Connect with us

Društvo

ZAŠTO SU PENZIJE U SRPSKOJ RASLE 6,45%, A U FBIH ČAK 11,2%: Šta brojevi govore o ekonomiji entiteta?

Penzije u Republici Srpskoj povećane su za 6,45 odsto, dok će penzioneri u Federaciji BiH dobiti 11,2 odsto. Razlika je velika i ponovo otvara pitanje – šta to govori o ekonomskom sistemu u Republici Srpskoj, koja se godinama predstavlja kao „bolji dio BiH“?

Isti troškovi života, slične potrebe i ista borba za dostojanstvenu starost, ali penzije – posebno minimalne – za jedne su skoro duplo veće nego za druge. To je realnost s kojom se suočavaju penzioneri u dva entiteta.

Ogromna razlika u odnosu penzija i plata

Ekonomista prof. dr Milenko Stanić ističe da je ključna razlika u odnosu prosječne penzije prema prosječnoj plati.

– Prosječna penzija u Federaciji BiH iznosi oko 55 odsto prosječne plate, dok je u Republici Srpskoj ispod 45 odsto – navodi Stanić.

Prema njegovim riječima, osnovni razlog povoljnijeg položaja penzionera u FBiH je jača ekonomija.

„Federacija ima snažniju privredu, veći broj zaposlenih, manju sivu ekonomiju i veći fond uplaćenih doprinosa. Takođe, veće su i subvencije i budžetske doznake za penzioni sistem, dok je u Republici Srpskoj taj odnos znatno nepovoljniji“, objašnjava Stanić.

Predizborni populizam na obje strane

Ekonomista Igor Gavran smatra da su povećanja penzija opravdana, ali upozorava da su u velikoj mjeri motivisana predizbornim razlozima.

„Ovo su izborna povećanja, bez obzira na to da li za njih realno ima novca ili ne. To važi za oba entiteta“, kaže Gavran.

Ipak, on naglašava da je situacija u Republici Srpskoj posebno nelogična.

„Prosječna i minimalna plata u Srpskoj ne odstupaju značajno od plata u FBiH, ali je razlika u visini penzija ogromna. To može ukazivati na drugačije političke prioritete ili na slabije stanje javnih finansija i veću zaduženost Republike Srpske“, navodi Gavran.

Spor oko penzionera iz FBiH

Često se kao argument u Republici Srpskoj navodi da Penzioni fond RS opterećuju isplate penzija korisnicima koji su pravo ostvarili u FBiH do kraja aprila 1992. godine. Po tom osnovu, kako se tvrdi, Federalni zavod PIO/MIO duguje Fondu RS više od 1,5 milijardi KM.

Međutim, Stanić podsjeća na činjenicu koja se često prećutkuje – da je Vlada Republike Srpske potpisala sporazum i protokol o odnosima dva fonda.

„Tim sporazumom oba fonda su preuzela obavezu isplate penzija svojim penzionerima. Sporazum je pravno važeći i teško da će biti doveden u pitanje, bez obzira na političke interpretacije“, naglašava Stanić.

Ključ je u jačanju privrede

Zaključak ekonomista je jasan: bez jačanja privrede, povećanja broja zaposlenih i većih uplata doprinosa – penzije u Republici Srpskoj neće moći pratiti rast u Federaciji BiH.

Razlika u procentima povećanja penzija tako postaje još jedan pokazatelj dubokih ekonomskih razlika između dva entiteta, koje se ne mogu riješiti jednokratnim i predizbornim mjerama.

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Još jedan pravi ljetni dan

U BiH se u prvom dijelu dana očekuje sunčano i toplo vrijeme, samo su ponegdje poslije podne moguće padavine.

Kiša i pljuskovi sa grmljavinom očekuju se ponegdje u drugom dijelu dana na jugozapadu i jugoistoku, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Jutarnja temperatura vazduha od 12 do 18, na jugu do 24 stepena, a najviša dnevna od 27 do 33, na jugu do 36, a u višim predjelima od 24 stepena Celzijusova. Duvaće slab do umjeren vjetar, istočni i sjeveroistočni.

Nastavi čitati

Društvo

NESVAKIDAŠNJI GEST IZ HRVATSKE! Dinka poklanja ljetovanje na Jadranu, pogledajte šta traži zauzvrat! (FOTO)

Ako ste ovog ljeta još uvijek željni odmora, a nemate veliki budžet za putovanje, jedan neobičan oglas iz Šarengrada u Hrvatskoj mogao bi da vam privuče pažnju.

Dinka Juričić, penzionisana učiteljica, autorka i urednica udžbenika, objavila je da traži osobu, par ili čak cijelu porodicu koja bi kod nje besplatno boravila nedjelju ili dvije.

Besplatan smještaj u zamjenu za brigu o ljubimcima

Dinka je na Fejsbuku objavila da joj je potrebna pomoć jer u narednih nedjelju ili dvije mora da obavi zdravstvene preglede na koje je zakazana. Zbog toga želi nekoga kome može da povjeri svoje pse i mačke dok je odsutna.

„Hitno tražim pojedinca, bračni par ili cijelu porodicu koja bi kod mene besplatno ljetovala sljedeću nedjelju ili dvije i usput pripazila na moje pse i mačke, kako bih ja na miru mogla da obavim sve preglede na koje sam zakazana“, napisala je.

Zainteresovani mogu da joj se jave privatnom porukom.

Nastavak tradicije neobičnih i humanih oglasa

Ovo nije prvi put da Dinka svojim oglasom privlači pažnju. Ranije ove godine tražila je penzionera ili penzionerku koji bi željeli da joj se pridruže u Šarengradu. Zauzvrat je nudila besplatan stan, uz dogovor o podjeli troškova hrane i režija.

Životna priča iza velikodušne ponude
U Šarengrad se doselila 2020. godine kako bi brinula o ocu koji je bolovao od demencije. Nekoliko godina kasnije počela je da nudi besplatan smještaj ljudima koji bi željeli da se presele u ovo malo mjesto uz Dunav.

Apartmane koje daje gostima svojevremeno je izgradio njen brat za svoje sinove, koji su u međuvremenu preminuli. Dinka je ranije govorila da želi da ti apartmani i dalje budu dostupni ljudima – bez naknade. Njena najnovija ponuda zato zvuči gotovo nestvarno: besplatan boravak u Šarengradu, a zauzvrat samo malo društva i brige o psima i mačkama.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Nema predaha od vrućine temperature do 36 stepeni

U Republici Srpskoj i FBiH se očekuje sunčano vrijeme, a slab dnevni razvoj oblačnosti lokalno na jugoistoku može usloviti kratkotrajnu kišu ili pljusak.

Jutro će biti promjenljivo do pretežno oblačno i uglavnom suvo, u Hercegovini vedro. U prijepodnevnim časovima očekuje se smanjenje oblačnosti, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Jutarnja temperatura vazduha iznosiće od 13 do 20, a dnevna od 27 do 33, na jugu do 36 stepeni Celzijusovih, u višim predjelima od 24. Duvaće slab do umjeren jugozapadni vjetar na jugu i jugozapadu, a u ostalim područjima istočni i sjeveroistočni, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Nastavi čitati

Aktuelno