domaćeg proizvoda od 3,6 odsto u 2026. godini.

Dodatnu neizvjesnost donose i planovi Saudijske Arabije da postane veliki centar za vještačku inteligenciju, jer bi i podatkovni centri mogli biti izloženi napadima.

Ima li saudijski prestolonasljednik izlaz iz krize?
Kristijan Kouts Ulrihsen, stručnjak za Persijski zaliv s Instituta Baker Univerziteta Rice, smatra da saudijski prestolonasljednik nema mnogo dobrih opcija.

Prema njegovoj ocjeni, svaki snažniji vojni odgovor nosi rizik dubljeg uvlačenja Saudijske Arabije u sukob u kojem su Huti već pokazali da mogu nanijeti veliku materijalnu i simboličku štetu.

S druge strane, izostanak odgovora mogao bi dodatno ohrabriti napade na saudijsku teritoriju.

Rijad zato istovremeno pokušava da ojača protivvazdušnu odbranu, obezbijedi međunarodnu vojnu podršku i ispita mogućnosti za diplomatsko rješenje.

Za Mohameda bin Salmana, koji je godinama gradio sliku Saudijske Arabije kao stabilne i bezbjedne destinacije za globalni kapital, nastavak napada predstavlja ozbiljan politički, vojni i ekonomski izazov.

Bivši mađarski premijer i predsjednik Fidesa Viktor Orban optužio je zapadne zemlje i Ukrajinu za umiješanost u pošiljke novca i zlata koje su prolazile kroz Austriju i Mađarsku. Govoreći o slučaju takozvanog “ukrajinskog zlatnog konvoja”, ocijenio je da je riječ o “najvećem korupcijskom slučaju u Evropi”.

Orban je u intervjuu za emisiju “Bajer šou” tvrdio da su mađarske vlasti zakonito zaustavile konvoje sa naoružanom ukrajinskom pratnjom i da su time obavljale svoj posao.

– Ovo je najveći korupcijski slučaj u Evropi. U to su duboko uključeni zapadnjaci, kao i Ukrajinci. Ako neko prati austrijsku unutrašnju politiku, tamo se vodi ogroman spor oko toga kako je to prošlo kroz zemlju. Milijarde evra u zlatu i dolarima. To nisu normalne stvari – rekao je Orban.

Orban je odbacio mogućnost da su pošiljke bile dio uobičajenih bankarskih poslova. Tvrdio je i da su ih pratili vojnici sa obukom iz obavještajnih službi.

– Vojnici sa obukom iz obavještajnih službi prate pošiljke. Pa nemojmo se šaliti, to smo zaustavili. Mađarske vlasti su radile svoj posao i to bih učinio u svakom slučaju – poručio je.

Orban je sudski postupak koji je, prema njegovim riječima, pokrenut protiv njega zbog tog slučaja ocijenio kao politički motivisan.

Predsjednik Fidesa poručio je i da desnica ne može biti eliminisana, uz obrazloženje da se “pola zemlje ne može zatvoriti”.

Sajber napad na rashladne sisteme pogodio je stotine supermarketa širom Francuske, a hakeri su daljinski aktivirali prinudno odmrzavanje uređaja, zbog čega je temperatura u pojedinim rashladnim prostorima dostigla 50 stepeni Celzijusa.

Uništena je velika količina svježe i smrznute hrane, a u pojedinim objektima zabilježeni su i požari, prenijeli su francuski mediji.

Napad se dogodio u noći između 11. i 12. oktobra, a meta su bili rashladni sistemi više velikih trgovačkih lanaca, uključujući „Intermarše“, „Neto“, „Karfur“, „E Leklerk“, „Monopri“ i „Kuperativ U“.

Pogođene stotine prodavnica
Prema izvještajima francuskih medija, oko 300 prodavnica grupacije „Intermarše“ i „Neto“ bilo je pogođeno napadom, kao i oko 100 prodajnih objekata mreže „Kuperativ U“, 80 supermarketa „Karfur“ i tridesetak prodavnica „Monopri“. Problemi su prijavljeni i u pojedinim objektima „E Leklerka“.

Hakeri su, kako se sumnja, iskoristili pristup sistemu za upravljanje rashladnim uređajima i aktivirali neprekidni ciklus odmrzavanja, uz znatno povećanje temperature.

U pojedinim prodavnicama temperatura je dostigla 50 stepeni Celzijusa, dok su francuski mediji izvještavali i o slučajevima u kojima je dostigla čak 80 stepeni. Zbog prekida hladnog lanca, trgovci su morali da uklone i unište velike količine svježe i smrznute hrane.

Istraga usmjerena na softver danske kompanije
Francuske vlasti pokrenule su istragu, koju vodi nadležna služba za borbu protiv sajber kriminala. U slučaj se uključila i Nacionalna agencija za bezbjednost informacionih sistema (ANSSI), dok se sumnja da je napad povezan sa softverom danske kompanije „Danfos“, koja proizvodi sisteme za upravljanje rashladnom opremom.

Iz „Danfosa“ su naveli da su mnogi pogođeni uređaji stariji modeli koji su dostigli kraj radnog vijeka i više ne dobijaju softverska i bezbjednosna ažuriranja. Kompanija je ranije preporučivala korisnicima da ažuriraju podržane sisteme i zamijene zastarjelu opremu.

Šteta bi mogla da se mjeri milionima evra
Tačna ukupna šteta još nije utvrđena, ali francuski mediji navode da bi gubici mogli dostići više miliona, pa i desetine miliona evra.

Napad je otvorio i pitanje bezbjednosti sistema koji su povezani na internet, a upravljaju važnim procesima poput čuvanja hrane. Istraga treba da utvrdi kako su napadači pristupili sistemima, koliko je objekata zaista pogođeno i da li postoji rizik od sličnih napada na druge korisnike iste tehnologije.

Za sada niko nije preuzeo odgovornost za napad.