Connect with us

Društvo

DANAS JE SVETI SAVA! Evo koje običaje trebate ispoštovati

Pravoslavni vjernici danas, 27. januara obilježavaju praznik posvećen Svetom Savi, Savindan. Sveti Sava se smatra zaštitnikom škola, učitelja i đaka. Bio je srpski princ, književnik, diplomata, monah, iguman manastira Studenica i prvi srpski arhiepiskop.

Od svih svetitelja i hrišćanskih mučenika naš narod najviše poštuje i voli Svetog Savu. Stručnjaci smatraju da je za to najviše “kriva” Srpska pravoslavna crkva, ali i mnogobrojna narodna predanja i običaji koji se vezuju za ovog sveca, a od kojih su mnogi sačuvani i praktikuju se i danas.

Vjeruje se da je još za života Sveti Sava bio nešto posebno za srpski narod. Ne samo kao princ, pa ni kao crkveni vođa, već kao čovjek koji je spreman da pomogne, sasluša i poduči. Stručnjaci i danas naglašavaju da, kada se piše o životu Svetog Save, zapravo se govori o počecima srpske prosvete u Srednjem vijeku. Zato i ne čudi veliki broj narodnih običaja i vjerovanja koja se vezuju za dan ovog svetitelja. Praznik Svetog Save počeo je da se obilježava već u prvim decenijama nakon njegove smrti u 13. vijeku. Crkva je uspjela da ovaj običaj prenese u sve zemlje u kojima su živjeli Srbi i on se održao čak i u tursko vrijeme i sačuvao se sve do današnjih dana. Postoji mnogo narodnih vjerovanja vezanih za Savindan. Mnogi će danas gledati u nebo i pažljivo osluškivati jer se vjeruje da, ako na Svetog Savu grmi, zemlji predstoje važni i sudbonosni događaji.

U nekim krajevima Srbije Svetog Savu naročito revnosno praznuju stočari. Pred današnji praznik oni, iz straha od vukova, nikako neće tjerati stoku u šume. Isto tako na današnji dan ne valja otvarati britvu i oštriti noževe ili bilo koji alat kako bi vukovima čeljusti ostale sklopljene.

Na današnji praznik, narod kaže, po kući se ne rade nikakvi teži poslovi, a naročito se treba kloniti crvenih tkanina i bojenja. Narod vjeruje da će u suprotnom vukovi poklati svu stoku. Ο Savindanu se ne rade teži poslovi. U nekim krajevima se ne radi ništa. Negde poste cijelu sedmicu prije Savindana.

Iako je dan Svetog Save takozvano crveno slovo, na Svetog Savu za kućne poslove uglavnom važi kontra od onoga što je uobičajeno na velike praznike. Baš zato što se stoka u staro vreme puštala sama na ispašu, smatralo se da domaćin Savindan treba da iskoristi za sve bitne kućne poslove. Tako se u nekim krajevima Srbije smatra da danas žene smeju da rade kućne poslove, a čak je poželjno da se obavi i veliko spremanje.

Smatra se i da djeca na Svetog Savu treba da nauče nešto novo, makar neku novu pjesmicu, jer će se u suprotnom ulijeniti i neće dovoljno napredovati cijele godine.

Related Topics:

Društvo

POZNATO STANJE RATKA MLADIĆA! Stigla medicinska dokumentacija iz Haga

General Ratko Mladić i dalje je veoma loše nakon moždanog udara u pritvorskoj bolnici, a iz Haga je stigla i medicinska dokumentacija, izjavio je Srni njegov sin Darko Mladić.

Darko Mladić je rekao da je timu odbrane i porodici stigla haška medicinska dokumentacija za generala i da je sada doktori proučavaju.

General Ratko Mladić je prošlog petka, 10. aprila, doživio lakši moždani udar, a odbrana i porodica su čekali da dobiju dokumentaciju od zdravstvene službe tribunala u Hagu, kao i nalaze, da tačno vide šta se desilo.

General Mladić pretrpio je više moždanih udara, ima ozbiljna kardiovaskularna oboljenja, povišen krvni pritisak, neurološka oštećenja, kao i probleme sa bubrezima, zbog čega je više puta hospitalizovan i podvrgavan različitim medicinskim i terapijskim zahvatima, uključujući i operativne intervencije na srcu i nozi.

Nekadašnji komandat Glavnog štaba Vojske Republike Srpske general Ratko Mladić je od 2024. godine u pritvorskoj bolnici u Hagu, gdje je pod palijativnom njegom zbog teškog zdravstvenog stanja.

General Mladić uhapšen je 26. maja 2011. godine u selu Lazarevo kod Zrenjanina, u Srbiji.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Pretežno sunčano i toplo, temperature do 25 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH (FBiH) sutra će biti pretežno sunčano i toplo uz malu do umjerenu oblačnost.

Duvaće slab do umjeren sjeveroistočni vjetar, dok će u Hercegovini ujutro lokalno biti pojačana bura, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Jutarnja temperatura biće od dva do 11, na jugu do 15, a najviša dnevna od 17 do 23, na jugu do 25 stepeni Celzijusovih.

Danas je preovladavalo umjereno do pretežno oblačno vrijeme, ponegdje uz slabu kišu, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura izmjerena u 14 časova: Bjelašnica dva, Čemerno 10, Kalinovik 11, Ivan Sedlo 13, Gacko 14, Sokolac i Han Pijesak 15, Sarajevo 17, Bugojno 18, Mrkonjić Grad, Rudo, Srebrenica i Livno 19, Zvornik, Ribnik, Foča, Šipovo i Drvar 20, Višegrad 21, Banjaluka, Bijeljina, Srbac, Bihać, Sanski Most, Tuzla i Zenica 22, Novi Grad i Prijedor 23, Bileća i Mostar 24 i Trebinje 25 stepeni Celzijusovih.

Nastavi čitati

Društvo

FOČA DOBIJA STATUS GRADA! Evo šta stoji iza odluke Vlade RS

Vlada Republike Srpske utvrdila je danas, u petak, 17. aprila 2026. na 6. sjednici u Banjaluci, Prijedlog zakona o gradu Foča, po hitnom postupku, kojim se uređuje područje, nadležnosti, organi i finansiranje ovog grada.

Kako je obrazloženo, razlog za donošenje ovog zakona sadržan je u činjenici da su ispunjeni propisani uslovi za promjenu statusa opštine Foča u grad Foča.

Postupak za dodjelu statusa
Opština Foča je, ističu iz Vlade Republike Srpske, na osnovu Odluke Skupštine opštine Foča od 29. januara 2026. godine pokrenula postupak za dodjelu statusa grada, dostavljanjem odluke Vladi Republike Srpske i informacija i podataka kojima se ovakav zahtjev opštine Foča opravdava.

“Uz Odluku Skupštine opštine Foča dostavljen je i Elaborat o opravdanosti zahtjeva za sticanje statusa grada, koji sadrži cjeline: opšte karakteristike, istorijski pregled, javne ustanove i javna preduzeća čiji je osnivač Opština Foča, javne ustanove, preduzeća i institucije čiji je osnivač Republika Srpska, obrazovanje, zdravstvena zaštita, socijalna zaštita, privreda, turizam, poljoprivreda, kultura, vjerske zajednice i sakralna baština Foče, sport, organizacije civilnog društva i mladi, javna infrastruktura, komunalne djelatnosti, životna sredina, prostorno-planska dokumentacija, sigurnost građana, Strategija razvoja opštine Foča za period 2017-2026. godine i analiza budžeta”, kažu iz Vlade RS.

Jedinstvena cjelina
Kako su dodali, načelnik opštine Foča u aktu ukazuje na odluku Skupštine opštine Foča i ističe da smatra da su ispunjeni zakonom utvrđeni uslovi za dodjelu statusa grada Foči, iz razloga što Opština Foča predstavlja jedinstvenu geografsku, socijalnu, ekonomsku, istorijsku i teritorijalnu cjelinu sa odgovarajućim nivoom razvoja.

Pored navedenog, ističe se da ova opština ispunjava uslove za sticanje statusa grada koji su propisani članom 10. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, koji propisuje izuzetak po kome opština može steći status grada, bez obzira na broj stanovnika i status razvijene jedinice lokalne samouprave, ako je stopa zaposlenosti na području opštine iznad republičkog prosjeka ili ako opština najmanje deset godina ima pet studijskih programa u smislu zakona kojim se uređuje visoko obrazovanje, više od 2.000 studenata na ovim programima i bogato kulturno-istorijsko nasljeđe.

Značajni resursi
Tako se ističe da na području opštine Foča djeluju dvije visokoškolske ustanove: Medicinski fakultet Foča, u sastavu Univerziteta u Istočnom Sarajevu i Pravoslavni bogoslovski fakultet “Sveti Vasilije Ostroški” Foča.

“Na području opštine Foča nalaze se brojni prirodni i kulturni lokaliteti koji predstavljaju značajne resurse i osnovu za razvoj turizma, privrede i ukupnog društvenog razvoja. Bogato kulturno-istorijsko nasljeđe je predstavljeno kroz prikaz brojnih spomenika kulture i drugih objekata sa dugom istorijskom tradicijom”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Najveći nacionalni park u BiH
Posebno se, kako su dodali, izdvaja Nacionalni park “Sutjeska”, kao najveći i najstariji nacionalni park u Bosni i Hercegovini, sa površinom od 16.052,34 hektara, koji je član Evropske federacije parkova. U sastavu Nacionalnog parka nalazi se prašuma Perućica, zaštićeni prirodni rezervat, jedna od najočuvanijih evropskih prašuma.

“Vlada Republike Srpske danas je, takođe po hitnom postupku, utvrdila i Prijedlog zakona o izmjeni i dopunama zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srpske. Razlog za donošenje ovog zakona je njegovo usklađivanje sa Zakonom o Gradu Foča”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Šta kaže budući gradonačelnik
Milan Vukadinović, načelnik opštine Foča, kaže da ga je jako obradovalo to što će ova lokalna zajednica dobiti status grada, a koji će biti trajni temelj centra ove regije u svakom mogućem smislu.

“To je u pripremi već jedan ozbiljan period, a evo sad smo u fazi realizacije, konačno. To me je jako obradovalo, s obzirom da smatram da je generalno istorijski Foči pripadalo to mjesto i status grada, s obzirom da je jednostavno centar ove regije, u svakom mogućem smislu”, rekao je Vukadinović za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Aktuelno