Vještačka inteligencija pomaže ljudima da rade brže, lakše i imaju više vremena za porodicu, ali istovremeno budi sve veći strah, od gubitka posla do slabljenja sposobnosti razmišljanja.

Veliko istraživanje kompanije Anthropic pokazuje da je odnos ljudi prema vještačkoj inteligenciji prilično složen.

Od ljudi koji koriste AI kao utjehu u ratnim uslovima, preko roditelja kojima ova tehnologija pomaže da završe posao na vrijeme i više budu sa djecom, pa do advokata koji strahuju da zbog nje gube sposobnost samostalnog razmišljanja, studija otkriva širok spektar očekivanja, ali i bojazni.

Anthropic je razgovarao sa više od 80.000 ljudi iz 159 zemalja, što ovu analizu čini jednim od najvećih istraživanja te vrste.

Glavni zaključak je pomalo neprijatan: ono što ljudi najviše vole kod vještačke inteligencije često je upravo ono čega se najviše plaše.

Ovaj fenomen nazvan je “svjetlo i sjenka”, dok mnogi AI doživljavaju kao vid emocionalne podrške, čak tri puta više ispitanika strahuje da bi mogli postati zavisni od nje.

Mnogi su naveli da im AI pomaže u teškim životnim trenucima, poput gubitka bliskih osoba ili života u ratnim okolnostima.

Jedan ispitanik iz Ukrajine, koji ne može da govori, istakao je da mu je AI omogućio komunikaciju sa prijateljima gotovo u realnom vremenu, nešto što je ranije smatrao nemogućim.

U poslovnom okruženju, vještačka inteligencija se najčešće koristi za automatizaciju zadataka, čime ljudima oslobađa vrijeme za važnije stvari. Međutim, kada su upitani šta im to zapravo donosi, većina je odgovorila, više vremena za porodicu.

Ipak, ova tehnologija ima i svoju drugu stranu. Pojedini korisnici strahuju da bi mogli izgubiti sposobnost kritičkog razmišljanja.

Jedan advokat naveo je da koristi AI za pregled ugovora kako bi uštedio vrieme, ali istovremeno oseća zabrinutost da sve manje razmišlja samostalno.

Istraživanje je pokazalo da su upravo pravnici među profesijama koje najvišej osjećaju i koristi i rizike AI-ja, skoro polovina njih već se susrela sa nepouzdanim rezultatima, ali su istovremeno zabilježili i najveće prednosti kada je riječ o donošenju odluka.

Samo 11 odsto ispitanika reklo je da nema nikakve strahove u vezi sa vještačkom inteligencijom, dok je preostalih 89 odsto navelo pet ključnih briga.

Najveći problem za korisnike jeste nepouzdanost AI-ja, 27 odsto njih strahuje od pogrešnih odluka, dok 22 odsto ističe poboljšanje donošenja odluka kao prednost.

Slijede brige o uticaju na tržište rada i ekonomiju, uključujući stagnaciju plata i rast nejednakosti (22 odsto), kao i strah da AI donosi odluke bez ljudske kontrole i da ljudi postaju pasivni (takođe 22 odsto).

Na četvrtom mjestu je gubitak sposobnosti kritičkog mišljenja (16 odsto), dok je na posljednjem mjestu zabrinutost zbog nedostatka regulative i nejasne odgovornosti kada dođe do grešaka (15 odsto).

Svijet podijeljen u stavovima o AI
Na globalnom nivou, oko 67 odsto ispitanika ima pozitivan stav prema vještačkoj inteligenciji, ali postoje velike razlike među regionima.

U Sjevernoj Americi, Zapadnoj Evropi i Okeaniji ljudi su više zabrinuti zbog nedostatka regulacije, mogućeg nadzora i zloupotreba.

S druge strane, u podsaharskoj Africi, Latinskoj Americi i Južnoj Aziji AI se doživljava znatno pozitivnije, kao alat koji olakšava pokretanje biznisa i pristup obrazovanju.

Jedan ispitanik iz Kameruna naveo je da mu je AI omogućio da stekne znanja iz više oblasti istovremeno i tako napreduje u karijeri, uprkos ograničenim resursima.

U Istočnoj Aziji, korisnici su manje zabrinuti oko toga ko kontroliše AI, ali više strahuju od njegovog uticaja na mentalne sposobnosti.

Opšti trend pokazuje da u bogatijim zemljama, gdje se AI već aktivno koristi na poslu, ljudi više strahuju za radna mjesta. U siromašnijim državama, gdje ova tehnologija još nije široko prisutna, brige su manje izražene, jer dominiraju drugi ekonomski problemi.

Iz kompanije Anthropic poručuju da će rezultati istraživanja pomoći u daljem razvoju njihovog AI sistema Claude.