U bolnicama u Republici Srpskoj 34 pacijenta su hospitalizovana zbog teške akutne respiratorne infekcije, a najviše su pogođeni najmlađi, rečeno je u Institutu za javno zdravstvo Srpske.

Prema podacima Instituta, u Univerzitetskom kliničkom centru hospitalizovano je 13 pacijenata, u prijedorskoj Bolnici osam, u bolnicama u Doboju i Bijeljini po tri pacijenta, u zvorničkoj Bolnici dva i u bolnici u Nevesenju pet.

Ovi slučajevi prijavljeni su od 5. do 11. oktobra.

Domovi zdravlja u Republici Srpskoj u ovom periodu su prijavili 4.423 akutne respiratorne infekcije, registrovano je i 266 oboljenja sličnih gripu, a najveća učestalost je u regijama Trebinja i Foče.

“Najveći broj oboljelih od akutnih respiratornih infekcija i oboljenja sličnih gripu je u uzrasnoj grupi od pet do 14 godina i od 30 do 64 godine, dok su u kategoriji teških akutnih infekcija najviše obolijevali najmlađi”, naveli su u Institutu.

Iz Instituta su podsjetili da vakcinacija protiv gripa u Republici Srpskoj počinje tokom novembra zbog prelaska sa četvorovalentne na trovalentnu vakcinu.

“Za ovogodišnju sezonu naručili smo 18.000 doza namijenjenih kategorijama stanovništva koje imaju pravo na besplatnu vakcinaciju, te dodatnih 2.500 doza za građane koji žele da se vakcinišu o svom trošku. O detaljima i cijeni građani će biti blagovremeno obaviješteni”, naveli su iz Instituta.

Vakcinacija će biti organizovana u ambulanti za imunizaciju Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, koja se nalazi u zgradi pored Muzičke škole, u Ulici Jovana Dučića u Banjaluci, svakog radnog dana od 8.00 do 14.00 časova, kao i u regionalnim centrima Instituta.

Prema podacima kojima raspolaže Evropski centar za kontrolu bolesti i Svjetska zdravstvena organizacija za početak oktobra, aktivnost virusa influence je blago povišena i stabilna.

Prеpоrukе i mјеrе prеvеnciје
Zbоg vеćеg bоrаvkа u zаtvоrеnоm prоstоru i mјеstimа gdје bоrаvе vеćе grupе ljudi (učiоnicе, čеkаоnicе, srеdstvа јаvnоg prеvоzа, biоskоp itd.) nеоphоdnо је primјеnjivаti mјеrе ličnе, а pоsеbnо rеspirаtоrnе higiјеnе kао i higiјеnе prоstоrа u kојеm živimо i rаdimо, preporuke su Instituta za javno zdravstvo. Pоrеd rеdоvnоg prаnjа ruku tоplоm vоdоm i sаpunоm, pоkrivаnjа ustа mаrаmicоm prilikоm kihаnjа i kаšljаnjа, јаkо је vаžnо čеstо prоvјеtrаvаti prоstоriје.

Diо оpštе zdrаvstvеnе kulturе је, nе sаmо brigа о sоpstvеnоm zdrаvlju, vеć i brigа о оsоbаmа u оkružеnju. U nаrеdnоm pеriоdu, pоsеbnu pаžnju trеbа оbrаtiti prilikоm pоsјеtе pаciјеntimа u bоlnicаmа, kао i оsоbаmа smјеštеnim u ustаnоvаmа zа trајni bоrаvаk (stаrаčki dоmоvi, njеgа licа sа pоsеbnim pоtrеbаmа i sl.). Trајаnjе pоsјеtе trеbа svеsti nа minimum, u pоsјеtu ići sаmо аkо smо sigurni dа nеmаmо nеku rеspirаtоrnu infеkciјu i izbјеgаvаti blizаk kоntаkt sа оbоljеlim.

Vlada Republike Hrvatske usvojila je izmjene Uredbe o graničnim prelazima, kojima se mijenja kategorizacija pojedinih prelaza na granici sa Bosnom i Hercegovinom, s ciljem usklađivanja propisa sa novim međudržavnim ugovorom.

Ugovorom su obuhvaćena ukupno 52 granična prelaza, a na popisu su kao tri nova navedeni Svilaj na novoj lokaciji, Gornji Varoš i Osojnik.

Uticaj na privredu i logistiku

Ove promjene donose značajne novine za građane BiH, s obzirom na to da se širi mreža prelaza u međunarodnom putničkom saobraćaju. Ipak, promjena kategorije ne povlači automatski i mogućnost obavljanja svih vrsta saobraćaja na terenu.

Za pojedine kategorije neophodno je prethodno ispuniti tehničke, infrastrukturne i organizacione uslove, što uključuje i uspostavljanje odgovarajućih inspekcijskih službi. To je od presudnog značaja za kompanije i prevoznike, čija logistika i rute direktno zavise od zvanične kategorije prelaza i dostupnosti graničnih inspekcija za teretna vozila.

Planirana proširenja i uslovi

Ministar unutrašnjih poslova Hrvatske Davor Božinović pojasnio je da će, nakon ispunjavanja predviđenih uslova za prekategorizaciju, uslijediti i dodatne izmjene uredbe. Planirano je da se broj međunarodnih drumskih prelaza za putnike i robu poveća sa 14 na 17.

U aktuelnoj uredbi navedeno je 16 takvih prelaza, dok je Dvor za sada namijenjen samo za putnički saobraćaj, a njegovo podizanje u najvišu kategoriju očekuje se kada se za to steknu propisani uslovi na samom prelazu.

Dodatne promjene, tehnička prilagođavanja i podizanje nivoa predviđeni su i za granične prelaze Svilaj, Gornji Varoš, Ličko Petrovo Selo i Kamensko.

Srpska pravoslavna crkva i vjernici danas, 19. oktobra, obilježavaju Tomindan, praznik posvećen Svetom apostolu Tomi, za koji se vezuju brojni običaji i neobična narodna vjerovanja.

Upravo zbog običaja da se praznik provede u porodičnom domu nastala je poznata izreka “Sveti Toma, sjedi doma”.

Ipak, iza ovog praznika krije se mnogo više od narodnih zabrana. Sveti Toma bio je jedan od dvanaestorice Hristovih apostola, a njegovo ime i danas se povezuje s nevjericom, sumnjom i vjerom.

Zašto Svetog Tomu zovu “Nevjerni Toma”?

Sveti apostol Toma ostao je upamćen kao učenik koji nije odmah povjerovao u Hristovo vaskrsenje.

Prema Novom zavjetu, Toma nije bio prisutan kada se vaskrsli Isus Hristos prvi put pojavio pred apostolima. Kada su mu ostali učenici ispričali šta su vidjeli, rekao je da neće povjerovati dok sam ne vidi rane od klinova na Hristovim rukama i ne dodirne njegovo rebro.

Osam dana kasnije Hristos se ponovo pojavio među učenicima i pozvao Tomu da se uvjeri u njegovo vaskrsenje.

Tada je Toma izgovorio riječi koje su ostale zapisane u Jevanđelju:

“Gospod moj i Bog moj!”

Iz ovog događaja nastao je izraz “nevjerni Toma”, koji se i danas koristi za osobu koja teško prihvata nešto bez dokaza.

Međutim, u hrišćanskom tumačenju Tomina sumnja nije ostala simbol nevjerovanja, već je postala svjedočanstvo o vjeri.

Šta se prema narodnom vjerovanju ne radi na Tomindan?

U narodu se Tomindan smatra danom koji bi trebalo provesti mirno, bez nepotrebnih poslova, svađa i sukoba.

Posebno je poznato vjerovanje da na ovaj praznik ne treba započinjati velike poslove, gradnju ili druge zahtjevne poduhvate.

U pojedinim krajevima izbjegavaju se i nepotrebna putovanja, pa se zbog toga kaže:

“Sveti Toma, sjedi doma.”

Ovaj običaj ne znači da je vjernicima crkveno zabranjeno da napuste kuću. Riječ je o narodnom vjerovanju koje naglašava važnost porodičnog mira i poštovanja praznika.

Prema tradiciji, Tomindan je dan kada bi trebalo izbjeći svađe, posvetiti se porodici i molitvi, a oni koji slave krsnu slavu dočekuju goste.

Zašto stolari i zidari na Tomindan odlažu alat?

Sveti Toma smatra se zaštitnikom brojnih zanatlija, naročito onih koji rade s drvetom i bave se graditeljstvom.

Kao svoju esnafsku slavu proslavljaju ga stolari, drvodelje, bačvari, kolari, zidari, užari, bunardžije i drugi majstori.

Prema predanju, i sam Sveti Toma bio je vješt drvodelja.

Jedna od neobičnijih narodnih priča govori da mu se đavo jednom pojavio u liku lijepe djevojke kako bi ga iskušao.

Toma se, prema legendi, zagledao u nju, a zatim udario sječivom o kamen i otupio sjekiru.

Toliko se razljutio da je iz oblaka izazvao ogromnu kišu kojom je potopio đavola.

Zbog ovog predanja u pojedinim krajevima zanatlije na Tomindan ne rade, vjerujući da posao započet tog dana neće biti uspješan.

Sveti Toma, kiša i vukovi: Neobična narodna vjerovanja

U narodnoj tradiciji Sveti Toma ima posebno mjesto kao svetitelj koji se povezuje s vremenskim prilikama.

Vjeruje se da je dobio “pečat od oblaka”, zahvaljujući kojem može da donese kišu kada je zemlji najpotrebnija.

Zbog toga su mu se ljudi u sušnim periodima obraćali molitvama, vjerujući da će pomoći da usjevi dobiju dragocjenu vodu.

Postoji i mnogo neobičnije predanje prema kojem bi Sveti Toma, kada bi se naljutio, mogao da izazove veliki potop, ali ga u tome sprečava Presveta Bogorodica.

U pojedinim krajevima vjeruje se i da ovaj svetitelj štiti domaćinstva i stoku od vukova.

Sva ova vjerovanja pripadaju narodnoj tradiciji i ne predstavljaju crkveno učenje o moćima svetitelja.

Kako se obilježava Tomindan i da li je slava posna?

Tomindan mnoge pravoslavne porodice obilježavaju kao krsnu slavu.

Pripremaju se slavski kolač i žito, pali se slavska svijeća, a porodica se okuplja uz molitvu i prazničnu trpezu.

Da li će slava biti posna ili mrsna zavisi od dana u sedmici i crkvenog kalendara.

Ove godine Tomindan pada u ponedjeljak, 19. oktobra, pa je slavska trpeza mrsna.

Za domaćine koji proslavljaju Svetog Tomu najvažniji su molitva, zajedništvo i poštovanje porodične tradicije, a ne raskoš slavske trpeze.

Kako je Sveti Toma stigao do Indije?

Prema crkvenom predanju, Sveti Toma je poslije Hristovog vaskrsenja i silaska Svetog Duha krenuo da propovijeda hrišćanstvo.

Njegov put vodio ga je kroz Palestinu, Persiju i sve do Indije, gdje je, prema predanju, osnovao hrišćanske zajednice i postavljao sveštenike i episkope.

Vjeruje se da je upravo u Indiji stradao mučeničkom smrću, nakon što su ga vojnici proboli kopljima.

Njegove mošti kasnije su prenesene u Edesu, a potom u Carigrad.

Za Svetog Tomu vezuje se i predanje o Uspenju Presvete Bogorodice. Prema tom predanju, zakasnio je na njen pogreb, a kada je na njegov zahtjev otvoren grob, u njemu nije pronađeno tijelo.

Da li je Tomindan isto što i Tomina nedjelja?

Iako su oba praznika povezana sa Svetim apostolom Tomom, ne obilježavaju isti događaj.

Tomindan se slavi 19. oktobra i posvećen je samom apostolu, njegovom životu i stradanju.

Tomina nedjelja, s druge strane, obilježava se prve nedjelje poslije Vaskrsa i posvećena je Hristovom javljanju apostolu Tomi, koji se tada uvjerio u vaskrsenje.

Zato se ime Svetog Tome u crkvenom kalendaru pojavljuje u dva različita praznična konteksta.