Connect with us

Društvo

ČIJI KONCEPT JE BOLJI? Ekonomska politika Srpske defanzivna, Federacije BiH ofanzivna

Iako se radi o jedinstvenom ekonomskom prostoru, Republika Srpska i Federacija BiH na buduće ekonomske izazove odgovoriće na dva potpuno različita načina.

Republika Srpska restriktivnom politikom, zamrzavanjem plata, smanjenjem potrošnje i javnih investicija, a Federacija BiH povećanjem minimalne plate, smanjenjem poreza i doprinosa i većim javnim investicijama.

Zanimljivo je i da su u prethodnom vremenu Federacija BiH i Republika Srpska potpuno različito odgovarale na krizu izazvanu inflacijom i cijenama energenata. U tom periodu, odnosno do unazad tri godine Vlada Republike Srpske dijelila je novac nezaposlenima, penzionerima i povećavala plate, dok Federacija BiH to nije radila i uglavnom je štedjela novac. Koji koncept je bolji na potencijalno moguću krizu, koja se polako prelijeva iz Evropske unije i u Bosnu i Hercegovinu, teško je reći, a i pojedini ekonomisti imaju potpuno različita mišljenja.

Recimo, Milenko Krajišnik, predsjednik Fiskalnog savjeta Republike Srpske i dekan Ekonomskog fakulteta u Banjaluci, kaže da su mjere Republike Srpske bolje i da ne zna odakle Federacija BiH misli finansirati tu politiku povećanja plata, a istovremeno smanjenjem poreza i doprinosa smanjuje prihodovnu stranu budžeta, dok s druge strane Igor Gavran, ekonomski analitičar, kaže da su mjere Vlade FBiH bolje jer fiskalna stabilnost budžeta na koju ide Republika Srpska smanjuje potrošnju, a samim tim i ekonomiju.

“Ne znam na osnovu čega Federacija BiH predviđa takav scenario i iz kojih izvora to planira finansirati. Mislim da je koncept Republike Srpske na potencijalno moguću krizu oprezniji i bolji nego što radi Federacija povećavajući fond plata. Ako smanjite poreze, privredi smanjujete prihodovnu stranu budžeta i idete u deficit koji se nema čime pokriti osim kreditima, što u ovim uslovima nije pametno i sa profesionalne tačke gledišta ne bih podržao takvu politiku”, rekao je Krajišnik za “Nezavisne novine”, ističući da ne zna čime Vlada Federacije BiH obrazlaže takvu svoju politiku te da mu je zbog toga teško govoriti o svemu.

Što se tiče ekonomskih izazova u nekom srednjoročnom periodu, Bosna i Hercegovina suočiće se vrlo vjerovatno sa padom privredne aktivnosti zbog smanjenja izvoza i pada ekonomija u evrozoni.

Uz to, još uvijek nije poznato u kojem smjeru će se kretati inflacija i kakva će situacija na zimu biti sa energentima, ali svi se slažu u jednom, da ekonomska budućnost, posebno Evropske unije, nije najsjajnija.

“I ono što najavljuje Vlada FBiH i Vlada Republike Srpske je u kontradikciji. Republika Srpska najavljuje restriktivnu politiku, za koju svakako postoji niz razloga, velikih dugova, sankcija itd. i ta politika djeluje kao jedina moguća. Međutim, istovremeno imamo i najave za nove enermne rashode kao što su oni, ako se povuku predstavnici Republike Srpske iz BiH, da im se plaća iz budžeta, i to je besmisleno jer onda se mora ići na nova zaduženja. Ima i najava iz Republike Srpske o povećanju plata, a govori se o štednji. U Federaciji BiH još uvijek je sve u najavama, i minimalna plata od 1.000 KM, i smanjenje poreza i doprinosa, i mi to još uvijek nismo vidjeli”, rekao je Gavran za “Nezavisne novine”.

Ipak, on kaže da Federacija BiH ima mnogo više prostora od Republike Srpske za ekspanzivnu ekonomsku politiku i da je u ovim vremenima ta politika sigurno bolja.

“Vidimo smanjenje izvoza, slabljenje narudžbi iz inostranstva i ako nemamo stranih investicija i svojih ulaganja, jedini način je podržati i pojačati domaću ekonomiju. Fiskalna stabilnost dovodi do smanjenja potrošnje i pada ekonomije”, istakao je Gavran.

Related Topics:

Društvo

PRVO OLUJNI JUGO I 28 STEPENI, PA HLADAN TUŠ! Od četvrtka sve se mijenja!

Velika promjena vremena očekuje nas u narednim danima, a prema najavama meteorologa, u četvrtak će temperatura naglo pasti.

– Lokalno duž rijeka i po kotlinama moguća je prolazna magla. Tokom dana biće sunčano i još toplije uz malu do umjerenu oblačnost. Vjetar slab do umjeren promjenljiv ili sjeveroistočni. Na zapadu i u planinama će poslijepodne početi da duva jugo koji će prema noći jačati i biti umjeren i jak – dodaju oni.

Prema njihovoj prognozi, minimalna temperatura vazduha od četiri do devet, na jugu oko 12, u višim predjelima od minus jedan.

– Maksimalna temperatura vazduha biće od 20 do 26, u višim predjelima od 15 stepeni – kažu oni.

Srijeda, 21. oktobar

U srijedu se očekuje vjetrovito, toplo i promjenljivo oblačno vrijeme uz sunčane periode.

– Na jugu i zapadu će padati kiša, ponegdje i obilnija, a poslijepodne će slabe kiše biti i u ostalim područjima. Duvaće umjeren do jak, na zapadu i olujni južni vjetar. Minimalna temperatura vazduha od četiri do 12, na jugu i zapadu do 15. Maksimalna temperatura vazduha od 18 na jugu i zapadu do 28 na sjeveroistoku, a u višim predjelima od 13 stepeni – navode oni.

Četvrtak, 22. oktobar

U četvrtak će biti oblačno i svježije sa kišom.

– Minimalna temperatura vazduha biče od sedam do 15 stepeni. Maksimalna temperatura vazduha od 15 do 20, u višim predjelima od 10 stepeni – stoji u prognozi.

Petak, 23. oktobar

U noći i ujutro očekuje se oblačnije vrijeme sa kišom na istoku, a u ostalim predjelima suvo uz postepeno razvedravanje.

– Tokom dana promjenljivo oblačno uz sunčane periode u svim predjelima. Minimalna temperatura vazduha od jedan stepen u višim predjelima na zapadu do devet, na sjeveroistoku, na jugu do 14. Maksimalna temperatura vazduha biće od 12 do 17, na jugu do 21, a u višim predjelima od osam stepeni – ističu iz RHMZ-a.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Temperature idu do 26 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ će biti sunčano i još toplije, uz malu do umjerenu oblačnost.

Jutro će biti pretežno vedro i svježe, u višim predjelima i hladno, a lokalno duž rijeka i po kotlinama uz moguću prolaznu maglu, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha biće od četiri do devet, na jugu oko 12, u višim predjelima od minus jedan, a maksimalna od 20 do 26, u višim predjelima od 15 stepeni Celzijusovih. Duvaće slab do umjeren promjenljiv vjetar ili sjeveroistočni. Na zapadu i na planinama će poslije podne početi da duva jugo koji će prema noći jačati i biti umjeren i jak.

Nastavi čitati

Društvo

GODIŠNJE GUBIMO MANJI GRAD! Zvanični podaci Agencije za statistiku potvrdili crne prognoze za BiH

Bosna i Hercegovina nastavlja da tone u ozbiljnu demografsku krizu. Tokom 2025. godine broj umrlih bio je za 11.696 veći od broja rođenih, pokazuju podaci Agencije za statistiku BiH. U prošloj godini registrovano je 24.105 živorođene djece, što je za dva odsto manje nego 2024. godine. Istovremeno je umrla 35.801 osoba, odnosno 0,58 odsto više nego godinu ranije.

Drugim riječima, prirodnim putem BiH je za samo godinu dana izgubila gotovo 12.000 stanovnika.

Sve manje rođenih, sve više umrlih

Demografska slika dodatno je pogoršana u odnosu na prethodnu godinu.

Negativan prirodni priraštaj u 2024. godini iznosio je 10.997 osoba, dok je tokom 2025. godine razlika između broja rođenih i umrlih povećana na 11.696.

To znači da se jaz između broja novorođenih i preminulih nastavlja širiti, pri čemu je broj rođenih dodatno smanjen, dok je broj umrlih porastao.

Manje brakova, više razloga za zabrinutost

Tokom 2025. godine u BiH je sklopljeno 15.168 brakova, što je za 4,02 odsto manje nego godinu ranije.

Istovremeno su registrovana 2.052 razvoda.

Broj brakova sam po sebi ne određuje broj budućih rođenja, ali pad broja sklopljenih brakova predstavlja još jedan pokazatelj promjena u demografskom i društvenom ponašanju stanovništva.

BiH svake godine ostaje bez jednog manjeg grada

Kada se razlika između broja rođenih i umrlih posmatra kroz brojke, razmjeri problema postaju još očigledniji.

Za samo godinu dana prirodnim putem izgubljeno je gotovo 12.000 stanovnika. To je broj ljudi koji odgovara stanovništvu jednog manjeg grada.

A ovo nije konačna slika demografskog pada.

Podaci Agencije za statistiku BiH ne uključuju migracije stanovništva. Odlazak građana u inostranstvo dodatno utiče na ukupan broj stanovnika, pa je stvarni demografski gubitak zemlje znatno složeniji od onoga što pokazuje samo odnos rođenih i umrlih.

Ako se ovakav trend nastavi, pitanje više nije samo koliko nas se godišnje rodi i umre, već koliko će ljudi u BiH uopšte biti za nekoliko decenija.

(Buka)

Nastavi čitati

Aktuelno