Elektroprivreda Republike Srpske raspisala je jedan od finansijski najvećih tendera u posljednje vrijeme u Bosni i Hercegovini i to za izgradnju Kongresnog centra u Trebinju procijenjene vrijednosti 309 miliona maraka sa PDV-om.

Tender za Kongresni centar nije običan tender. Od ponuđača se, pored projekta i gradnje, očekuje da osigura finansiranje projekta. Zahtijevaju se podaci o kamatnoj stopi, periodu otplate kredita i trošku obrade, naknadi za nepovučena sredstva, trošku osiguranja kredita te procentu finansiranja koji obezbjeđuje ponuđač. Ekonomista Mirjana Orašanin ističe da je Elektroprivreda preduzeće sa najvećim rizokom poslovanja.

„Elektroprivreda ima ogromne probleme u poslovanju. Elektroprivreda ima preko 300 miliona obaveza i jedno preduzeće koje se nalazi u takvoj fiskalnoj poziciji, finansijskom stanju, želi da investira preko 300 miliona maraka u jedan kongresni centar.

Ono što je ključno pitanje za naše građane jeste ko će sve to pokriti i ko će sve to platiti, ako znamo da je Elektroprivreda poslovala sa gubitkom na kraju poslovne godine, odgovor na to potanje je  jasan – sve će to platiti građani kroz povećane račune za električnu energiju, koje će sigurno dobiti kao čestitku vlasti u narednom periodu“, kaže  Orašanin.

„Uslovi koji se traže za finansiranje ovog projekta, da investitor  ponudi najbolje usolove finansiranja, koji će na kraju značiti novo zadužeje ERS-a, pod vrlo nepovoljnim uslovima, jer trenutne kamatne stope  i na domaćem i na međunarodnom tržištu su izuzetno visoke, što će na kraju teret novog kredita pasti na ERS i ugroziti ovako poljuljan problem sa likvidnošću ovoga sistema.

Sigurno je da pitanje isplativosti ovog projekta takođe upito, odnosno povrat uloženih sredstava u razumnom roku, nije moguć“, kaže Stanić.

U javno dostupnim informacijama za sada nije navedena finansijska institucija koja bi finansirala projekat, niti pod kojim uslovima će ERS otplaćivati investiciju. Pitanje koje se postavlja je zašto preduzeće, čija je oblast djelovanja električna energija, gradi centar koji se najviše tiče turizma i ugostiteljstva.

(BN)

Dok su političari sabirali glasove i aktuelna vlast predvođena SNSD-om slavila još jednu izbornu pobjedu, sedmicu za nama obilježili su i problemi koji se godinama ponavljaju. Javni novac se trošio na skupe automobile, milionski plaćeni objekti ostajali su van funkcije, javna preduzeća u blokadama, a institucije nastavljale po starom – sporo, netransparentno i bez mnogo odgovornosti.

S obzirom na to da je sedmica počela prebrojavanjem glasova, iako su oni ključni prebrojani veče prije, izbornim rezultatima bavili smo se i mi.

Provjerili smo kako su ministri i narodni poslanici prošli na ispitu kod birača, a računica je na kraju pokazala da se i nisu baš proslavili.

Najlošiji rezultat ostvarila je ministarka lokalne uprave i samouprave Senka Jujić koja je imala svega 251 glas, a mnogo bolje nije prošla ni narodna poslanica Diana Čekić koja je dobila podršku samo 373 birača i nije uspjela da se izbori za novi mandat.

Slična slika stigla je i iz Federacije BiH u kojoj je polovina ministara ostala bez mandata na koje su pretendovali.

Skupi audi, zaključana palijativa i blokirani računi
Dok su jedni zbrajali glasove, drugi su rasipali javni novac. Tako je Republička uprava civilne zaštite nabavila audi vrijedan čak 165.000 maraka.

Istovremeno, odjeljenje palijativne njege Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske, u čiju je izgradnju uloženo 60 miliona maraka, ni sedam mjeseci nakon svečanog otvaranja nije počelo sa radom. Razlog je nedostatak medicinskog kadra.

Ni u Rudniku i termoelektrani „Ugljevik“ situacija nije ohrabrujuća. Naprotiv, čini se da ovo preduzeće sve više tone. Računi su im ponovo blokirani, a radnici upozoravaju da bi elektrana vrlo brzo ponovo mogla ostati van pogona.

Jedna od tema koja je izazvala pažnju javnosti je postupanje Uprave za indirektno oporezivanje BiH koja odbija da vrati depozite uvoznicima automobila, zbog čega bi ova institucija mogla da plati milionski iznos bespotrebnih troškova.

Naime, pred ovom institucijom vodi se 813 drugostepenih upravnih postupaka u kojima se traži povrat oko tri miliona maraka depozita za uvezena vozila.

Iako je Sud BiH u nizu presuda zauzeo stav da su depoziti nezakonito naplaćivani, UIO i dalje odbija da ih vrati u upravnom postupku. Ako svih 813 predmeta završi na sudu i praksa ostane ista, račun bi, osim povrata depozita, mogli dodatno uvećati zakonske zatezne kamate i troškovi postupaka.

Četiri godine do rušenja i devet i po godina do suđenja
Sporost institucija najbolje se vidi kada se pogleda koliko im vremena treba da završe ono što je odavno trebalo da bude riješeno.

U Šipovu bi bespravno izgrađena dvospratnica, čiju je gradnju inspekcija zaustavila prije četiri godine i naredila uklanjanje, konačno mogla biti srušena. Opštinska administracija tek sada istražuje tržište i prikuplja ponude kako bi kroz javnu nabavku izabrala izvođača radova.

Brzinom nisu opterećeni ni u pravosuđu pa je tako suđenje za jednu od najvećih bankarskih afera koje traje skoro deceniju i dalje bez epiloga. Ročišta na suđenju optuženima za propast Bobar banke se konstantno odgađaju, a posljednje u nizu odgođeno je jer se nije pojavio vještak iz Beograda.

Pravosuđe se ne može pohvaliti ni optužnicama i presudama za visoku korupciju. A s obzirom na to da one izostaju, „mišiće bildaju“ na mitu od deset, 20 ili 50 maraka.

Naravno, sitnu korupciju ne treba tolerisati, ali ne možemo se oteti utisku da se pravosuđe mnogo vidljivije bavi sitnim slučajevima nego korupcijom koja podrazumijeva velike iznose i ozbiljne posljedice po društvo.

Kraj sedmice svakako je obilježila vijest da u Banjaluci cvjeta OnlyFans biznis. Naime, otkrili smo da je u najvećem gradu Srpske u posljednjih godinu dana registrovano više od 50 firmi kojima je osnovna djelatnost u stvari upravljanje OnlyFans profilima.
CAPITAL

Jednokratna pomoć penzionerima u Srpskoj isplaćena je krajem avgusta.

Iznos jednokratne pomoći zavisio je od visine penzije obračunate za juli 2026, kada je prosječna penzija iznosila 698,48 KM.

Korisnici Fonda PIO Srpske, čija je penzija bila manja ili jednaka ovom prosjeku, dobili su 120 KM.

S druge strane, penzionerima čija je penzija bila veća od prosječne penzije od 698,48 KM, na račune je 27. avgusta legla jednokratna pomoć u iznosu od 80 KM.

U Srbiji, jednokratna pomoć penzionerima isplaćena je 14. septembra, a iznos je, takođe, zavisio od iznosa penzije.

Tako, penzioneri sa primanjima do 31.092 dinara (520 KM), dobili su 35.000 dinara (oko 580 KM). Oni sa penzijama od 31.092 do 56.822 dinara, (od oko 520 do oko 950 KM), dobili su 27.500 dinara (oko 460 KM). Za penzionere čija su primanja iznad 56.822 dinara, (oko 950 KM), predviđena je pomoć od 20.000 dinara (oko 340 KM), saopšteno je ranije iz Fonda PIO Srbije.

U Federaciji BiH za 2026. godinu nije donesena opšta federalna uredba o jednokratnoj pomoći za sve penzionere.

Jednokratni novčanu pomoć od 100 KM, uz penziju za avgust, dobilo je oko 39.000 penzionera Tuzlanskog kantona, sa najnižom i srazmjernom penzijom. Sredstva je obezbijedila Vlada ovog kantona.

Više od 5.600 penzionera sa područja opštine Novo Sarajevo, koji primaju najnižu penziju, od opštine je uz julsku penziju dobilo jednokratnu pomoć od 50 KM.

Jednokratna pomoć za sve penzionere u FBiH isplaćena je u novembru 2024, kada su, prema podacima Federalnog zavoda PIO/MIO, po 100 KM dobili penzioneri čija je penzija bila manja ili jednaka iznosu zagarantovane penzije.

Korisnici čija je penzija bila veća od zagarantovane, a nije prelazila iznos od 1.000 KM, dobili su 50 KM novčane pomoći.

(Srpskainfo)