Prije tačno godinu Srbi su napustili sve kosovske institucije.

Na sastanku političkih i institucionalnih predstavnika Srba na Kosovu 5. novembra 2022. odlučeno je da napuste skupštinu, vladu, četiri opštine na sjeveru, pravosudne organe, policiju i administraciju.

Ta odluka, kako je tada rečeno, biće na snazi dok Priština ne počne da poštuje sporazume i pravo, dok ne povuče odluku o registarskim tablicama i formira Zajednicu srpskih opština u skladu sa Prvim briselskim sporazumom i svim drugim sporazumima koji su po ovom pitanju zaključeni u okviru dijaloga.

Povlačenju Srba iz institucija prethodila je odluka Prištine da suspenduje Nenada Đurića koji je bio direktor Regionalne direkcije policije Sjever jer je odbio da svojim sunarodnicima izdaje opomene pošto na vozilima imaju KM registarske oznake.

Pod izgovorom da je neophodno da osigura bezbjednost na sjeveru Kosova, Vlada Kosova je sredinom prošlog decembra na sjever poslala nekoliko stotina policajaca sa juga, u pratnji oklopnih vozila, a hapšenja, maltretiranja i život sa dugim cijevima pred očima postaju svakodnevica Srba.

Za godinu dana 195 etnički motivisanih incidenata na Kosovu

Od 5. novembra 2022. pa do danas Kancelarija za Kosovo i Metohiju evidentirala je 195 etnički motivisanih incidenata na Kosovu, a među najšokantnijim je svakako ranjavanje srpskog dječaka i mladića Stefana Stojanovića i Miloša Stojanovića u Gotovuši dok su nosili badnjak 6. januara.

Priština je raspisala vanredne lokalne izbore u Sjevernoj Mitrovici, Leposaviću, Zvečanu i Zubinom Potoku za 23. april, koje su Srbi bojkotovali. Na birališta je izašlo tek oko 3,5 odsto birača – od ukupno upisanih 45.950, glasačko pravo je iskoristilo njih 1.567, od toga samo 13 Srba. Na čelo opština na sjeveru, gde Srbi čine više od 95 odsto stanovništva, došla su četiri Albanca.

Kosovska policija je 26. maja uz pripadnike Rosu nasilno upala u opštine Zubin Potok, Zvečan i Leposavić a na građane koji su pružali miran otpor bacila je suzavce i šok bombe. Tom prilikom je povrijeđeno deset Srba. Tri dana kasnije tokom nemira u Zvečanu povrijeđeno je više od 50 Srba, a Dragiša Galjak je pogođen s leđa sa dva metka. Povrijeđeno je i 30 pripadnika Kfora. Srbi su se tog dana okupili sa zahtjevom da se kosovska policija povuče sa sjevera i iz zgrada opština, kao i da odu nelegitimni novoizabrani gradonačelnici, što se do danas nije dogodilo.

Situacija eskalirala u Banjskoj

Vlada Kosova je 14. juna zabranila ulazak na Kosovo robe srpskog porijekla, zbog čega su rafovi u apotekama i u prodavnicama opustili, a u Kliničko-bolničkom centru “Kosovska Mitrovica” obavljaju se samo hitne operacije, jer je bolnička apoteka skoro prazna.

Situacija je eskalirala 24. septembra kada je došlo do sukoba grupe Srba i Kosovske policije u Banjskoj, u kom su ubijena trojica Srba i gdje je život izgubio jedan kosovski policajac.

Uprkos pozivima međunarodnih predstavnika da Priština deeskalira situaciju, to se ne dešava. Zahtjevi Evropske unije su da Kosovo povuče specijalne policijske jedinice iz opštinskih objekata na sjeveru, da gradonačelnici napuste zgrade i rade iz alternativnih lokacija i da se raspišu vanredni lokalni izbori za četiri opštine na severu. Od Beograda se tražilo da obezbijedi da na njima učestvuju Srbi.

Srpska lista spremna za izbore na sjeveru

Najveća srpska politička partija na Kosovu, Srpska lista je sredinom prošlog mjeseca saopštila da je spremna da učestvuje na izborima na sjeveru i zatražila od Prištine da ih u najkraćem roku raspiše. Njihova poruka je da je „lopta sada u dvorištu Prištine“, piše Blic.