Naučnici su rekonstruisali porodično stablo približno 1,3 miliona ćelija mišjeg embriona, prateći njihovo porijeklo od prve diobe oplođene jajne ćelije do kasne faze razvoja organa. Tehnologija DNA Typewriter upisuje nasljedive oznake u DNK, omogućavajući naknadno čitanje istorije ćelijskih loza.

Istraživači su u genom oplođene jajne ćelije ugradili posebno oblikovanu DNK “traku”. Sistem na nju redom dodaje oznake, a ćelije potomci nasljeđuju postojeće zapise. Njihovim poređenjem utvrđuje se zajedničko porijeklo.

“Zamislite pravu pisaću mašinu, samo što umjesto na papir kuca po DNK same ćelije”, objasnio je Haedong Kim, jedan od vodećih autora, navodi nr.

Tehnologiju su razvili Džej Šendur i Džunhong Čoi, dok je traka za ovaj eksperiment preoblikovana radi lakšeg očitavanja.

Koliki dio razvoja su istraživači obuhvatili?

Rekonstrukcija obuhvata 13,5 dana razvoja i 1,28 miliona ćelija čija je genska aktivnost analizirana. Trudnoća kod miševa traje približno 19–21 dan.

Od 100 oplođenih jajnih ćelija korišćenih u pokušaju dobijeno je deset embriona za ispitivanje. Detaljna analiza usmjerena je na embrion sa najbogatijim zapisom, pa nalaze treba posmatrati u okviru tog eksperimenta.

Šta je otkriveno o nastanku različitih ćelija?

Oznake su omogućile razlikovanje potomaka prve dvije ćelije. Jedna je dala više potomaka, ali su obje stvarale raznovrsne tipove ćelija u gotovo jednakim odnosima.

Utvrđeno je i da se razvojni putevi ne razdvajaju istovremeno: krvne ćelije i ćelije mrežnjače opredjeljuju se ranije, a spoljašnji sloj kože kasnije.

Zašto je ovaj pristup značajan?

Uredan slijed oznaka omogućava povezivanje ćelijskog porijekla sa kasnijim identitetom, umjesto oslanjanja samo na završno stanje ćelije.

Autori očekuju da ovakva istraživanja doprinesu razumijevanju razvoja organa, urođenih anomalija i raka te budućem oblikovanju ćelija za terapijsku upotrebu. Rad, koji su predvodili Šendur sa Univerziteta u Vašingtonu i Čengsjang Ćiu sa Dartmuta, objavljen je 8. oktobra u časopisu Science.

Sve moćniji modeli vještačke inteligencije mogli bi već naredne godine značajno promijeniti način na koji se izvode kibernetički napadi, upozorava osnivač Majkrosofta Bil Gejts.

„Vidjećemo mnogo neugodnih iznenađenja“

Gejts smatra da će se negativne posljedice ubrzanog razvoja vještačke inteligencije najprije jasno pokazati upravo u oblasti kibernetičke bezbjednosti.

– Područje u kojem ćemo sljedeće godine vidjeti najdrastičnije promjene biće kibernetički napadi – rekao je Gejts za CNN.

Upozorio je da već postoji razrađen model napada u kojem kriminalci od žrtava traže otkupninu ili izazivaju poremećaje koji mogu imati posljedice čak i na berzama.

– Kada imate zlonamjerne ljude, nedostatak ograničenja i najnovije modele vještačke inteligencije, prvenstveno ćemo u kibernetičkom prostoru sljedeće godine vidjeti mnogo neugodnih iznenađenja – rekao je Gejts.

Gubitak kontrole nije njegov najveći strah

Iako upozorava na rizike koje donosi razvoj vještačke inteligencije, Gejts ne smatra da je mogućnost da AI potpuno izmakne ljudskoj kontroli trenutno najhitniji problem.

Prema njegovoj procjeni, proći će još nekoliko godina prije nego što vještačka inteligencija dostigne nivo razvoja na kojem bi mogla imati tako veliki uticaj na svijet.

Za sada, njegova upozorenja usmjerena su na konkretniju i neposredniju opasnost: kako bi kriminalci mogli iskoristiti sve naprednije AI alate za sofisticiranije napade na kompanije, institucije i pojedince.

Njemački kancelar Fridrih Merc odbio je kao opciju za Berlin sporazum SAD sa Rusijom o obnavljanju izvoza dizela i izjavio da će Njemačka i Evropa zadržati sankcije uvedene Moskvi.

„Takva odluka ne dolazi u obzir za Njemačku i Evropu. Rusija će ozbiljno pregovarati samo pod pritiskom i zato se držimo sankcija uvedenih Rusiji“, rekao je on.

Merc je podvukao da sankcije treba dalje pooštravati kao odgovor na napade iz Rusije, posebno istakavši navodne napade na civilnu energetsku infrastrukturu Ukrajine, prenijela je agencija DPA.

On je dodao da ukrajinski predsjednik Vladimir Zelenski može da nastavi da računa na podršku Njemačke i Evrope.

Američki predsjednik Donald Tramp je, nakon razgovora sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, objavio da je Moskva pristala da odmah stavi na raspolaganje više od 300.000 tona dizela američkom i svjetskom tržištu u nastojanju da snizi cijene.

Prema Trampovim riječima, Rusija će u novembru isporučiti još 500.000 tona, a ubrzo nakon toga još milion tona dizela.