Connect with us

Svijet

Političari u EU ostaju bez reklama na Facebooku i Googleu, ŠTA TO ZNAČI ZA BIH?

U Evropskoj uniji od petka na snazi je uredba koja kaže da svi politički oglasi moraju jasno otkriti ko ih je platio, koliko i da li su usmjereni na određenu publiku, što je u BiH, barem za sada, nemoguće sprovesti u djelo, jer se i postojeći Zakon o finansiranju političkih partija ne poštuje i političari nađu način da ga zaobiđu.

Kada je riječ o Evropi, uredba postavlja zajedničke standarde u EU i ne zabranjuje političko oglašavanje, niti reguliše sadržaj. Takođe, lični stavovi, politička mišljenja kao što je i bilo koji nesponzorisani novinarski sadržaj, ili komunikacija o organizaciji i učešću na izborima od strane zvaničnih nacionalnih ili EU izvora nisu pogođeni.

Ovaj okvir, kako su naveli, osmišljen je da služi kao globalni model za osiguranje pravednijih izbora, zaštitu građana od zloupotreba korištenja njihovih ličnih podataka i jačanje demokratske otpornosti u suočavanju sa stranim uplitanjem.

Međutim, i u Evropi bi moglo doći do problema zbog nove uredbe jer su “Google” i “Meta” već najavili da će zaustaviti sve oglašavanje o političkim, izbornim, pa čak i društvenim pitanjima.

“Sloboda izražavanja nikada ne smije postati sloboda manipulacije ili alat za dezinformacije. Vrijeme je da platforme preuzmu svoju odgovornost u zaštiti naših izbornih procesa. Regulativa koju danas primjenjujemo je jasna, zaštita javnog interesa i demokratije ima prednost nad profitom digitalnih giganata”, rekao je Sandro Gozi, glavni pregovarač Parlamenta za ovaj predmet, a prenose agencije.

Ipak, ovako nešto, barem kada je riječ o BiH, još uvijek nije moguće i to iz razloga što političari ne poštuju zakone koje sada imamo, a za koje stručnjaci kažu da su dobri.

“Imamo Zakon o finansiranju političkih partija u BiH i političke partije u BiH su već dužne da u toku kampanje dostave sve svoje troškove, uključujući i one koji se odnose na plaćeno oglašavanje. Oni su dužni to dostaviti, ali mi smo svjedoci da su mnogi finansijski izvještaji političkih partija netačni”, rekao je Vehid Šehić, bivši predsjednik Centralne izborne komisije BiH.

On kaže da je Koalicija “Pod lupom” od partija tražila informacije koliko su plaćale svoje posmatrače na izborima, te da im je od 15 najvećih partija njih 13 odgovorilo i to na način da ih oni ne plaćaju, već da rade volonterski.

“Svi znamo da to nije tačno i svi znamo da su posmatrači na izborima plaćeni u kešu od strane političkih partija”, rekao je Šehić.

Damjan Ožegović, viši istraživač i saradnik za pravne poslove u “Transparency Internationalu BiH”, kaže da u BiH već postoji obaveza da se, kada je riječ o predizbornoj kampanji, materijal kao takav mora označiti, ali da su problem kod nas, a i u Evropi, političke poruke koje su upućene koje nisu kao predizborne, a vjerovatno jesu.

“Političari, posebno koji su kandidati, od medija dobijaju prostor i šalju predizborne poruke i to ne označavaju kao plaćene oglase. To nije transparentno, možda je tom mediju dat novac na ruke, ali ne postoji trag i to je gotovo nemoguće utvrditi, pogotovo sa našim institucijama i sa resursima koje imamo”, rekao je Ožegović.

On kaže da u Bosni i Hercegovine sve političke poruke ne moraju biti naglašene, već samo one kada počne predizborna kampanja.

“U BiH zvanična kampanja počinje mjesec dana pred izbore, a svih ostalih tri godine i 11 mjeseci te poruke ne moraju biti naznačene kao političke”, rekao je Ožegović.

Iako je tek počelo u Evropi, nova pravila, kako ističu stručnjaci iz EU, izazvaće ogromne probleme, a već su neki izašli sa stavom da će biti moguće izigrati tu uredbu koja je donesena.

“Sugerisati da je moguće zaobići zakon i izbjeći odgovornosti koje su nametnute bilo kojem akteru koji posluje na našem tržištu jednostavno je neprihvatljivo”, rekao je Gozi.

Related Topics:

Svijet

STAVIO TAČKU! Rubio odbacio navode da će podnijeti ostavku kako bi se kandidovao za predsjednika

Američki državni sekretar Marko Rubio odbacio je danas navode da će napustiti tu funkciju kako bi se kandidovao na predstojećim predsjedničkim izborima u 2028. godine.

On je u intervjuu za Njujork tajms istakao da mu je plan “oduvijek” bio da do kraja mandata američkog predsjednika Donalda Trampa bude u administraciji.

– Јednostavno, više neću govoriti o 2028. – rekao je Rubio.

Republikanski predsjednik Donald Tramp ne može da se kandiduje na predstojećim predsjedničkim izborima, jer je trenutno obavlja predsjedničku funkciju po drugi put.

Rubio je član Republikanske stranke, a prije nego što je preuzeo funkciju državnog sekretara, bio je senator savezne države Floride.

Na međuizborima za američki Kongres održanim ranije ove sedmice, demokrate su osvojile većinu u oba doma – 241 mjesto u Predstavničkom domu, gdje je republikancima pripalo 162, a u Senatu su dobile 54 mjesta, naspram 44 za republikance.

Nastavi čitati

Svijet

PUCNJAVA U PREDGRAĐU DENVERA: Jedan policajac mrtav, trojica povrijeđena u razmjeni vatre

Jedan policajac je poginuo, a trojica su ranjena u razmjeni vatre sa muškarcem u predgrađu Denvera, u američkoj saveznoj državi Kolorado, nakon čega je osumnjičeni ubijen, saopštili su nadležni organi.

Policija je intervenisala nakon prijave o sumnjivoj osobi koja je pokušala da uđe u autobus, a koja je možda bila umiješana u saobraćajnu nesreću i bjekstvo nakon nesreće ranije tokom dana, preneo je AP.

Kada su policajci stigli do autobusa oko 18.30 časova, muškarac je otvorio vatru

Za sada nije poznato da li se pucnjava dogodila u autobusu ili u njegovoj blizini.

Trojica ranjenih policajaca nalaze se na bolničkom liječenju, dok je povrijeđena još jedna osoba čije stanje i okolnosti povređivanja nisu poznati.

Imena poginulog policajca, ranjenih i osumnjičenog nisu objavljena.

Nastavi čitati

Svijet

NOVI TALAS POSKUPLJENJA U EVROZONI: Ove cijene skočile više od 30 odsto za godinu dana

Energetski troškovi ponovo snažno pritiskaju evropsku industriju, a proizvođačke cijene u evrozoni za godinu dana porasle su čak 11,1 odsto. Eurostat ukazuje na ubrzanje rasta cijena, dok Bugarska, Irska i Litvanija bilježe najveća godišnja povećanja među članicama EU.

Industrijske proizvođačke cijene u evrozoni porasle su u septembru 2026. godine za 2,5 odsto u odnosu na prethodni mjesec, dok je na nivou Evropske unije zabilježen rast od 2,6 odsto. Na godišnjem nivou poskupljenje je bilo znatno izraženije – 11,1 odsto u evrozoni i 10,9 odsto u cijeloj EU, pokazuju preliminarni podaci Eurostata objavljeni 5. novembra.

Septembarski rast predstavlja ubrzanje u odnosu na avgust, kada su proizvođačke cijene na mjesečnom nivou povećane za dva odsto u evrozoni i 1,9 odsto u Evropskoj uniji.

Najveći uticaj na rast cijena imala je energija. Proizvođačke cijene energenata u septembru su povećane za 7,8 odsto u evrozoni, odnosno 7,7 odsto u EU.

U ostalim industrijskim kategorijama promjene su bile znatno skromnije. Cijene intermedijarnih proizvoda porasle su za 0,2 odsto u oba područja, dok je kod kapitalnih dobara zabilježen rast od 0,1 odsto. Trajna potrošačka dobra poskupjela su za 0,3 odsto u evrozoni i 0,2 odsto u EU, dok je kod netrajnih potrošačkih proizvoda rast iznosio 0,2 odsto.

Koliko je energija uticala na ukupno povećanje proizvođačkih cijena pokazuje i podatak da je, kada se ona isključi iz obračuna, mjesečni rast iznosio svega 0,1 odsto u evrozoni i 0,2 odsto u Evropskoj uniji.

Bugarska i Litvanija prednjače po rastu cijena
Posmatrano po državama članicama, najveće mjesečno povećanje industrijskih proizvođačkih cijena registrovano je u Bugarskoj, gdje je iznosilo 4,6 odsto. Slijede Litvanija sa rastom od 4,2 odsto, kao i Grčka i Španija, u kojima su cijene povećane za po 3,9 odsto.

Za razliku od ovih zemalja, u Luksemburgu i na Malti proizvođačke cijene ostale su na nepromijenjenom nivou.

Energenti su bili glavni pokretač poskupljenja i kada se posmatra period od godinu dana. U poređenju sa septembrom 2025. godine, njihove proizvođačke cijene porasle su za čak 30,8 odsto u evrozoni i 30 odsto u EU.

Značajnije povećanje zabilježeno je i kod intermedijarnih proizvoda, čije su cijene na godišnjem nivou porasle za 7,1 odsto u evrozoni i 6,8 odsto u EU.

Kapitalna dobra poskupjela su za 2,7 odsto u evrozoni i 2,6 odsto u Uniji, dok je rast cijena trajnih potrošačkih dobara iznosio 3,4, odnosno 3,2 odsto.

Jedina kategorija u kojoj je zabilježen pad na godišnjem nivou bila su netrajna potrošačka dobra, čije su cijene smanjene za 0,6 odsto i u evrozoni i u EU.

Kada se izuzmu energenti, godišnji rast industrijskih proizvođačkih cijena iznosio je 3,5 odsto u oba područja.

U Bugarskoj godišnji rast gotovo 23 odsto
Podaci Eurostata pokazuju da je Bugarska zabilježila i najveći godišnji rast proizvođačkih cijena među članicama Evropske unije, od čak 22,9 odsto.

Na drugom mjestu našla se Irska sa povećanjem od 19,9 odsto, dok je u Litvaniji rast dostigao 19 odsto.

Luksemburg je bio jedina članica EU u kojoj su proizvođačke cijene na godišnjem nivou pale. Smanjenje je iznosilo 8,1 odsto.

Nastavi čitati

Aktuelno