Connect with us

Politika

VLADA SRPSKE: Uzrok političke krize u BiH je NAPAD ŠMITA na ustavni poredak

BiH se nalazi u dubokoj političkoj krizi zbog nezakonitih i nepromišljenih postupaka penzionisanog njemačkog birokrate po imenu Kristijan Šmit, koji protivpravno prisvaja diktatorska ovlašćenja nad BiH, navodi se u 33. izvještaju Republike Srpske Savjetu bezbjednosti UN.

“Kruna njegovog samovoljnog djelovanja jeste pokušaj rušenja i hapšenja demokratski izabranog predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika na osnovu takozvanog krivičnog “zakona” koji je lično donio svojom odlukom. Šmitovi postupci su opasni, provokativni, destabilišući i potpuno nepotrebni”, naglašava se u Izvještaju.

U ovom dokumentu se ističe da je riječ je o šokantnom napadu na demokratiju u BiH i ciničnom odbacivanju vladavine prava.

Dodaje se da Šmitovo nezakonito prisvajanje vlasti predstavlja očigledno kršenje principa sadržanih u Povelji UN i da bi svaka država članica, koja drži do demokratije i vladavine prava, trebalo da bude zaprepaštena i zgrožena njegovim postupcima.

“Dozvoliti mu da nastavi svoju pogubnu vladavinu u BiH bio bi skandal bez presedana”, poručeno je u drugom dijelu Izvještaja, koji je usvojila Vlada Republike Srpske.

Podsjeća se da Savjet bezbjednosti UN nikada nije odobrio imenovanje Šmita za visokog predstavnika, što je nužan uslov prema odredbama Dejtonskog sporazuma, te da je nevjerovatno da tvrdi da kao visoki predstavnik ima ovlašćenje da svoju volju pretoči u zakon, bez saglasnosti strana potpisnica Aneksa 10. i ikakve kontrole bilo kog drugog organa, bilo u ili van BiH.

“Šmita je BiH nametnula mala, neformalna i samoproglašena grupa zemalja, poznata kao Upravni odbor takozvanog Savjeta za implementaciju mira, koja nema nikakva pravna ovlašćenja. Ali čak i da Šmit jeste legitiman visoki predstavnik, apsolutno ništa u Dejtonskom sporazumu niti u bilo kom drugom izvoru prava ne daje mu ovlašćenje da nameće zakone ili donosi obavezujuće odluke”, konstatuje se u Izvještaju.

Dodaje se da Šmitova uzurpacija zakonodavne vlasti predstavlja negiranje suvereniteta BiH kao članice UN, njenog demokratskog ustavnog poretka i temeljnih principa vladavine prava.

Republika Srpska upozorava da je Šmit namjerno i više puta podrio Ustav BiH izdavši provokativne naloge koje proglašava “zakonima” obavezujućim za građane BiH.

Najdrastičniji i najnesmotreniji njegov represivni čin je lažni “zakon” koji je nametnuo u julu 2023. godine, a kojim se propisuju zatvorske kazne za zvaničnike koji odbiju da njegove nezakonite odluke priznaju kao da su ih usvojila demokratski izabrana zakonodavna tijela BiH.

Očigledna meta toga, dodaje se, bio je predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik koji, kao i Narodna skupština i ostali lideri Srpske, uporno odbija da prizna Šmitovo navodno pravo da vlada BiH kao apsolutni despot.

Podsjeća se da je, kao prirodan odgovor na Šmitove protivpravne i neustavne pokušaje da upravlja BiH odlukama, Narodna skupština Republike Srpske u junu 2023. usvojila zakon kojim se obustavlja objavljivanje takvih nezakonitih odluka u Službenom glasniku Republike Srpske.

“Kad ga je predsjednik Dodik formalno proglasio, kako ga na to obavezuje Ustav Republike Srpske, Tužilaštvo BiH podiglo je optužnicu protiv njega i to na osnovu Šmitovog diktatorskog i neustavnog edikta. Predsjednik Dodik je potom podvrgnut montiranom procesu kojim je predsjedavao sudija koji u vrijeme rata bio vojni sudija iz redova bošnjačke armije”, navodi se u Izvještaju.

U ovom dokumentu se dodaje da Dodik nije optužen za kršenje demokratski usvojenog krivičnog zakona, nego za nepoštovanje samovolje nekakvog njemačkog birokrate, te da je suđenje bilo bukvalno izvan okvira prava, s obzirom da se temeljilo na navodnom kršenju fiktivnog “zakona” koji nikada nije usvojen ni u jednom domu Parlamentarne skupštine BiH.

“Uprkos tome, Sud i Tužilaštvo BiH, pod pritiskom Šmita i određenih stranih ambasada, postupali su kao da je taj izmišljeni krivični “zakon” uredno donesen u skladu sa Ustavom BiH. Nakon okončanja formalnog postupka, sudija je proglasio predsjednika Dodika krivim za kršenje Šmitovog protivpravnog dekreta i osudio ga na godinu dana zatvora i šestogodišnju zabranu obavljanja javnih funkcija”, dodaje se u Izvještaju.

Ističe se da Šmitov pokušaj svrgavanja Dodika posredstvom nezakonite i neustavne odluke predstavlja težak nasrtaj na vladavinu prava i demokratiju u BiH, a njegov pokušaj da Dodika pošalje u zatvor i poništi slobodne i fer izbore za funkciju predsjednika u Republici Srpskoj predstavlja flagrantno kršenje međunarodnog prava, standarda EU, Dejtonskog sporazuma i vrijednosti koje zapadne zemlje tvrde da zastupaju.

U Izvještaju se naglašava da je jasno da Šmit pokušava da smijeni Dodika, ali da nikada neće moći da smijeni narod Republike Srpske koji u velikoj većini podržava njegovu odbranu Dejtonskog sporazuma i odbacivanje Šmitovih diktatorskih postupaka.

“Upravo je pokušaj njegovog nasilnog uklanjanja dodatno ujedinio građane Republike Srpske u otporu Šmitovoj nezakonitoj i destabilišućoj diktaturi”, poručuje se u Izvještaju.

U ovom dokumentu se napominje da je nakon izricanja presude protiv predsjednika Srpske, Sud BiH izdao nalog za njegovo i hapšenje predsjednika Vlade i Narodne skupštine Srpske Radovana Viškovića i Nenada Stevandića, te da je čak uputio i zahtjev Interpolu za izdavanje međunarodne potjernice, što je Interpol, u skladu sa svojim pravilima koja zabranjuju djelovanje političke prirode, opravdano odbio.

“Pojedini bošnjački političari zatražili su i od misije EUFOR da pomogne u hapšenju predsjednika Dodika, ali je EU, slijedeći logiku Interpola i prepoznajući političku prirodu naloga za hapšenje, ovaj zahtjev mudro odbila”, navodi se u Izvještaju.

Podsjeća se i da je Agencija za istrage i zaštitu BiH 23. aprila pokušala neuspješno da uhapsi Dodika u Istočnom Sarajevu.

“Bilo kakvi dalji pokušaji hapšenja predsjednika Dodika ili drugih zvaničnika iz Republike Srpske bio bi opasan potez koji bi samo dodatno produbio krizu u BiH i tako ugrozio njenu budućnost”, zaključuje se u drugom dijelu Izvještaja.

Savjet bezbjednosti UN održaće polugodišnju debatu o situaciji u BiH u utorak, 6. maja, u 16.00 časova u Njujorku, saopšteno je na zvaničnoj stranici Savjeta.

Related Topics:

Banjaluka

PARKING ZA MILIONERE ILI NOVE ULICE: Kresojević optužio skupštinsku većinu da ugrožava budžet Banjaluke

Poslanik PSS/PDP u Narodnoj skupštini Republike Srpske Bojan Kresojević kritikovao je inicijative skupštinske većine u Banjaluci koje se odnose na naplatu parkinga, ocijenivši da bi takve odluke mogle nanijeti štetu gradskom budžetu i usporiti razvoj infrastrukture.

Kresojević je postavio pitanje da li je važnije da građani dobiju nove ulice i kvalitetniju infrastrukturu ili da pojedinci ostvaruju uštede na parkingu, navodeći da bi ukidanje postojećeg sistema naplate značilo manje prihoda za grad.

Prema njegovim riječima, sredstva prikupljena od parkinga trenutno se koriste za izgradnju i održavanje saobraćajnica, dok dio skupštinske većine zagovara osnivanje novog gradskog preduzeća koje bi upravljalo tim prihodima.

„Da li je stvarni cilj osnivanje novog gradskog preduzeća i borba za dio političkog kolača?“ upitao je Kresojević.

On je podsjetio da je Banjaluka već sprovela niz socijalnih mjera, poput besplatnog javnog prevoza za penzionere i višečlane porodice, kao i besplatnih građevinskih dozvola, te smatra da bi besplatan parking najviše koristio imućnijim građanima, a istovremeno oslabio gradski budžet.

Kresojević je poručio da iza ovakvih prijedloga vidi političke motive, tvrdeći da skupštinska većina predvođena SNSD-om ne podržava projekte gradske administracije ukoliko nema kontrolu nad njima.

Nastavi čitati

Politika

BANJALUKA NA EVROPSKOJ MAPI: Stanivuković u misiji jačanja međunarodne saradnje

Gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković boravi u Briselu, gdje je danas učestvovao na „Enlargement Days 2026“, značajnom skupu posvećenom proširenju Evropske unije koji okuplja predstavnike lokalnih i regionalnih vlasti iz zemalja kandidata i država članica EU.

-Važni razgovori u Briselu! Potvrdili smo da je evropska perspektiva važan zajednički cilj i da napredak ka Evropskoj uniji zahtijeva dijalog, sprovođenje važnih reformi, međusobno uvažavanje i odgovornost svih političkih aktera – poručio je, tom prilikom, Stanivuković.

Kako je naveo – „važno je da interese i ustavnu poziciju Republike Srpske branimo političkim sredstvima, argumentima, diplomatijom i razgovorom, upravo na ovakvim mjestima, kroz dijalog i politički koncenzus“.

-Evropska unija je važan partner Banjaluke i Republike Srpske zahvaljujući kojem smo realizovali mnoge značajne projekte koji su doprinijeli razvoju i poboljšanju kvaliteta života naših sugrađana – poručio je Stanivuković i dodao da se raduje nizu važnih sastanaka i susreta koje će imati danas i sutra u Briselu.

Nastavi čitati

Politika

OHR posvađao AMERIKU I EVROPU

Iako još nije poznato da li je došlo do dogovora o imenu budućeg visokog predstavnika, prema informacijama koje smo dobili, već sad je jasno da su odnosi između članica Savjeta za sprovođenje mira ozbiljno poremećeni, bude li dogovora ili ne.

Napomene radi, na dvodnevnoj sjednici Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira, koja počinje u srijedu, odlučivaće se o nasljedniku Kristijana Šmita.

Pritisak iz Vašingtona
Naime, kako saznajemo, većina Evropljana i dalje ne pristaje da se o izboru visokog predstavnika odlučuje van Evrope, odnosno ne žele da prihvate rješenje koje nameće Vašington.

Prema svemu što smo do sada uspjeli da saznamo, Evropljani uglavnom smatraju da je pritisak na Kristijana Šmita iz Vašingtona bio neprimjeren, iako ih dio priznaje da nisu saglasni sa svim odlukama koje je donosio.

Sudeći prema izjavama i postovima na društvenim mrežama pojedinih penzionisanih američkih zvaničnika, čini se da i u koru profesionalnih američkih diplomata postoji zabrinutost do koje mjere će se pokvariti odnosi s Evropljanima zbog jedne funkcije bez očiglednog uticaja i značaja.

Čini se da se Evropljani suočavaju s dvostrukim problemom u svom nastupu prema Amerikancima. S jedne strane zvanična politika EU je da je potrebno postepeno zatvaranje OHR-a, pa im je jako teško zauzeti čvrst stav. Kako zagovarati kandidata na funkciju za koju misle da ne bi trebalo da postoji, makar u ovom obimu i nadležnostima koje ima sada? I ne samo to: Ko bi lako pristao da bude novi visoki predstavnik da bude između dvije vatre – s jedne da udovoljava željama Amerikanaca, a s druge da se suočava s pritiskom Evropljana da ključne odluke prepusti Delegaciji EU?

Evropa zavisna od Amerike
S druge strane, Evropljani ne žele da naljute Amerikance jer su i dalje zavisni od njihove vojne prisutnosti u Evropi i potrebe prisustva na američkom tržištu. Izazov s kojim se suočavaju je i evropsko nejedinstvo.

Naime, Evropljanima bi bilo puno lakše da izađu sa svojim kandidatom pred Amerikance na sjednicu PIC-a da Italijani nisu unaprijed, bez dogovora sa saveznicima u EU, izašli sa svojim kandidatom, kojeg su prvo u stvari sugerisali iz Vašingtona. Nismo uspjeli da saznamo kako je došlo do tog obrata, s obzirom na to da nas je dio Evropljana uvjeravao da ni u italijanskoj diplomatiji nisu presretni ovim rješenjem, osim da je možda radila linija između savjetnika Donalda Trampa, predsjednika Amerike, s jedne strane i savjetnika italijanske premijerke Đorđe Meloni s druge. Naime, poznato je odranije da je Melonijeva jedan od rijetkih evropskih lidera koga Tramp izuzetno cijeni.

Koliko je situacija ozbiljna, ilustruje podatak koji smo dobili da je London, iako nije kandidovao nikoga za tu funkciju, spreman da predloži rješenje koje bi služilo kao most očuvanja transatlantskog jedinstva.

Neevropski kandidat?
Jedan diplomata iz jedne uticajne EU članice nam je rekao da bi se možda moglo pokušati predložiti rješenje kandidata koji nije iz Evrope, kako bi se pokušalo postići kompromis, pa se u tu svrhu spominje mogućnost kandidata iz Japana, Kanade ili čak Turske, iako je to manje vjerovatno. Naime, kako nam je rečeno, visoki predstavnik ne mora biti Evropljanin, ali mora biti izabran i evropskim glasovima.

Iako su Amerikanci i dalje najuticajniji, i Evropljani imaju dva jaka aduta: Prvi, najveći su finansijeri OHR-a, sa čak 50 odsto ukupnog budžeta, a drugi da je još u vrijeme administracije Džordža Buša dogovoreno da Evropljani imaju primat u stvarima koje se odnose na evropski kontinent.

Osim toga, i zvanični stav Trampove administracije je da se Evropljani više ne trebaju samo oslanjati na SAD, nego da sami moraju preuzeti veći dio odgovornosti.

Sve u svemu, jedina mogućnost da budući visoki predstavnik ne bude Italijan Antonio Zanardi Landi je ako Evropljani pokažu visok nivo odlučnosti da Evropa treba prva da se pita o stvarima koje se odnose na evropski kontinent, a posebno kada je riječ o zemljama u procesu proširenja.

Ali, kao što smo rekli, bez obzira na to kako se ova priča završi, trebaće puno vremena da se odnosi između Evropljana i Amerikanaca vrate na prvobitni nivo. Bilo kako bilo, već sad je jasno da će ova sjednica Upravnog odbora PIC-a biti jedna od najzanimljivijih i najdalekosežnijih u istoriji.

Nastavi čitati

Aktuelno