Connect with us

Svijet

IRAN PRVI PUT UPOTREBIO SUPERSONIČNU RAKETU: Kreće se 5 puta brže od zvuka, evo kakve sve projektile imaju

Iranska vojska je saopštila da je prvi put koristila hipersoničnu raketu.

Iran je izveo najveći napad na Izrael do sada, ispalivši sinoć oko 180 balističkih projektila, od kojih je većinu navodno presrela protivraketna odbrana Izraela, Sjedinjenih Američkih Država i Jordana. Vazdušni napad, daleko ozbiljniji od sličnog napada u aprilu, intenzivirao je regionalni sukob na Bliskom istoku.

CNN pruža analizu iranskih balističkih projektila i sposobnosti odbrambenih sistema koje koriste izraelske i druge snage u regionu.

Iran ima više od 3.000 balističkih projektila
Teheran ima hiljade balističkih i krstarećih projektila različitog dometa, prema izvještaju Centra za strateške i međunarodne studije (CSIS) Projekta za opasnost od raketa tačan broj raketa nije poznat, ali je general američkog vazduhoplovstva Kenet Mekenzi rekao Kongresu 2023 da Iran ima više od 3.000 balističkih projektila.

Putanja balističkih projektila putuju oko granica Zemljine atmosfere, pre nego što se nosivi teret bojeve glave odvoji od rakete koja ga nosi i strmoglavi se nazad u atmosferu na svom cilju. Stručnjaci za oružje koji su analizirali snimke društvenih mreža sa lica mjesta rekli su za CNN da je Iran koristio varijante balističke rakete Šahab-3 u posljednjem napadu na Izrael.

Osnova je Šahab-3
Šahab-3 je osnova za sve iranske balističke rakete srednjeg dometa na tečno gorivo, kaže Patrik Senft, koordinator istraživanja u Službi za istraživanje naoružanja (ARES). Projekat raketne prijetnje objašnjava da je Šahab-3 ušao u službu 2003. godine, može da nosi bojevu glavu od 760 do 1.200 kilograma i da može da se ispaljuje iz mobilnih lansera kao i iz silosa.

Iran Voč kaže da najnovije varijante projektila Šahab-3, projektila Ghadr i Emad, imaju preciznost od 300 metara oko svojih predviđenih ciljeva. Iranski mediji javili su da je Teheran u napadima koristio novu raketu Fatah-1. Teheran opisuje Fatah-1 kao hipersoničnu raketu – što znači da putuje brzinom od pet maha, ili pet puta većom brzinom od zvuka (6.100 kilometara na sat).

Šta je Fatah-1?
Ali analitičari ističu da skoro sve balističke rakete dostižu hipersoničnu brzinu tokom svojih putanja. Izraz “hipersonično” se često koristi za označavanje onoga što se naziva hipersonična klizna vozila i hipersonične krstareće rakete, visoko napredno oružje koje može manevrisati hipersoničnim brzinama unutar Zemljine atmosfere. Takvo oružje je izuzetno teško oboriti.

Fatah-1 nije ni jedno ni drugo, kaže Fabijan Hinc, istraživač na Međunarodnom institutu za strateške studije, koji je pisao o ovoj temi prošle godine. Hinc kaže da izgleda da Fatah-1 ima bojevu glavu na “projektilu za manevrisanje”, što mu omogućava da izvrši prilagođavanja kako bi izbjegao raketnu odbranu tokom dela svog poniranja do cilja.

Međutim, ova karakteristika bi značila da su neke prethodne iranske rakete poboljšane, tvrdi Hinc. Ali analitičari su skeptični prema mogućnosti da je Iran prvi put upotrebio novu raketu u utorak uveče.

“To je jedna od njihovih najnovijih balističkih projektila i imaju mnogo da izgube ako je koriste. Izrael može dobiti predstavu o njihovim mogućnostima. Takođe postoji šansa da to neće uspjeti, što Izraelu daje još bolji uvid. Iranci dobijaju besplatnu propagandu i ništa ne rizikuju govoreći da je projektil upotrebljen”, rekao je Trevor Ball, bivši američki vojni stručnjak za eksploziv.

Izrael ima Gvozdenu kupolu
Izrael koristi niz sistema za blokiranje napada od raznih pretnji, od balističkih projektila sa putanjama izvan atmosfere do niskoletećih krstarećih projektila i raketa. Mnogo pažnje je posvećeno njegovom visoko efikasnom sistemu Gvozdena kupola, koji se koristi za borbu protiv nadolazećih raketa i artiljerijskog oružja.

Međutim, Gvozdena kupola predstavlja donji nivo izraelskog protivraketnog odbrambenog sistema i nije sistem koji bi se koristio za suprotstavljanje balističkim projektilima lansiranim u utorak uveče, saopštila je Organizacija za protivraketnu odbranu (IMDO). Sljedeća stepenica na ljestvici protivraketne odbrane je Davidova praćka, koja štiti od prijetnji kratkog i srednjeg dometa, navodi IMDO.

Davidova praćka je zajednički projekat izraelskog naprednog odbrambenog sistema RAFAEL i američkog odbrambenog giganta Raitheon, koji koristi kinetičke presretače Stunner i SkiCeptor za uništavanje ciljeva udaljenih do 450 kilometara.

Moćni odbrambeni sistemi strelica
Iznad Davidove praćke su izraelski sistemi Arrow 2 i Arrow 3, razvijeni u saradnji sa Sjedinjenim Američkim Državama. Arrow 2 koristi fragmentacione bojeve glave za uništavanje dolazećih balističkih projektila u njihovoj završnoj fazi – dok uranjaju prema svojim ciljevima – u gornjoj atmosferi.

Arrow 2 ima domet od 80 kilometara i maksimalnu visinu od 50 kilometara i smatra se poboljšanom verzijom američkog Patriot sistema koji je Izrael takođe nekada koristio. Arrow 3 koristi tehnologiju hit-to-kill da presreće dolazeće balističke rakete u svemiru, prije nego što ponovo uđu u atmosferu na putu ka svojim ciljevima.

Tokom napada u utorak uveče, američka vojska je ispalila najmanje 12 protivraketnih odbrambenih sredstava na nadolazeće iranske rakete. Američki odgovor je stigao od mornaričkih razarača sa vođenim projektilima USS Cole i USS Bulkeley koji djeluju u istočnom Mediteranu, rekao je portparol Pentagona, general-major Pat Rajder.

Amerikanci imaju sisteme Aegis
Pentagon nije precizirao presretače koji se koriste, ali su američki razarači opremljeni odbrambenim sistemom od balističkih raketa Aegis, sa projektilima presretačima koji mogu da pogode i unište dolazeće balističke rakete u srednjoj ili krajnjoj fazi.

Jordanske vazdušne snage su takođe presrele iranske rakete u utorak uveče, rekao je jordanski zvaničnik, ali nije naveo detalje.

Tokom iranskog napada na Izrael u aprilu, izraelski i američki ratni avioni oborili su veliki broj projektila. Ali Iran je taj napad izveo uglavnom sporijim dronovima, koje je mnogo lakše presresti od balističkih bojevih glava koje vertikalno padaju na ciljeve u Izraelu.

Related Topics:

Svijet

VELIKA PLJAČKA U ITALIJI: Lopovi bili maskirani u filmske likove

Nekoliko naoružanih muškaraca opljačkalo je banku u Napulju, noseći maske sa likovima poznatih glumaca, a tom prilikom držali su 25 ljudi kao taoce prije nego što su pobjegli kroz kanalizacioni tunel.

Incident se dogodio u četvrtak oko 10 časova po lokalnom vremenu u jednoj filijali banke, a pljačkaši su iz banke opljačkali sefove iz kojih su odnijeli nakit, novac i dragocenosti pre nego što su pobegli, prenosi napoli tudej.

Svjedočenja talaca: „Bili su ljubazni uprkos oružju“
Portal navodi, na osnovu svjedočenja talaca koji su htjeli da govore za medije, da je u pljački učestvovalo tri ili četiri lopova, koji nisu uzeli ništa od talaca, da su imali jak napuljski naglasak, kao i da su bili “fini” prema ljudima zatečenim u banci, odnosno da su onima kojima nije bilo dobro nudili vodu.

Dodaje se da su pljačkaši nosili čarape na glavi preko kojih su bile maske sa likovima poznatih glumaca, ali nije navedeno kojih.

Dramatična intervencija: razbijeni prozori i šok-bombe
Na video-snimcima koji kruže društvenim mrežama vidi se kako vatrogasci razbijaju prozor ovnovima kako bi omogućili ljudima da izađu iz banke.

Tokom pljačke nije bilo povređenih, ali je šest osoba dobilo medicinsku pomoć zbog stanja šoka, piše BBC.

Pripadnici specijalnih snaga karabinjera hitno su dovedeni avionom iz Toskane, a nekoliko sati kasnije upali su u banku razbivši prozor.

Nekoliko pucnjava i glasni zvuci šok-bombi mogli su se čuti u prenosu uživo ubrzo nakon toga, navodi BBC.

Taoci oslobođeni, pljačkaši nestali bez trag
“Zahvaljujući brzoj reakciji, svi taoci su oslobođeni ubrzo poslije 13.30 časova bez ozbiljnih povreda”, rekao je regionalnli zvaničnik Mikele di Bari u saopštenju.

Još uvijek nije moguće proceniti vrednost ukradenog plena jer su pljačkaši zaplijenili lične sefove umjesto gotovine, piše Fanpage.it.

Bijeg kroz kanalizaciju i potraga za osumnjičenima
Redovni klijent banke na trgu Medalje d’Oro bio je jedan od talaca pljačkaša i istakao da je u početku pomislio da je šala, ali nakon što je video da je pljačkaš uznemiren, ubrzo je shvatio da je situacija ozbiljna.

“Ugledao sam maskiranog čovjeka. U početku sam mislio da je šala, ali onda, s obzirom na njegov uznemireni stav i autoritativan ton, shvatio sam da je sve stvarno. U tom trenutku sam se našao prenesen u detektivski film, onakav kakav gledate na televiziji”, rekao je Luiđi.

Luiđi nije mogao da razazna da li su u pitanju dva ili tri razbojnika, a po načinu koji su govorili sa “takvim samopouzdanjem”, rekao je da su Italijani zapravo Napolitanci, iz istorijskog centra, “jer su imali veoma jak akcenat”.

“Govorili su napolitanski i bili su veoma ljubazni, čak i ako su bili autoritativni”, dodao je on.

Još jedan očevidac je za Fanpage.it izjavio da su ih pljačkaši zaključali u sobu i da, iako su bili naoružani, “nisu koristili silu”.

Istraga u toku: sumnjivi automobil i koordinacija tužilaštva
Javni tužilac Nikola Grateri stigao je na mjesto događaja u roku od nekoliko minuta kako bi koordinisao operacije i nadgledao istragu sumnjivog automobila parkiranog u blizini banke, za koji je utvrđeno da ima lažnu registarsku tablicu, a istražiteljima sumnjaju da je to automobil koji su pljačkaši koristili da bi stigli do trga na kome se nalazi banka, prenosi portal Cronachedi.

Oko 17 časova specijalne snage su upale u banku, ali pljačkaši su nestali kroz rupu iskopanu u zidu koji je vodio do kanalizacionog otvora, prenosi Tanjug.

Nastavi čitati

Svijet

KRAJ SLOBODNOG INTERNETA? 23 svjetska portala ukinula pristup najvećoj digitalnoj arhivi

Veliki svjetski mediji zatvorili su vrata Wayback Machine-u iz straha od vještačke inteligencije.

Čak 23 velika svjetska portala odlučila su da blokiraju pristup jednoj od najvažnijih digitalnih arhiva na internetu – Wayback Machine. Među njima su i New York Times i Reddit, što znači da korisnici više neće moći da pristupe starim verzijama tekstova ili obrisanim objavama.

Stručnjaci upozoravaju da ovaj potez direktno briše dio digitalne istorije i smanjuje odgovornost medija.

Glavni razlog za ovakvu odluku leži u strahu od vještačke inteligencije. Izdavači veruju da se njihov arhivirani sadržaj koristi za treniranje AI modela bez dozvole i nadoknade. Zbog toga su počeli da postavljaju tehničke barijere koje sprečavaju Wayback Machine da čuva njihove stranice.

New York Times tvrdi da arhiviranje njihovog sadržaja krši autorska prava. Iako pravna situacija nije potpuno jasna, cilj je očigledan – potpuna kontrola nad svim objavljenim materijalom. To u praksi znači da će korisnici moći da vide samo ono što mediji odluče da ostave javno dostupnim.

Ironično, mnogi novinari upravo ovih redakcija godinama koriste Wayback Machine za istraživanja. Više od 100 poznatih novinara potpisalo je pismo podrške arhivi, upozoravajući na ozbiljne posljedice. Bez ovog alata postaje gotovo nemoguće dokazati da je neki tekst naknadno izmijenjen ili da su informacije uklonjene.

Ako se trend nastavi, veliki dio internet istorije mogao bi da nestane iza zatvorenih korporativnih sistema. Mark Grejem, direktor arhive, upozorava da zaključavanje interneta direktno utiče na razumijevanje svijeta oko nas. Trenutno ne postoji nijedna javna alternativa koja može da zamijeni ovaj izvor informacija.

Nastavi čitati

Svijet

DJEČAK PLANIRAO MASAKR: Tragovi u računaru i WhatsAppu šokirali istražioce

U računaru četrnaestogodišnjeg učenika, koji je u srijedu počinio masakr u školi u turskom Kahramanmarašu, pronađeni su dokumenti koji ukazuju da je napad bio unaprijed planiran.

Isa Aras Mersinli (14), sin bivšeg policajca i učenik osmog razreda škole u kojoj je počinio zločin, nekoliko dana prije napada sačuvao je dokument koji nagovještava njegove namjere u „skorijoj budućnosti“.

Napad koji je šokirao javnost

Podsjetimo, dječak je 15. aprila došao u školu naoružan sa pet pištolja, registrovanih na njegovog oca, i sedam okvira municije, nakon čega je počeo da puca.

Prema navodima iz istrage, najprije je nasumično pucao u hodniku, a zatim je ušao u dvije učionice, gdje je nastavio napad. Zaustavljen je tek nakon što su ga savladali nastavnici, radnik kantine i jedan od roditelja.

U napadu je ubijeno deset osoba, među kojima devet učenika i jedna nastavnica, dok je više ljudi teško ranjeno.

Žrtve i posljedice tragedije

Među stradalima su učenici Furkan Bala, Bajram Nabi Šisik, Belinaj Bojraz, Zejnep Kilič, Suranur Sevgi Kazici, Kerem Erdem Gurgor, Adnan, Gokturk Ješil i Jusuf Tarik Gul, kao i nastavnica matematike Ajla Kara.

Jedna od povrijeđenih učenica preminula je kasnije u bolnici, čime je broj žrtava porastao na deset.

Jezivi tragovi i digitalni dokazi

Tokom istrage utvrđeno je da je napadač na WhatsAppu imao fotografiju koja aludira na Eliota Rodžera, počinioca ubistava u SAD 2014. godine.

Takođe, analizom njegovog računara pronađen je dokument koji jasno ukazuje na planiranje napada.

„Pregled digitalnih materijala otkrio je dokument koji ukazuje na planirani veliki napad u bliskoj budućnosti“, saopštilo je tužilaštvo.

Istraga i hapšenja

Na mjestu zločina zaplijenjeno je pet pištolja, a utvrđeno je da su bili registrovani na ime njegovog oca, bivšeg policijskog inspektora, koji je zajedno sa majkom priveden nakon tragedije.

Policija je zaplijenila i računar i mobilni telefon napadača, a istraga je u toku.

Prema dosadašnjim nalazima, nije utvrđena povezanost sa terorizmom, već se sumnja da je napad izvršen samostalno, prenosi Telegraf.

Nastavi čitati

Aktuelno