Connect with us

Društvo

Doznake iz inostranstva premašile tri milijarde, ČUVAJU SOCIJALNI MIR

Doznake iz inostranstva su u devet mjeseci prethodne godine iznosile 3,26 milijardi KM, naveli su iz Centralne banke BiH.

Iz ove finansijske institucije naveli su da doznake ostaju stub monetarne stabilnosti.

Jačaju devizne rezerve
“Doznake iz inostranstva u BiH nastavljaju rast, jačaju devizne rezerve i monetarnu stabilnost. Iako je ekonomska aktivnost u razvijenim zemljama posljednjih godina usporena, doznake koje dijaspora šalje u Bosnu i Hercegovinu nastavljaju rasti i ostaju jedan od najstabilnijih izvora priliva stranih sredstava. U uslovima valutnog odbora, ovakvi stabilni devizni tokovi imaju presudan značaj za očuvanje monetarne stabilnosti i jačanje povjerenja u domaću valutu”, istakli su iz Centralne banke BiH.

Čine 7,8 odsto BDP-a
U ovim podacima stoji da su u tri kvartala 2025. godine personalni transferi (novčane doznake iz inostranstva) u BiH iznosili 3,26 milijardi KM, što čini oko 7,8 odsto bruto domaćeg proizvoda.

“Taj iznos ima direktan uticaj na raspoloživi dohodak domaćinstava, njihovu potrošnju i životni standard. Doznake su posebno značajne za domaćinstva s nižim primanjima, kojima često predstavljaju ključni izvor finansijske stabilnosti”, rekli su iz CB BiH za Fenu.

Tako su ukupni tekući transferi u 2023. godini iznosili 5,26 milijardi KM, od čega se na novčane doznake iz inostranstva odnosi 3,79 milijardi KM.

Utiču na životni standard
“U 2024. ukupni tekući transferi dostigli su 5,69 milijardi KM, a na novčane doznake iz inostranstva se odnosi 4,16 milijardi KM. Doznake iz inostranstva u znatnoj mjeri utiču na novčane tokove u BiH, životni standard rezidenata, kao i na devizne rezerve CB BiH. Doznake predstavljaju stabilan izvor priliva stranih sredstava i čine važan dio ukupnih finansijskih tokova u zemlji”, dodali su iz Centralne banke BiH.

Prema njihovim riječima, s obzirom na to da BiH predstavlja neto uvoznika na međunarodnom tržištu robe, doznake pomažu u povećavaju prihoda na tekućem računu i u znatnoj mjeri ublažavaju njegov deficit.

“Uglavnom doznake dolaze iz zemalja zapadne Evrope, Skandinavije i Sjeverne Amerike gdje je bh. dijaspora najprisutnija”, ističu iz CB BiH.

Stanić: Prekid bi značio kolaps sistema
Ekonomista Milenko Stanić rekao je za “Nezavisne novine” da BiH ima najveće doznake iz inostranstva gledajući učešće u BDP-u.

“Ovdje se radi o značajnom iznosu sredstava. Doznake imaju svoju pozitivnu, ali i negativnu stranu. One održavaju socijalni mir u zemlji, znajući da je naš standard na niskom nivou. Za državu to znači pokrivanje velikih deficita u spoljnotrgovinskoj razmjeni, jer znamo je deficit već nekoliko godina veći od 12 milijardi KM. Sva ta roba mora da se plati, a jedan od najznačajnijih izvora za pokriće tih deficita jesu doznake iz inostranstva. U ekonomiji se sve mora platiti i mora biti ravnoteže”, naglasio je Stanić.

Dodao je da bi prekid doznaka iz inostranstva izazvao kolaps ekonomskog sistema zemlje.

Mlinarević: Privući investicije od dijaspore
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kaže da doznake iz dijaspore igraju važnu ulogu u održavanju našeg privrednog rasta imajući u vidu značaj potrošnje stanovništva.

“Naš model rasta je potrošački model gdje je noseća snaga potrošnja koja je determinisana zaradama, zaduženjima i doznakama iz inostranstva. Prema određenim analizama, oko 20% raspoloživog dohotka čine doznake iz inostranstva, tako da njihovo slabljenje ima uticaj na dinamiku potrošnje i rasta kod nas. Ključni problem sa neiskorišćenošću resursa dijaspore leži u činjenici da nemamo razrađene programe za privlačenje investicija od naše dijaspore”, naglasio je Mlinarević.

Prema njegovim riječima, BiH je zemlja koja se približava momentu kada će imati podjednak broj stanovnika u zemlji i izvan nje te bi stoga taj resurs mogla iskoristiti kako za privlačenje investicija koje bi zatvorile tehnološki jaz i podigle produktivnost, tako i za demografsku obnovu.

“Isto tako bi kroz fenomen cirkularne migracije osigurali raspoloživost kvalifikovanih kadrova za željenu strukturnu transformaciju. Primjeri poput Irske mogu biti poučni za spoznavanje razvojnog potencijala koji nosi dijaspora”, zaključio je Mlinarević za “Nezavisne novine”.

Related Topics:

Društvo

ŠOK ZA RADNIKE! Kompanija koja je kupila „Ledo“ zatvara fabriku, na ulici ostaje 150 ljudi

Kompanija „Nomad fuds“, koja je 2021. godine kupila „Ledo“, zatvara fabriku „Irida“ u Daruvaru, specijalizovanu za pakovanje zamrznutih proizvoda od ribe i morskih plodova, a bez posla ostaje svih 150 radnika.

„Nomad fuds“, jedna od vodećih evropskih kompanija u sektoru zamrznute hrane, odluku je donijela nakon detaljne analize poslovanja „Iride“.

Kako su saopštili, pokušali su da pronađu dugoročno održivo rješenje za nastavak rada fabrike, ali nisu uspjeli, prenose hrvatski mediji.

„Nomad fuds“ je 2021. godine od „Forteno“ grupe za oko 615 miliona evra preuzeo poslovanje zamrznutom hranom, uključujući „Ledo plus“ u Hrvatskoj, „Ledo“ Čitluk u BiH, te „Frikom“ u Srbiji.

Fabrika „Irida“ u Daruvaru specijalizovana je za završnu obradu i pakovanje pojedinih zamrznutih proizvoda od ribe i morskih plodova za brendove „Nomad fudsa“.

Prema podacima kompanije, taj pogon obrađuje manje od pet odsto ukupne proizvodnje ribljih proizvoda unutar grupe.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Stiže promjena vremena

U BiH će biti pretežno sunčano vrijeme uz postepeno naoblačenje, koje će se tokom dana širiti od zapada ka svim krajevima.

Jutro će biti vedro i prohladno, oko rijeka i po kotlinama maglovito, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha od dva do sedam, na jugu 12, u višim predjelima nula stepeni Celzijusovih. Maksimalna od 14 do 20, u višim predjelima 11 stepeni. Duvaće slab do umjeren vjetar, tokom dana južnih smjerova, dok se uveče na sjeveru očekuje pojačan, promjenljiv vjetar istočnih smjerova.

Nastavi čitati

Društvo

NA PRODAJU RASPARČANA IMOVINA “KOKSARE”: Ukupna vrijednost procijenjena na 244,7 miliona KM

Stečajni upravnik „Koksare“ Lukavac, nakon tri neuspješna pokušaja prodaje imovine u cjelini, rasparčao ju je na 15 dijelova i tako ponudio na prodaju.

Ukupna procijenjena vrijednost je 244,7 miliona maraka, a minimalna početna cijena po kojoj se može prodavati je 70 odsto od procijenjene.

Ubjedljivo najvredniji dio imovine je fabrika „Koksara“ procijenjena na 129,8 miliona KM a koja se na javnom nadmetanju neće moći kupiti ispod 90,9 miliona KM.

Ova cjelina obuhvata zemljište od oko 319.000 kvadratnih metara, pripadajuće građevinske objekte i opremu, kao i najveće suvlasničke udjele u zajedničkoj infrastrukturi, poput dalekovoda, pristupnih puteva i željezničkih pruga.

Drugi po vrijednosti je LOT 3, odnosno fabrika „AMK“, čija procijenjena vrijednost iznosi 42,1 milion KM, a obuhvata više od 90.000 kvadratnih metara zemljišta sa objektima, opremom i infrastrukturom.

Treća po veličini je fabrika „Azotara“ procijenjena na 28,1 milion KM čija je početna prodajna cijena 19,6 miliona KM. Ona se prostire na 145.442 metra kvadratna zemljišta.

Među preostalim cjelinama po vrijednosti se izdvajaju Fabrika Energana procijenjena na 18,5 miliona KM, fabrika „Remont“ sa procijenjenom vrijednošću od 6,2 miliona KM, te upravna zgrada sa pomoćnim objektima procijenjena na 6,9 miliona KM.

Prodaja svih 15 LOT-ova vršiće se metodom usmenog javnog nadmetanja, koje je zakazano za 11. novembar 2026. godine u prostorijama preduzeća u Lukavcu.

Svi zainteresovani ponuđači dužni su dostaviti dokumentaciju i uplatiti depozit u iznosu od 10 odsto procijenjene vrijednosti LOT-a najkasnije do 10. novembra do 14:00 sati.

Kompletan javni poziv možete pogledati OVDJE.

Podsjećamo, „Koksara“ je u stečaj otišla u novembru 2025. godine, piše Capital.

Nastavi čitati

Aktuelno