Connect with us

Svijet

MAĐARI ODOBRILI ulazak Švedske u NATO

Mađarski parlament odobrio je članstvo Švedske u NATO-u skoro dvije godine nakon što je istorijski neutralna zemlja podnijela zahtev za pridruživanje zapadnom vojnom savezu, čime je okončan višemjesečni zastoj i diplomatske prepirke, piše Gardijan.

Glasanje, koje je održano u ponedjeljak u Budimpešti, uslijedilo je nakon sastanka u petak između švedskog premijera Ulfa Kristerssona i njegovog mađarskog kolege Viktora Orbana, na kojem su se složili da ostave po strani svoje razlike – rekavši da su “spremni da umru za svakog drugo”.

Dvije zemlje su takođe potpisale novi vojni sporazum tokom tople, ali čvrsto vođene zajedničke konferencije za štampu u glavnom gradu Mađarske, na kojoj je Švedska obećala da će prodati četiri nova aviona Gripen kako bi dodala 14 koje je Mađarska ranije kupila.

Turska je prošlog meseca odobrila ratifikaciju nordijske zemlje u NATO-u, ostavljajući Mađarsku posljednjom preostalom zemljom koja je to učinila – uprkos uveravanjima Orbana da neće biti konačna članica NATO-a.

Preokret je usledio nakon što je lider vladajuće poslaničke grupe Fides prošle nedelje predložio da se to pitanje pokrene u mađarskom parlamentu u ponedeljak kada je ponovo otvoren posle zimske pauze.

Švedska je podnijela zahtjev za pridruživanje NATO-u u maju 2022, u isto vrijeme kada i Finska, u istorijskom zaokretu u svojoj bezbjednosnoj politici izazvanoj ruskom invazijom na Ukrajinu tog februara. Odlaganja su dovela do frustracije među članovima saveza sa Orbanom, desničarskim nacionalistom koji je uspostavio bliske veze sa Rusijom.

Pošto je parlament odobrio taj potez, odluka će biti poslata privremenom predsedniku Mađarske Laslu Keveru, koji onda ima pet dana da je potpiše i pošalje američkom Stejt departmentu u Vašington. Kada je Finska, koja je u maju 2022. podnela zahtev za pridruživanje NATO-u u isto vreme kada i Švedska, a zvanično se pridružila u julu prošle godine, ovaj proces je trajao tri dana.

Zahtjev Švedske za pridruživanje NATO-u je zadržan zbog prigovora Turske i Mađarske.

Prema protokolu NATO-a, američka vlada mora biti obaveštena o ratifikaciji nove zemlje od strane država članica. Generalni sekretar zatim poziva novu zemlju da pristupi sporazumu, koji se zatim šalje američkom Stejt departmentu, koji ih formalno poziva da postanu članice NATO-a, prenosi Telegraf.

Nakon Kristersonove posjete Budimpešti, Orban je pozdravio “novu fazu saradnje između Mađarske i Švedske”.

Na pitanje novinara šta je natjeralo njegovu zemlju da odustane od protivljenja ulasku Švedske u NATO, Orban je rekao: “Biti član NATO-a znači da smo spremni da umremo jedni za druge. Zasniva se na međusobnom poštovanju. Poduzimanje tog procesa odgovarajućim tempom bilo je mudro.”

To je označilo prekretnicu za umjerenu Kristerssonovu koalicionu vladu desnog centra, koju podržavaju ekstremno desničarske Švedske demokrate, koja se bori sa pitanjem NATO-a otkako je preuzela vlast socijaldemokrata Magdalene Andersson 2022.

Kristersson je u petak rekao: “Mi poštujemo međusobne razlike i ponekad postižemo dobre kompromise. Sada takođe ulazimo u zajedničku saradnju NATO-a upravo sa stavom da smo spremni da se borimo jedni za druge u opasnom vremenu”.

Nezavisne

Related Topics:

Svijet

„VRATITE NAM SVAKI DOLAR!“ Tramp traži da Brisel u potpunosti refundira američku pomoć Ukrajini

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je  da će od evropskih zemalja tražiti da SAD nadoknade novac za vojnu pomoć i municiju ranije poslatu Ukrajini, uz nagovještaj da bi prodaja naoružanja savezničkim zemljama mogla privremeno da bude obustavljena.

Tramp je u objavi na društvenim mrežama kritikovao izvještaje o značajno smanjenim zalihama američke municije, koje su, prema navodima, iscrpljene tokom rata u Iranu, istovremeno poručivši da SAD povećavaju proizvodnju i zalihe municije.

– Uzimamo ih za sebe, za SAD, umjesto da ih prodajemo drugima, ali će prodaja saveznicima uskoro ponovo početi – napisao je Tramp, prenio je Rojters.

On je dodao da je “stotine milijardi dolara dato Ukrajini i NATO-u besplatno”, ocijenivši da bi taj novac platila Evropa “da je samo bila zamoljena”, i najavio da će SAD, iako sa zakašnjenjem, tražiti taj novac nazad.

Tramp je za takvu politiku okrivio administraciju svog prethodnika DŽozefa Bajdena.

SAD i NATO razvili su prošle godine inicijativu Prioritetna lista potreba Ukrajine (PURL), u okviru koje evropske zemlje plaćaju nabavku američkog oružja za Ukrajinu. Rojters je prošlog mjeseca objavio da je američka vojska tokom rata sa Iranom potrošila veliki dio svojih zaliha preciznih raketa velikog dometa, što je izazvalo zabrinutost u vezi sa spremnošću američkih oružanih snaga za buduće sukobe.

Nastavi čitati

Svijet

NOVI SPOR OKO FOKLANDSKIH OSTRVA: Argentina prijeti Britaniji sankcijama

Argentinski predsjednik Havijer Milej (Javier Milei) zaoštrio je spor sa Velikom Britanijom oko Foklandskih ostrva i upozorio da će uvesti ekonomske sankcije kompanijama koje crpe naftu u blizini te britanske prekomorske teritorije.

U obraćanju naciji Milej je izjavio da “vjetrovi promjena” idu u prilog argentinskim zahtjevima za ostrvima. Dodao je da je ohrabren nagovještajima da bi Sjedinjene Američke Države mogle da preispitaju svoju neutralnost po tom pitanju, piše BBC News.

Plan za sankcije energetskim kompanijama

Milej je plan o sankcijama objavio u predsjedničkoj palati, okružen članovima kabineta. Ponovio je da su Foklandi, koje Argentina naziva Malvinima, “istorijski i pravno” argentinski. Ključni dio njegovog obraćanja je prijedlog zakona koji šalje u parlament, a kojim bi bile uvedene sankcije energetskim kompanijama koje planiraju istraživanje nafte u blizini ostrva.

Naftno polje krije 1,7 milijardi barela

Naftno polje Sea Lion, koje Milej smatra “jasnom i neposrednom opasnošću”, nalazi se oko 210 kilometara od ostrva, a procjenjuje se da sadrži 1,7 milijardi barela nafte. Dvije kompanije – britanski Rockhopper Exploration i izraelski Navitas Petroleum, trebalo bi tamo da počnu sa crpljenjem u naredne dvije godine, što Milej želi da spriječi. Rokhoper je polje opisao kao izvor “veoma tražene sirove nafte”.

U videu objavljenom ranije ove godine Navitas je prikazao radove koje već izvodi na Foklandima, uključujući izgradnju pristaništa, helidroma i smještaja za radnike.

“Ako ne reagujemo brzo, za nekoliko mjeseci imaće tehničke mogućnosti za pristup nafti ispod našeg mora, što se nikada ranije nije dogodilo”, rekao je Milej.

Još nije jasno kako će se i u kojoj mjeri sankcije sprovoditi. U Argentini već postoji zakon koji omogućava ograničavanje rada naftnim kompanijama na projektima koje država smatra neovlašćenim.

Uloga SAD-a i britanski stav

Britanska vlada, od koje je BBC zatražio komentar, ove sedmice je ponovila da su stanovnici Foklanda “Britanci koji imaju pravo da sami odlučuju o svojoj budućnosti”.

Na referendumu 2013. godine stanovnici ostrva su sa 99,8 odsto glasova podržali ostanak pod britanskom vlašću, a samo tri osobe glasale su protiv.

Milej je najavio i izgradnju pomorske baze u Ognjenoj zemlji na jugu Argentine i rekao da Tramp i SAD “procjenjuju svoj istorijski stav prema Foklandima”. Njegov optimizam zasniva se na nedavnim izjavama američkog predsjednika. Upitan da li bi SAD pomogle Britaniji u slučaju spora, Tramp je za GB News odgovorio da Britanija “nije bila tu da pomogne njemu” u ratu sa Iranom. Ranije je izjavio i da bi SAD mogle da promijene neutralan stav o suverenitetu ostrva ako Britanija ne poveća izdvajanja za odbranu.

“To nisu prazne riječi jer oni shvataju da je Argentina pouzdan partner i dragocijen saveznik u decenijama koje dolaze”, izjavio je Milej i opisao Britaniju kao naciju “u opadanju”. Nekoliko sati prije njegovog govora, visoka zvaničnica američkog Stejt departmenta Sara Rodžers) objavila je fotografiju sa Milejem uz opis: “Uzbudljive stvari se događaju na zapadnoj hemisferi.”

Istorijski spor

Suverenitet nad arhipelagom u jugozapadnom Atlantiku i dalje je predmet spora, više od 40 godina nakon rata. Argentinske snage iskrcale su se 1982. na Foklande kako bi nametnule pravo na teritoriju, što je pokrenulo 74-dnevni sukob u kojem ih je porazila britanska vojska.

U ratu je poginulo 255 britanskih vojnika, troje stanovnika ostrva i 649 argentinskih vojnika. Napetosti između dvije zemlje i danas su prisutne, a jedan od primjera dogodio se na Svjetskom prvenstvu u fudbalu, kada su argentinski fudbaleri pobjedu protiv Engleske proslavili mašući transparentom kojim su podržali argentinski suverenitet nad ostrvima, prenosi Index.hr.

Nastavi čitati

Svijet

ALARMANTNE BROJKE IZ NJEMAČKE: Više od 16.000 ljudi umrlo zbog vrućine

Više od 16.000 ljudi umrlo je usljed vrućine u vrijeme toplotnih talasa u Njemačkoj 2026. godine, što je najveći broj od 2016. godine, saopštio je Institut “Robert Koh” /RKI/.

Zaključno sa 3. septembrom, procenjeni broj smrtnih slučajeva povezanih sa vrućinom u Njemačkoj dostigao je 16.300. Većina smrtnih slučajeva, približno 8.200, bila je među osobama starijim od 85 godina.

Evropa se suočava sa jednim od najtoplijih perioda posljednjih godina, a Španija, Portugalija, Francuska, Italija i Grčka su najteže pogođene.

Francuske vlasti su saopštile da bi ekonomska šteta od toplotnog talasa mogla dostići i do 15 milijardi evra.

Nastavi čitati

Aktuelno