Connect with us

Politika

POLITIČKO-FINANSIJSKA HOBOTNICA! Kako su Janković i Dodik povezali sumnjive milione, uoči izbora pukla bruka u Sloveniji!

Međunarodni institut za bliskoistočne i balkanske studije (IFIMES) iz Ljubljane objavio je opsežnu analizu – pod nazivom „Glas za Jankovića – glas za Dodika?” – uoči lokalnih izbora u Sloveniji, zakazanih za 15. novembar 2026. godine, u kojoj se posebno bavi političkim i poslovnim vezama dugogodišnjeg gradonačelnika Ljubljane Zorana Jankovića i Milorada Dodika.

Ljubljana usred političkih i poslovnih mreža, organizovanog kriminala i evropskih demokratskih standarda“ otvara pitanja transparentnosti javnih finansija, regionalnih političkih utjecaja, organizovanog kriminala i funkcionisanja demokratskih institucija Slovenije, piše N1 BiH.

Lokalni izbori biće održani u 212 slovenačkih opština, a birači će odlučivati o gradonačelnicima, članovima opštinskih veća i predstavnicima lokalnih zajednica. Drugi krug izbora za gradonačelnike predviđen je za 29. novembar.

Posebna pažnja usmerena je na Ljubljanu, gde se za funkciju gradonačelnika nadmeće 15 kandidata, među kojima je i aktuelni gradonačelnik Zoran Janković, koji grad vodi od 2006. godine, uz kraći prekid tokom 2011. i 2012. godine.

IFIMES: Političke veze Jankovića i Dodika otvaraju brojna pitanja

U analizi se ističe da su politička i lična povezanost Zorana Jankovića i Milorada Dodika poznate javnosti. Janković je, kako se navodi, u više navrata govorio o njihovoj dugogodišnjoj saradnji, koja datira još iz perioda kada je bio na čelu kompanije Mercator.

Podseća se da je Janković uoči Opštih izbora u Bosni i Hercegovini 2022. godine javno podržao Dodika i pozitivno govorio o njegovom političkom delovanju.

Posebno se izdvaja Jankovićevo protivljenje odluci Vlade Slovenije od 11. septembra 2025. godine, kojom je Dodiku zabranjen ulazak u tu zemlju. Janković je tada izjavio da lično ne bi podržao takvu meru, a o svom stavu razgovarao je i s tadašnjom ministarkom spoljnih poslova Tanjom Fajon.

Dodikova administracija u Republici Srpskoj potom je odgovorila recipročnim merama protiv predsednice Slovenije Nataše Pirc Musar i ministarke Fajon.

Iz IFIMES-a naglašavaju da Janković ima pravo na sopstvene političke stavove i održavanje odnosa s političarima iz regije, ali ističu da njegova funkcija podrazumeva i poštovanje institucionalnih ograničenja.

U tom kontekstu postavljaju pitanje mogu li regionalne političke i poslovne veze poslužiti kao sredstvo neprimerenog uticaja na slovenačku spoljnu politiku i odluke državnih institucija.

U analizi se podseća i da je Sud Bosne i Hercegovine osudio Dodika zbog nepoštovanja odluka visokog predstavnika, izrekavši mu kaznu zatvora od jedne godine i šestogodišnju zabranu obavljanja javnih funkcija koje se finansiraju iz budžeta.

Poslovne veze i koncesija vredna 288 miliona evra

Značajan deo analize posvećen je poslovnim odnosima Grada Ljubljane i kompanije KPL, kojom upravlja bosanskohercegovački biznismen Mladen Milanović Kaja, vlasnik poslovne grupacije MG Mind.

Prema navodima IFIMES-a, kompanija KPL od 2006. godine ima koncesiju za redovno i zimsko održavanje gradskih saobraćajnica u Ljubljani.

U julu 2026. godine zaključen je novi dvadesetogodišnji koncesioni ugovor s Gradom Ljubljanom, čija se vrednost procenjuje na približno 288 miliona evra bez PDV-a, odnosno 14,4 miliona evra godišnje.

Pozivajući se na pisanje slovenačkog lista „Dnevnik“, IFIMES navodi da je KPL od 2015. godine zaključio 38 ugovora s Gradom Ljubljanom, ukupne vrednosti od približno 52 miliona evra bez PDV-a. O novoj koncesiji i njenom dugoročnom finansijskom obimu izveštavao je i list „Delo“ u septembru 2026. godine.

U analizi se navodi da su mediji Milanovića često povezivali s političkim krugovima u Republici Srpskoj, uključujući Milorada Dodika.

IFIMES pritom naglašava da navedene činjenice same po sebi ne dokazuju nepravilnosti niti politički uticaj, ali smatra da obim javnih sredstava i dugoročna priroda ugovora opravdavaju detaljnu proveru vlasničkih, poslovnih i političkih veza, kao i transparentnosti dodele koncesije.

Tvrdnje o milijardama evra imovine u Sloveniji

Analiza se bavi i finansijskim interesima političkih i poslovnih krugova iz Republike Srpske u Sloveniji.

Prema procenama koje IFIMES navodi, Milorad Dodik i krugovi povezani s njim kontrolišu imovinu u Sloveniji čija se vrednost procenjuje na više od tri milijarde evra.

Međutim, u samoj analizi naglašava se da ove tvrdnje zahtevaju nezavisnu proveru i jasno utvrđivanje vlasničkih veza.

Institut smatra da je potrebno ispitati poreklo kapitala, transparentnost prekograničnih finansijskih tokova i eventualne nepravilnosti, uz napomenu da se nezakonite aktivnosti mogu utvrđivati isključivo na osnovu proverljivih dokaza.

Organizovani kriminal i sigurnosni izazovi u Ljubljani

IFIMES upozorava i na sigurnosne izazove s kojima se suočava slovenačka prestonica, posebno kada je reč o organizovanom kriminalu, trgovini narkoticima i pranju novca.

U analizi se navodi da je slovenačka policija u oktobru 2026. godine predstavila rezultate gotovo četvorogodišnje međunarodne istrage, tokom koje je identifikovano šest kriminalnih organizacija koje su delovale u Sloveniji i drugim evropskim zemljama.

Procenjena tržišna vrednost zaplenjenih ilegalnih droga premašila je 37 miliona evra, a u istrazi su učestvovale policijske snage iz 22 zemlje Evropske unije i Zapadnog Balkana, kao i Europol.

Prema podacima međunarodnog projekta SCORE, koje prenosi IFIMES, merenja otpadnih voda tokom 2025. godine pokazala su da je Ljubljana imala najveće opterećenje kokainom među slovenačkim gradovima, s vrednošću od 658 miligrama na 1.000 stanovnika dnevno.

U analizi se takođe navodi da je Policijska uprava Ljubljana tokom 2023. godine zabeležila porast broja krivičnih dela od 14,2 posto na područjima koja pokrivaju opštinske policijske stanice, u odnosu na isti period prethodne godine.

Podaci za 2025. godinu, prema navodima Instituta, pokazuju rast broja nasilnih krivičnih dela za gotovo 30 posto, dok je broj krivičnih dela povezanih s drogama povećan sa 259 na 319.

IFIMES smatra da ovi pokazatelji zahtevaju snažniji institucionalni nadzor, bolju saradnju sigurnosnih struktura i veću transparentnost finansijskih tokova.

Oko 104.000 stanovnika ostalo bez prava glasa

Jedno od važnih pitanja koje analiza otvara jeste izmena slovenačkog izbornog zakonodavstva, kojom su državljani trećih zemalja sa stalnim boravkom u Sloveniji izgubili pravo glasa na lokalnim izborima, koje su imali od 2002. godine.

Prema podacima navedenim u analizi, ovom promenom obuhvaćeno je približno 104.000 punoletnih stanovnika Slovenije, među kojima su najbrojniji državljani Bosne i Hercegovine i Srbije.

U Ljubljani je, prema podacima iz juna 2026. godine, bilo oko 21.938 potencijalnih birača iz ove kategorije.

IFIMES navodi da je reč o značajnoj promeni političkog učešća dugogodišnjih stanovnika Slovenije, dok Ustavni sud te zemlje razmatra ustavnost sporne zakonske odredbe.

Posebno se ističe da je ukidanje ovog prava podržala i stranka Resnica, koju predvodi Zoran Stevanović, aktuelni predsednik Skupštine Republike Slovenije.

Institut ukazuje i na izostanak javne reakcije Milorada Dodika na pitanje oduzimanja biračkog prava državljanima Bosne i Hercegovine koji žive u Sloveniji. U analizi se navodi broj od 58.350 građana Bosne i Hercegovine.

Zoran Stevanović i politički uticaji iz Republike Srpske
U analizi se razmatra i političko delovanje Zorana Stevanovića, lidera stranke Resnica, posebno njegovi stavovi o Miloradu Dodiku.

Podseća se da je Stevanović u izjavi za novinsku agenciju SRNA mere koje je Slovenija poduzela protiv Dodika ocenio štetnim te kritikovao slovenačku vladu zbog njihove primene.

IFIMES smatra da je potrebno razmotriti političke, organizacijske i komunikacijske veze između pojedinih političkih aktera u Sloveniji i struktura u Republici Srpskoj i Srbiji.

Istovremeno, Institut naglašava da Stevanovićevi javno izneseni stavovi o Dodiku sami po sebi nisu dokaz da deluje kao politički posrednik ili zastupnik stranih interesa.

Za takve zaključke, kako se navodi, bili bi potrebni konkretni dokazi o koordinaciji političkih aktivnosti, mehanizmima kontrole ili finansijskoj zavisnosti.

IFIMES: Glas za Jankovića – glas za Dodika?

U završnom delu analize IFIMES postavlja pitanje političke odgovornosti dugogodišnjeg gradonačelnika Ljubljane i njegovih odnosa s regionalnim političkim liderima.

Institut priznaje Jankovićeve rezultate u urbanom, infrastrukturnom, kulturnom i sportskom razvoju Ljubljane, ali smatra da razvojni projekti ne mogu zameniti institucionalnu odgovornost i transparentnost upravljanja javnim sredstvima.

Posebno problematizuje političku podršku koju Janković uživa među delom građana poreklom iz Bosne i Hercegovine, uključujući Bošnjake, imajući u vidu njegov odnos s Miloradom Dodikom.

„Paradoks nastaje u činjenici da se od Bošnjaka u Ljubljani očekuje da podrže Zorana Jankovića, iako on deluje kao zagovornik interesa Milorada Dodika“, navodi se u analizi IFIMES-a.

Institut pritom postavlja pitanje da li bi podrška Jankoviću mogla predstavljati i indirektnu podršku političkim interesima Dodika i krugova povezanih s njim.

U zaključku se ističe da predstojeći lokalni izbori ne predstavljaju samo izbor između kandidata, već i između različitih modela upravljanja Ljubljanom.

Prema oceni IFIMES-a, ključno pitanje jeste hoće li slovenačka prestonica nastaviti funkcionisati kroz model snažne koncentracije političke moći ili će se razvijati prema sistemu veće transparentnosti, institucionalnog nadzora i odgovornosti prema građanima.

(N1)

Related Topics:

Politika

DRINIĆ “VLAST NIJE VJEČNA, ALI PROMJENE NEĆE DOĆI SAME”! Opozicija mora ostaviti sujete po strani!

Za opoziciju u Republici Srpskoj dolaze drugačiji politički izazovi, ali i prilike, jer izborna iskustva iz Srbije, Mađarske i Sjedinjenih Američkih Država pokazuju da nijedna vlast nije nedodirljiva niti vječna. Ipak, da bi došlo do političkih promjena, opozicija mora napraviti ozbiljan zaokret u načinu djelovanja, prevazići međusobne nesuglasice i lične sujete, te mnogo više vremena posvetiti razgovoru sa građanima, a ne samo predizbornim aktivnostima.

Ovo je jedna od poruka iz emisije „Izazovi“ BN televizije, u kojoj je gostovao novi poslanik PSS-a Nebojša Drinić. Govoreći o političkoj situaciji i perspektivama opozicije u Republici Srpskoj, Drinić je istakao da je jedan od ključnih zadataka povećanje izlaznosti birača i motivisanje građana da aktivnije učestvuju u izbornom procesu.

Prema njegovim riječima, opozicija ne smije računati isključivo na glasove ljudi koji su već politički opredijeljeni, već mora pronaći način da dopre do onih koji godinama ne izlaze na izbore, razočarani su političkom ponudom ili smatraju da njihov glas ne može ništa promijeniti.

Kao primjer takvog pristupa pomenuo je Studentsku listu u Srbiji, ističući značaj mobilizacije građana i izlaska iz uobičajenih političkih okvira.

„Na izbore uglavnom izlazi ‘stranačka vojska’, a opozicija mora doći do ljudi, jasno definisati lidere i politike, te raditi u kontinuitetu, a ne samo mjesec dana pred izbore. Prvo moramo sjesti za sto i dogovoriti platformu i način rada“, istakao je Drinić.

On smatra da se ozbiljan opozicioni rad ne može svesti na povremene konferencije za novinare, međusobne političke obračune i aktivnosti koje se intenziviraju tek kada se približi izborni dan. Potrebni su, kako je poručeno, stalno prisustvo na terenu, neposredna komunikacija sa građanima i jasno predstavljeni politički ciljevi.

Poseban izazov za opozicione političke partije, prema ovoj poruci, jeste postizanje dogovora o zajedničkom djelovanju. Različiti politički stavovi i stranački interesi ne bi smjeli biti prepreka razgovoru o pitanjima oko kojih postoji saglasnost, a prvi korak trebalo bi da bude definisanje zajedničke platforme i načina koordinacije.

Poruka iz emisije „Izazovi“ tako je ponovo otvorila pitanje koliko je opozicija u Republici Srpskoj spremna da međusobne razlike ostavi po strani i političko djelovanje organizuje kroz dugoročan rad, umjesto da se sve aktivnosti podređuju izbornim kampanjama.

Drinićeva ocjena je da promjene ne zavise samo od nezadovoljstva postojećom vlašću, već i od sposobnosti opozicije da građanima ponudi jasne lidere, prepoznatljive politike i uvjerljiv plan djelovanja.

Nastavi čitati

Politika

KROV PROKIŠNJAVA, ALI ZA POLITIČARE NEMA KRIZE! Tuzlanski odbornici „zaboravili“ bolesne građane, a sebe nagradili sa 200.000 KM!

Grad Tuzla povećao je drugim rebalansom budžeta za 2026. godinu izdvajanja za rad klubova vijećnika za oko 200.000 KM, dok novca nije bilo za Dom zdravlja koji prokišnjava.

Gradsko vijeće Tuzla usvojilo je drugi rebalans budžeta za 2026. godinu, kojim su ukupna planirana sredstva sa oko 113,5 miliona KM povećana na 122 miliona KM.

Drugim rebalansom obezbijeđen je dodatni novac za javni prevoz, vodovodnu infrastrukturu i Dom penzionera, ali vijećnici nisu zaboravili ni na sebe.

Tako će umjesto ranije planiranih 783.000 KM, za rad klubova vijećnika biti izdvojeno 983.000 KM, što predstavlja rast od oko 25,5 posto.

U obrazloženju povećanja navedeno je da je ono predloženo u skladu s rastom prihoda i primitaka grada Tuzla. Međutim, iz dostupnih informacija nije jasno na osnovu kojih kriterija je procijenjeno da je za rad klubova potrebno dodatnih 200.000 KM, niti kako će taj novac biti raspoređen među političkim subjektima zastupljenim u Gradskom vijeću.

O tome nije bilo ni rasprave tokom sjednice, osim komenata vijećnika Naše stranke Omera Berbića.

„Ne bi trebali povećavati 200.000 KM za političke partije. Mislim da je potpuno nepotrebno, a te pare možemo uložiti u masu drugih projekata i bolje ih iskoristiti“, kazao je Berbić.

Tokom rasprave o budžetu vijećnik Senad Mehmedinović upozorio je i na problem prokišnjavanja krova Doma zdravlja Tuzla. Naveo je da je, prema informacijama kojima raspolaže, za rješavanje tog problema potrebno oko 750.000 KM.

„Prema informacijama koje ja imam neophodno je 750.000 KM da se riješi taj problem u Domu zdravlja i volio bi ukoliko bi se moglo kroz budžet za narednu godinu, određeni procenat ovih sredstava obezbjediti“, kazao je Mehmedinović.

Problemi s infrastrukturom Doma zdravlja Tuzla nisu novost. O njima se govori već godinama, a ustanova je tokom 2026. godine na svojoj zvaničnoj stranici objavila informacije o aktivnostima na sanaciji krova površine 900 kvadratnih metara, koje su pokrenute u junu. Za te radove Dom zdravlja izdvojio je vlastita sredstva.

Početkom ove godine ustanova je, putem transfera Federalnog ministarstva zdravstva, dobila i 200.000 KM za rješavanje dugogodišnjih infrastrukturnih problema, prvenstveno sanaciju krovova i sanitarnih čvorova, te nabavku hitne medicinske opreme. Ipak, u objavljenim informacijama navedeno je da su za potpunu i trajnu rekonstrukciju krovnog i izolacionog sistema potrebna znatno veća kapitalna ulaganja.

Gradonačelnik Zijad Lugavić nije se posebno osvrtao na izdvajanja za rad klubova vijećnika niti na problem krova Doma zdravlja. Govorio je o sredstvima koja je Grad Tuzla dobio od Vlade Tuzlanskog kantona za vodovodnu infrastrukturu u visinskim zonama, ističući da je za potpunu realizaciju projekta potrebno oko 15 miliona KM.

Najveći dio ukupnog povećanja budžeta odnosi se na sedam miliona KM namijenjenih vodovodnoj infrastrukturi. Dodatna sredstva osigurana su i za javni prevoz, Dom penzionera i Turističku zajednicu.

Za javni gradski prevoz izdvajanja su povećana za milion KM, sa 5,2 na 6,2 miliona KM. Domu penzionera namijenjeno je dodatnih 200.000 KM, dok je Turističkoj zajednici za organizaciju manifestacije „Zima u Tuzli 2026/2027“ i javni doček Nove godine osigurano dodatnih 250.000 KM.

Povećanje sredstava za klubove vijećnika odnosi se na finansiranje njihovog rada, a ne na pojedinačne naknade gradskim vijećnicima. Grad Tuzla će tako u 2026. godini za finansiranje rada klubova vijećnika izdvojiti gotovo milion maraka javnog novca.
Capital

Nastavi čitati

Politika

RUFIJEVA ODBRANA VRIJEĐA INTELIGENCIJU: Uvalio ugalj pun vlage koji gasi kotlove, pa se pere „Kvalitet je vrhunski, samo je bilo blata na parkingu“!

Nakon što su iz “Elektroprivrede Republike Srpske” (ERS) ukazali na probleme sa kvalitetom uglja koji firma “Drvoeksport” doprema u RiTE “Ugljevik”, navodeći da veliki procenat gline i vlage otežava njegov transport do kotla, kao i da isporučene količine nisu dovoljne za kontinuiran rad termoelektrane, vlasnik Srđan Klječanin Rufi tvrdi da je ugalj dobrog kvaliteta ali i da ga prodaju po najnižnoj cijeni u regionu.

“Ugalj je dobrog kvaliteta, zadovoljavajućeg, čak i višeg od onoga što je traženo ugovorom. Što se tiče dopreme, ona se odvija redovno i u skladu sa ugovorom. Bilo je određenih poteškoća prvih dana, jer kamioni nisu mogli da se istovaruju. Na prijemnom mjestu bilo je blata, a ono nije predviđeno za istovar kamiona, već za teretne mašine, s obzirom na to da ranije nisu dopremali ugalj na tu lokaciju“, kazao je Klječanin Rufi za “Nezavisne novine“.

Istakao je da je zbog toga u početku doprema bila otežana, ali da posljednja dva dana sve funkcioniše u skladu sa ugovorom. Na pitanje po kojoj cijeni se ugalj prodaje, Klječanin je rekao da je za te informacije potrebno pitati ERS.

“Ne mogu govoriti o tome, jer su oni ti koji treba da kažu, a mogu reći da prodajemo ugalj po najnižoj cijeni u regionu”, kazao je Klječanin.

Nastavi čitati

Aktuelno