Connect with us

Svijet

KAKO NAPADI IZRAELA utiču na privredu Irana i cijenu nafte

Cijena nafte je početkom oktobra porasla za više od dva odsto nakon što je Iran izveo raketne napade na Izrael. Izraelski napadi na ciljeve u Iranu sada jasno ukazuju na to koji su interesi u igri.

Prema riječima portparola izraelske vojske, Danijela Hagarija, izraelski noćni napadi 26. oktobra ciljali su iranske fabrike raketa. SAD, kao ključni saveznik Izraela, zatražile su od izraelske vlade da izbjegne napade na iranska nuklearna postrojenja i naftna polja.

Postoji važan razlog za ovaj zahtjev: prema analitičarima iz Capital Economics-a, Iran pokriva oko četiri odsto svjetskih potreba za naftom, prenosi DW.
Izvoz nafte predstavlja važan izvor prihoda za Iran. Iako su SAD 2018. godine napustile nuklearni sporazum s Iranom i ponovo uvele sankcije na iransku naftu, Iran i dalje uspijeva da prodaje naftu – većinom Kini. Ministar za naftu Džavad Ovji je u martu izvijestio da je izvoz nafte u 2023. godini donio više od 35 milijardi dolara, o čemu je pisao i Financial Times.

Prema analitičkoj kući Vortexa, specijalizovanoj za energetski sektor, iranski dnevni izvoz porastao je na prosječno 1,56 miliona barela od januara do maja 2024. godine.

„Povećanje izvoza omogućeno je rastom proizvodnje sirove nafte, povećanom potražnjom iz Kine i širenjem tzv. ‘tamne flote’,” izvijestila je Vortexa krajem juna 2024.
Izraz „tamna flota“ odnosi se na brodove koji krijumčare naftu kako bi izbjegli sankcije. Prema američkoj organizaciji United Against Nuclear Iran (UANI), iranska „tamna flota“ broji najmanje 383 broda.

Iranska nafta se prodaje s popustom od 20 odsto u odnosu na svjetsku tržišnu cijenu, kako navodi engleska TV stanica Iran International, što predstavlja nadoknadu za rizik koji kupci preuzimaju zbog potencijalnih američkih sankcija.

„Glavni kupci ilegalnih iranskih pošiljki nafte su kineske rafinerije, koje miješaju ove pošiljke sa naftom iz drugih zemalja i u Kini ih deklarišu kao uvoz iz Singapura ili drugih država,“ navodi isti izvor.

Slab rijal i visoka inflacija

Sankcije Zapada pogađaju ne samo naftnu industriju već i međunarodne finansijske transakcije s Iranom, što je dovelo do drastičnog pada vrijednosti rijala. Na crnom tržištu od 2. oktobra 2024. za jedan američki dolar Iranci moraju platiti 580.000 rijala. Za poređenje, nakon potpisivanja nuklearnog sporazuma 2015. godine, dolar je vrijedio 32.000 rijala.

Sankcije i pad vrijednosti rijala poskupljuju osnovne potrepštine, pogoršavajući situaciju jer Iran ne može samostalno da proizvede dovoljnu količinu hrane za svoje stanovništvo. Trenutna inflacija iznosi oko 40 odsto.

Uporedna analiza ekonomske snage

Iako su prihodi od izvoza nafte stabilizovani, Iran je daleko od toga da postane ekonomska sila.

Ova zemlja sa 88 miliona stanovnika ima skoro deset puta više stanovnika od Izraela, ali je ekonomski mnogo slabija. Iranski BDP je 2023. godine iznosio oko 403 milijarde dolara, dok je izraelski bio oko 509 milijardi dolara.

Razlika je jasna kada se posmatra BDP po glavi stanovnika: prema podacima Međunarodnog monetarnog fonda, BDP po glavi stanovnika u Iranu iznosio je 4.663 dolara, dok je u Izraelu iznosio preko 52.000 dolara.

„Zbog sankcija, životni standard srednje klase se vratio na nivo od prije 20 godina,“ izjavio je za DW Džavad Salehi-Isfahani, profesor ekonomije na Virginia Techu.

Korupcija i netransparentnost

Značajna količina novca nestaje unutar netransparentnih struktura vladajućih elita u Iranu. Na listi organizacije Transparency International, Iran zauzima 149. mjesto od 180 zemalja, dok je Izrael na 33. mjestu.

Posebno je nejasna uloga Revolucionarne garde i vjerskih fondacija koje kontrolišu ključne sektore ekonomije. Te institucije ne plaćaju poreze, nisu obavezne da objavljuju finansijske izvještaje i odgovaraju direktno političkom i vjerskom lideru, ajatolahu Aliju Hameneiju.

Nezadovoljstvo stanovništva

Iran ima predsjednika kojeg bira narod, posljednji put izabranog u julu 2024, ali zemlja nije demokratska. Od 80 kandidata za predsjednika, konzervativno Veće čuvara dozvolilo je kandidaturu samo šestorici.

Vlada nastoji da očuva socijalni mir subvencijama za hranu i gorivo, ali i dalje strahuje od nezadovoljstva naroda, koji često izražava svoje nezadovoljstvo kroz proteste protiv političkog režima zbog rastućih cijena ili obavezne nošnje marama za žene.

Rat s Izraelom bio bi za Iran ogroman ekonomski teret, što bi moglo prisiliti vladu da smanji troškove na drugim poljima, dodatno povećavajući nezadovoljstvo stanovništva, prenosi Bankar.me.

Related Topics:

Svijet

VELIKO POKAJANJE U NJEMAČKOJ! Narodu prekipjelo, pola države pati za Merkelovom, vlast u potpunom šoku!

Oko 50 odsto Nijemaca vidi bivšeg kancelara Angelu Merkel kao najbolju osobu za obavljanje uglavnom ceremonijalne uloge predsjednika države, pokazala je “Forsina” anketa.

Četrdeset sedam odsto anketiranih smatra da bi Merkelova mogla da bude dobar predsjednik, dok 48 odsto ne vidi nju na ovoj funkciji.

Slijede predsjednik bavarskog parlamenta Ilse Ajgner, koju podržava 26 odsto anketiranih, dok je protiv 38 odsto, te televizjski voditelj Ginter Jauh sa podrškom od 25 odsto i protivljenjem od 68 odsto ispitanika.

Merkelova je odbacila glasine da planira da se kandiduje za tu funkciju na izborima koji su zakazani za 30. januar 2027. godine.

Sedamdeset četiri procenta ispitanika navode da ih ne zanima da li će sljedeći predsjednik biti muškarac ili žena. Pet odsto želi muškog kandidata, a 19 procanata navija za ženu.

Do sada su na ovoj funkciji u Njemačkoj bili samo muškarci.

Četrdeset šest odsto anketiranih želi da sljedeći predsjednik bude neko sa iskustvom u aktivnoj politici, dok bi 31 odsto više voljelo kandidata iz spoljnih političkih krugova. Preostalih 20 procenata navelo je da ne razmišljaju o tome.

Anketa je sprovedena za RTL i NTV od 5. do 6. avgusta među 1.000 Nijemaca.

Nastavi čitati

Svijet

TRAMP ODRIJEŠIO KESU! Pale istorijske odluke u Vašingtonu, novom predsjedniku Kolumbije stiže čak MILIJARDA DOLARA!

Američki Stejt department saopštio je danas da administracija predsednika Donalda Trampa planira da obezbedi milijardu dolara bezbednosne pomoći vladi novog desničarskog predsednika Kolumbije Abelarda de la Esprijelje.

“Kao kamen temeljac ovog obnovljenog partnerstva, Sjedinjene Američke Države, u saradnji sa Kongresom, nameravaju da objave milijardu dolara pomoći kao deo paketa bezbednosnih mera za podršku administraciji predsednika De la Esprijelje u ostvarivanju naših zajedničkih ciljeva”, navedeno je u saopštenju Stejt departmenta, preneo je Rojters.

Novi kolumbijski predsednik, koji je obećao da će se obračunati sa kriminalom i podstaći ekonomski oporavak, položio je juče zakletvu. Tramp ga je podržao tokom predizborne kampanje.

Stejt department je saopštio da je Trampova administracija pozdravila Kolumbiju kao novu članicu “Štita Amerike”, vojnog saveza desničarskih lidera koji je Tramp formirao sa ciljem borbe protiv trgovine drogom.

Tramp je preduzeo niz mera za povećanje američkog prisustva i uticaja u Latinskoj Americi, preneo je Rojters.

Naredio je hapšenje svrgnutog venecuelanskog lidera Nikolasa Madura, a američka vojska je izvela više napada na brodove na Karibima, u kojima su poginule desetine ljudi.

Zagovornici ljudskih prava u SAD i širom sveta ocenili su te akcije kao nezakonite i imperijalističke, navodeći da predstavljaju vansudska ubistva.

Tramp ih, međutim, opisuje kao deo napora za suzbijanje trgovine drogom i ilegalne imigracije.Tramp je tokom svog mandata bio u sukobu sa bivšim kolumbijskim predsednikom Gustavom Petrom, nekadašnjim pobunjenikom i prvim levičarskim predsednikom Kolumbije, zbog niza pitanja.

Petro je optužio Trampa da je “saučesnik u genocidu” zbog napada Izraela, američkog saveznika, na Gazu i pozvao je na “krivični postupak” zbog američkih napada na brodove u karipskim vodama. Takođe je kritikovao Trampovu podršku De la Esprijelji tokom predsedničkih izbora.

(Tanjug)

Nastavi čitati

Svijet

PAO JEDAN OD NAJOPASNIJIH KARTELA NA MEDITERANU! Španska policija razbila mrežu KRIMINALA

Španska policija saopštila je da je razbila jednu od najvećih mreža za krijumčarenje ljudi koje su djelovale na Mediteranu, a za koju se vjeruje da je u zemlju prebacila više od 2.000 migranata.

“Civilna garda i policija uspješno su razbile jednu od najsloženijih, najaktivnijih i najopasnijih međunarodnih kriminalnih mreža do sada otkrivenih na Mediteranu”, navodi se u saopštenju Civilne garde.

Prema saopštenju, kriminalna mreža koristila je brze čamce za prevoz sintetičkih droga iz Španije u Alžir, odakle su distribuisane širom Sjeverne Afrike, gdje je potražnja za narkoticima poput MDMA velika. Na povratku su istim plovilima krijumčarili migrante do jugoistočne obale Španije i ostrva Ibica.

Policija vjeruje da je ova grupa, koja je posjedovala veliki arsenal naoružanja kako bi zaštitila svoja plovila, izvela najmanje 64 operacije krijumčarenja i ostvarila profit od preko 24 miliona evra.

Operacija je sprovedena u trenutku kada su migracije i trgovina ljudima ponovo došli u žižu javnosti u Španiji i širom Evrope, nakon što je tokom masovnog upada migranata u špansku enklavu Seutu prošle sedmice u grad ušlo 72.000 ljudi.

Nastavi čitati

Aktuelno