Connect with us

Svijet

MODERNA POMPEJA: Grad je 1968. za noć sravnjen sa zemljom, ali postoji i dan danas – KAKO?

Na Siciliji postoji grad koji je posle razornog zemljotresa 1968. godine zatrpan betonom kako bi zauvijek ostao sačuvan.

Pejzaži Sicilije često podsjećaju na razglednice, spoj obale, brda i planina koji lako parira nekim od najljepših pejzaža na svijetu. Ipak, u dolini Belice, na zapadu ostrva, nalazi se prizor koji odudara od svega poznatog: dva brežuljka koji svjedoče o jednoj od najvećih tragedija moderne Italije, ali i o neobičnom pokušaju da se ona sačuva kroz umjetnost.

Na jednom od njih nalaze se ruševine nekadašnjeg grada Gibelina, razorenog u zemljotresu 15. januara 1968. godine. Na drugom, ogromna betonska površina, poznata kao “Kreto di Buri”, monumentalno umjetničko djelo koje prekriva ostatke grada. Ova instalacija, završena 2015. godine prema ideji umjetnika Alberta Burija, prostire se na više od 80.000 kvadratnih metara i prati mrežu nekadašnjih ulica ovohg grada. Posjetioci danas hodaju “ulicama” koje zapravo predstavljaju pukotine između betonskih blokova, simbolično zamrznutog grada.

Na taj način, Gibelina je postala svojevrsna moderna Pompeja, ne zatrpana pepelom, već svjesno prekrivena betonom kako bi sjećanje na nju ostalo trajno.

Razaranje koje je promijenilo sve
Zemljotres koji je pogodio dolinu Belice bio je prvi veliki potres moderne Italije. Serija podrhtavanja kulminirala je u noći između 14. i 15. januara, kada je udar jačine 6,4 stepena Rihterove skale sravnio sa zemljom 21 naselje. Najteže su stradale Gibelina, Salaparuta i Pođoreale.

Poginulo je 296 ljudi, više od 1.000 je povređeno, a gotovo 100.000 ostalo je bez doma. Mnogi su uspjeli da napuste kuće na vrijeme, jer su prethodni potresi upozorili na opasnost, ali razmere razaranja bile su potpune.

Obnova, međutim, nije bila ni brza ni jednostavna. Država je u početku nudila novac i čak karte za iseljavanje u SAD i Australiju, umjesto obnove siromašnog regiona. Stanovnici su godinama živjeli u šatorima i privremenim barakama, često bez osnovnih uslova.

Novi grad, ali bez duše?
Za razliku od drugih naselja, Gibelina nije obnovljena na istom mjestu. Zahvaljujući tadašnjem gradonačelniku Ludoviku Koraou, grad je izmješten na ravnicu, bliže saobraćajnicama, sa idejom da se obezbijedi bolja budućnost.

Nova Gibelina građena je kao moderan, eksperimentalni grad, sa širokim ulicama, bez centralnog trga i prilagođena automobilima, a ne ljudima. Takav koncept bio je stran lokalnom stanovništvu, naviknutom na bliskost i život u zajednici.

Istovremeno, vlasti i umjetnici pokušali su da gradu udahnu “dušu” kroz umjetnost.

Grad kao galerija
Od 1970-ih, Gibelina postaje centar savremene umjetnosti. U grad dolaze brojni umjetnici, arhitekte i intelektualci, ostavljajući iza sebe djela koja su transformisala prostor: skulpture, instalacije, pozorišne scene i muzeje.

Danas ovaj mali sicilijanski grad posjeduje hiljade umjetničkih djela, najviše po glavi stanovnika u Italiji i desetine lokacija posvećenih savremenoj umjetnosti. Zbog toga je 2026. godine proglašen prvom italijanskom prestonicom savremene umjetnosti, uz niz izložbi i kulturnih događaja. Festival Orestiadi, koji se tamo održavao, postao je jedan od najznačajnijih umetničkih događaja u Evropi, ali se posetioci nisu zadržavali.

Ipak, uprkos umetničkom značaju, Gibelina se suočava sa problemima tipičnim za ruralnu Italiju, depopulacijom i ekonomskim stagnacijama. Grad danas ima oko 3.000 stanovnika, upola manje nego pre zemljotresa, a ni turisti nisu naročito zainteresovani.

Posjetioci ga često opisuju kao neobično i pomalo sablasno mjesto: široke, prazne ulice bez pješaka, ali sa skrivenim “džepovima” života u kafićima i restoranima.

Upravo zato, 2026. godina vidi se kao šansa za novi početak, ne samo kao turistička promocija, već kao pokušaj da se umjetnost ponovo poveže sa zajednicom i privuče nova generacija stvaralaca.

Gibelina tako ostaje jedinstven primjer grada koji nije pokušao da izbriše tragediju, već da je pretvori u trajno sjećanje i umjetnost koja traje.

Related Topics:

Svijet

SAMO NAM JE JOŠ TO FALILO! Amerikanci potvrdili da imaju oružje u svemiru

Sjedinjene Američke Države su potvrdile da su u Zemljinu orbitu rasporedile svemirsko oružje, što je prvi put da su javno priznale postojanje takvih ofanzivnih sposobnosti.

Američki sekretar Ratnog zrakoplovstva Troj Meink rekao je da je oružje u orbiti potrebno kako bi se američke snage zaštitile od neprijateljskog djelovanja.

Govoreći u ponedjeljak na konferenciji o vazdušnim, svemirskim i sajber sposobnostima, Meink je rekao da su SAD spremne za prijetnje koje se razvijaju, ali nije iznio detalje o sposobnostima tog oružja niti kada je ono postavljeno u orbitu.

Visoki vojni zvaničnici ranije su govorili da planiraju unaprijediti vojne sposobnosti u svemiru, navodeći ruske i kineske programe razvoja načina za napad na američke satelite i ometanje njihovog rada u budućem sukobu.

Nastavi čitati

Svijet

VELIKA RACIJA U 15 PROVINCIJA! Turske vlasti udarile na LGBTQ+ udruženja, PALA I HAPŠENJA!

Turske vlasti uhapsile su najmanje 47 osoba tokom opsežnih racija usmjerenih protiv LGBTQ+ udruženja.

Policijske akcije provedene su širom zemlje. Ured glavnog tužioca u Istanbulu saopćio je da je u 12 provincija privedeno 26 od ukupno 38 osumnjičenih osoba.

Tokom pretresa zaplijenjeni su droga, vatreno oružje, digitalna oprema i krijumčareni alkohol.

Istovremeno, tužilaštvo u Ankari usmjerilo je istragu na poznato LGBTQ+ udruženje “Kaos GL”. U toj istrazi privedena je 21 osoba, dok se za još pet traga.

Ministar pravde Akin Gurlek potvrdio je razmjere akcije, navodeći da su pravni postupci pokrenuti protiv ukupno 162 osobe, devet udruženja i 13 firmi u 15 provincija.

Tužioci kao jedan od razloga navode i “neprimjeren utjecaj na maloljetnike” u vezi s pitanjima rodnog identiteta.

Iz organizacije “Kaos GL” ističu da je broj uhapšenih veći od zvaničnog i da iznosi najmanje 50 aktivista. Mnogi od njih su odvedeni direktno iz svojih domova.

Pored fizičkih hapšenja, vlasti su provele i digitalnu cenzuru, blokirajući pristup desetinama web-stranica i profila na društvenim mrežama koji pripadaju borcima za ljudska prava i LGBTQ+ organizacijama.

Nastavi čitati

Svijet

RUSIJA VIŠE NE ĆUTI! Lavrov “Ono što RADE U HAGU nema nikakve veze sa pravdom!”

Međunarodni krivični sud /MKS/ u Hagu je kvazipravosudno tijelo koje ima malo toga zajedničkog sa pravdom, izjavio je ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov.

On je naglasio da neke zapadne zemlje, uključujući SAD, ne podržavaju rad Suda, koji sprovodi političke naloge kršeći međunarodno pravo i sopstveni statut.

Lavrov je dodao da nije potrebna ni alternativa MKS-u, kao ni sam taj sud, budući da međunarodni krivični tribunali nikada ne uspijevaju da pomognu u rješavanju sukoba ni u procesu pomirenja nakon ratova.

Nastavi čitati

Aktuelno