Vještačka inteligencija, koliko god bila korisna, sve je veći faktor u radikalizaciji mladih, pokazuju slučajevi tinejdžera koji su u Evropi u posljednjih nekoliko godina planirali terorističke napade.

Američki “Wall Street Journal” piše da je u posljednjih nekoliko mjeseci nekoliko desetina mladih osoba, među kojima su neki strosti od samo 14 godina, uhapšeno širom Evrope, pod optužbom da su zbog ideološke radikalizacije, planirali napade na muzičke dvorane, trgovačke centre i vjerske objekte.

Jedno od najalarmantnijih područja je Belgija. Naime, trećina svih slučajeva terorizma u Belgiji između 2022. i 2024. uključivala je maloljetnike.

U Britaniji je gotovo svaki peti osumnjičeni za terorizam bio dijete.

“Novost je broj mladih koji su direktno uključeni u planiranje nasilnih napada, uključujući i vrlo mlade pojedince”, rekao je za “Wall Street Journal” Tomas Renard, direktor Međunarodnog centra za borbu protiv terorizma u Hagu.

Gotovo svi mladi radikaliziraju se putem interneta, a internet se pokazao delotvorniji i u ubrzanju procesa radikalizacije.

Prema Globalnom indeksu terorizma, prosječno vrijeme potrebno za radikalizaciju 2002. godine bilo je 16 mjeseci, a godine 2015. to se vrijeme skratilo za 40 odsto, pa je danas za to dovoljno samo nekoliko sedmica.

Primjer tipičnog ekstremiste iz generacije Z je mladić kom se trenutno sudi u Belgiji. Abdul Kerim Gadaev, 19-godišnji čečenski izbjeglica, radikalizovao se nakon što mu je otac deportovan iz Francuske u Rusiju.

Nakon deportacije počeo je da se osjeća otuđeno u školi. Na internetu je pisao da želi da ponovi “Bataklan”, teroristički napad iz 2015. u kojem je ubijeno 90 ljudi.

On je na internetu pronašao grupe vršnjaka koje su zanimali sport i religija, posebno na TikToku gdje su njegovi krugovi postajali sve više politički.

U februaru prošle godine pridružio se operativnom kanalu na aplikaciji Signal gdje su članovi počeli da planiraju napad, prema riječima tužioca.

Neki su bili u dobi od samo 13 godina.

Raspravljali su o tome kako da se nabavi oružje i dijelili su fotografije cilja – koncertne dvorane u središtu Brisela.

Gadaev je izjavio da je bio spreman da učestvuje, pod uslovom da napad bude dobro pripremljen.

U martu 2024. belgijska savezna policija uhapsila je Gadaeva i još troje maloljetnika širom Belgije.

“Već neko vrijeme govorimo da je složenost naših istraga veća nego prije, a širina i dubina onoga s čime se suočavamo je izvanredna”, rekla je Viki Evans, glavna koordinatorka britanske protivterorističke policije, te pozvala tehnološke kompanije da pomognu u rješavanju problema.

Naime, algoritmi društvenih mreža imaju snažan privlačni momenat na mlade, predlažući im sve nasilniji sadržaj i stvarajući digitalne “rupe bez dna”.

Vještačka inteligencija dodatno pogoršala taj problem, rekla je Julia Ebner, stručnjak za internet radikalizaciju iz Instituta za strateški dijalog i Univerzitet Oksford.

“Videozapisi i slike koje stvara vještačka inteligencija pogađaju vrlo duboke emocije i ljudsku prirodu. AI i algoritmi uveliko obavljaju posao harizmatičnog regrutera, samo stotinu puta uspješnije”, upozorila je Ebner.

Mnogi slučajevi ne dopru do javnosti, ali oni koji jesu, uključuju 14-godišnju djevojčicu iz Crne Gore koja je uhapšena u Austriji u maju prošle godine pod optužbom da je planirala napad na “nevjernike”.

U njenom domu su pronađeni sekira, nož i propagandni materijali Islamske države.

U februaru iste godine uhapšen je njen vršnjak koji je planirao napad na željezničku stanicu.

Najpoznatiji je ipak slučaj trojice tinejdžera koji su prošle godine planirali napad na tri koncerta Tejlor Svift u Beču.

“U prvih osam mjeseci nakon početka rata u Gazi, u Evropi je zbog terorizma uhapšeno 60 islamističkih ekstremista, od kojih su dvije trećine tinejdžeri”, rekao je Peter Njuman, profesor bezbjednosnih studija na King‘s koledžu u Londonu, prenosi “b92”.