Connect with us

Društvo

Doznake iz inostranstva premašile tri milijarde, ČUVAJU SOCIJALNI MIR

Doznake iz inostranstva su u devet mjeseci prethodne godine iznosile 3,26 milijardi KM, naveli su iz Centralne banke BiH.

Iz ove finansijske institucije naveli su da doznake ostaju stub monetarne stabilnosti.

Jačaju devizne rezerve
“Doznake iz inostranstva u BiH nastavljaju rast, jačaju devizne rezerve i monetarnu stabilnost. Iako je ekonomska aktivnost u razvijenim zemljama posljednjih godina usporena, doznake koje dijaspora šalje u Bosnu i Hercegovinu nastavljaju rasti i ostaju jedan od najstabilnijih izvora priliva stranih sredstava. U uslovima valutnog odbora, ovakvi stabilni devizni tokovi imaju presudan značaj za očuvanje monetarne stabilnosti i jačanje povjerenja u domaću valutu”, istakli su iz Centralne banke BiH.

Čine 7,8 odsto BDP-a
U ovim podacima stoji da su u tri kvartala 2025. godine personalni transferi (novčane doznake iz inostranstva) u BiH iznosili 3,26 milijardi KM, što čini oko 7,8 odsto bruto domaćeg proizvoda.

“Taj iznos ima direktan uticaj na raspoloživi dohodak domaćinstava, njihovu potrošnju i životni standard. Doznake su posebno značajne za domaćinstva s nižim primanjima, kojima često predstavljaju ključni izvor finansijske stabilnosti”, rekli su iz CB BiH za Fenu.

Tako su ukupni tekući transferi u 2023. godini iznosili 5,26 milijardi KM, od čega se na novčane doznake iz inostranstva odnosi 3,79 milijardi KM.

Utiču na životni standard
“U 2024. ukupni tekući transferi dostigli su 5,69 milijardi KM, a na novčane doznake iz inostranstva se odnosi 4,16 milijardi KM. Doznake iz inostranstva u znatnoj mjeri utiču na novčane tokove u BiH, životni standard rezidenata, kao i na devizne rezerve CB BiH. Doznake predstavljaju stabilan izvor priliva stranih sredstava i čine važan dio ukupnih finansijskih tokova u zemlji”, dodali su iz Centralne banke BiH.

Prema njihovim riječima, s obzirom na to da BiH predstavlja neto uvoznika na međunarodnom tržištu robe, doznake pomažu u povećavaju prihoda na tekućem računu i u znatnoj mjeri ublažavaju njegov deficit.

“Uglavnom doznake dolaze iz zemalja zapadne Evrope, Skandinavije i Sjeverne Amerike gdje je bh. dijaspora najprisutnija”, ističu iz CB BiH.

Stanić: Prekid bi značio kolaps sistema
Ekonomista Milenko Stanić rekao je za “Nezavisne novine” da BiH ima najveće doznake iz inostranstva gledajući učešće u BDP-u.

“Ovdje se radi o značajnom iznosu sredstava. Doznake imaju svoju pozitivnu, ali i negativnu stranu. One održavaju socijalni mir u zemlji, znajući da je naš standard na niskom nivou. Za državu to znači pokrivanje velikih deficita u spoljnotrgovinskoj razmjeni, jer znamo je deficit već nekoliko godina veći od 12 milijardi KM. Sva ta roba mora da se plati, a jedan od najznačajnijih izvora za pokriće tih deficita jesu doznake iz inostranstva. U ekonomiji se sve mora platiti i mora biti ravnoteže”, naglasio je Stanić.

Dodao je da bi prekid doznaka iz inostranstva izazvao kolaps ekonomskog sistema zemlje.

Mlinarević: Privući investicije od dijaspore
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kaže da doznake iz dijaspore igraju važnu ulogu u održavanju našeg privrednog rasta imajući u vidu značaj potrošnje stanovništva.

“Naš model rasta je potrošački model gdje je noseća snaga potrošnja koja je determinisana zaradama, zaduženjima i doznakama iz inostranstva. Prema određenim analizama, oko 20% raspoloživog dohotka čine doznake iz inostranstva, tako da njihovo slabljenje ima uticaj na dinamiku potrošnje i rasta kod nas. Ključni problem sa neiskorišćenošću resursa dijaspore leži u činjenici da nemamo razrađene programe za privlačenje investicija od naše dijaspore”, naglasio je Mlinarević.

Prema njegovim riječima, BiH je zemlja koja se približava momentu kada će imati podjednak broj stanovnika u zemlji i izvan nje te bi stoga taj resurs mogla iskoristiti kako za privlačenje investicija koje bi zatvorile tehnološki jaz i podigle produktivnost, tako i za demografsku obnovu.

“Isto tako bi kroz fenomen cirkularne migracije osigurali raspoloživost kvalifikovanih kadrova za željenu strukturnu transformaciju. Primjeri poput Irske mogu biti poučni za spoznavanje razvojnog potencijala koji nosi dijaspora”, zaključio je Mlinarević za “Nezavisne novine”.

Related Topics:

Društvo

POZNATO STANJE RATKA MLADIĆA! Stigla medicinska dokumentacija iz Haga

General Ratko Mladić i dalje je veoma loše nakon moždanog udara u pritvorskoj bolnici, a iz Haga je stigla i medicinska dokumentacija, izjavio je Srni njegov sin Darko Mladić.

Darko Mladić je rekao da je timu odbrane i porodici stigla haška medicinska dokumentacija za generala i da je sada doktori proučavaju.

General Ratko Mladić je prošlog petka, 10. aprila, doživio lakši moždani udar, a odbrana i porodica su čekali da dobiju dokumentaciju od zdravstvene službe tribunala u Hagu, kao i nalaze, da tačno vide šta se desilo.

General Mladić pretrpio je više moždanih udara, ima ozbiljna kardiovaskularna oboljenja, povišen krvni pritisak, neurološka oštećenja, kao i probleme sa bubrezima, zbog čega je više puta hospitalizovan i podvrgavan različitim medicinskim i terapijskim zahvatima, uključujući i operativne intervencije na srcu i nozi.

Nekadašnji komandat Glavnog štaba Vojske Republike Srpske general Ratko Mladić je od 2024. godine u pritvorskoj bolnici u Hagu, gdje je pod palijativnom njegom zbog teškog zdravstvenog stanja.

General Mladić uhapšen je 26. maja 2011. godine u selu Lazarevo kod Zrenjanina, u Srbiji.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Pretežno sunčano i toplo, temperature do 25 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH (FBiH) sutra će biti pretežno sunčano i toplo uz malu do umjerenu oblačnost.

Duvaće slab do umjeren sjeveroistočni vjetar, dok će u Hercegovini ujutro lokalno biti pojačana bura, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Jutarnja temperatura biće od dva do 11, na jugu do 15, a najviša dnevna od 17 do 23, na jugu do 25 stepeni Celzijusovih.

Danas je preovladavalo umjereno do pretežno oblačno vrijeme, ponegdje uz slabu kišu, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura izmjerena u 14 časova: Bjelašnica dva, Čemerno 10, Kalinovik 11, Ivan Sedlo 13, Gacko 14, Sokolac i Han Pijesak 15, Sarajevo 17, Bugojno 18, Mrkonjić Grad, Rudo, Srebrenica i Livno 19, Zvornik, Ribnik, Foča, Šipovo i Drvar 20, Višegrad 21, Banjaluka, Bijeljina, Srbac, Bihać, Sanski Most, Tuzla i Zenica 22, Novi Grad i Prijedor 23, Bileća i Mostar 24 i Trebinje 25 stepeni Celzijusovih.

Nastavi čitati

Društvo

FOČA DOBIJA STATUS GRADA! Evo šta stoji iza odluke Vlade RS

Vlada Republike Srpske utvrdila je danas, u petak, 17. aprila 2026. na 6. sjednici u Banjaluci, Prijedlog zakona o gradu Foča, po hitnom postupku, kojim se uređuje područje, nadležnosti, organi i finansiranje ovog grada.

Kako je obrazloženo, razlog za donošenje ovog zakona sadržan je u činjenici da su ispunjeni propisani uslovi za promjenu statusa opštine Foča u grad Foča.

Postupak za dodjelu statusa
Opština Foča je, ističu iz Vlade Republike Srpske, na osnovu Odluke Skupštine opštine Foča od 29. januara 2026. godine pokrenula postupak za dodjelu statusa grada, dostavljanjem odluke Vladi Republike Srpske i informacija i podataka kojima se ovakav zahtjev opštine Foča opravdava.

“Uz Odluku Skupštine opštine Foča dostavljen je i Elaborat o opravdanosti zahtjeva za sticanje statusa grada, koji sadrži cjeline: opšte karakteristike, istorijski pregled, javne ustanove i javna preduzeća čiji je osnivač Opština Foča, javne ustanove, preduzeća i institucije čiji je osnivač Republika Srpska, obrazovanje, zdravstvena zaštita, socijalna zaštita, privreda, turizam, poljoprivreda, kultura, vjerske zajednice i sakralna baština Foče, sport, organizacije civilnog društva i mladi, javna infrastruktura, komunalne djelatnosti, životna sredina, prostorno-planska dokumentacija, sigurnost građana, Strategija razvoja opštine Foča za period 2017-2026. godine i analiza budžeta”, kažu iz Vlade RS.

Jedinstvena cjelina
Kako su dodali, načelnik opštine Foča u aktu ukazuje na odluku Skupštine opštine Foča i ističe da smatra da su ispunjeni zakonom utvrđeni uslovi za dodjelu statusa grada Foči, iz razloga što Opština Foča predstavlja jedinstvenu geografsku, socijalnu, ekonomsku, istorijsku i teritorijalnu cjelinu sa odgovarajućim nivoom razvoja.

Pored navedenog, ističe se da ova opština ispunjava uslove za sticanje statusa grada koji su propisani članom 10. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, koji propisuje izuzetak po kome opština može steći status grada, bez obzira na broj stanovnika i status razvijene jedinice lokalne samouprave, ako je stopa zaposlenosti na području opštine iznad republičkog prosjeka ili ako opština najmanje deset godina ima pet studijskih programa u smislu zakona kojim se uređuje visoko obrazovanje, više od 2.000 studenata na ovim programima i bogato kulturno-istorijsko nasljeđe.

Značajni resursi
Tako se ističe da na području opštine Foča djeluju dvije visokoškolske ustanove: Medicinski fakultet Foča, u sastavu Univerziteta u Istočnom Sarajevu i Pravoslavni bogoslovski fakultet “Sveti Vasilije Ostroški” Foča.

“Na području opštine Foča nalaze se brojni prirodni i kulturni lokaliteti koji predstavljaju značajne resurse i osnovu za razvoj turizma, privrede i ukupnog društvenog razvoja. Bogato kulturno-istorijsko nasljeđe je predstavljeno kroz prikaz brojnih spomenika kulture i drugih objekata sa dugom istorijskom tradicijom”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Najveći nacionalni park u BiH
Posebno se, kako su dodali, izdvaja Nacionalni park “Sutjeska”, kao najveći i najstariji nacionalni park u Bosni i Hercegovini, sa površinom od 16.052,34 hektara, koji je član Evropske federacije parkova. U sastavu Nacionalnog parka nalazi se prašuma Perućica, zaštićeni prirodni rezervat, jedna od najočuvanijih evropskih prašuma.

“Vlada Republike Srpske danas je, takođe po hitnom postupku, utvrdila i Prijedlog zakona o izmjeni i dopunama zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srpske. Razlog za donošenje ovog zakona je njegovo usklađivanje sa Zakonom o Gradu Foča”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Šta kaže budući gradonačelnik
Milan Vukadinović, načelnik opštine Foča, kaže da ga je jako obradovalo to što će ova lokalna zajednica dobiti status grada, a koji će biti trajni temelj centra ove regije u svakom mogućem smislu.

“To je u pripremi već jedan ozbiljan period, a evo sad smo u fazi realizacije, konačno. To me je jako obradovalo, s obzirom da smatram da je generalno istorijski Foči pripadalo to mjesto i status grada, s obzirom da je jednostavno centar ove regije, u svakom mogućem smislu”, rekao je Vukadinović za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Aktuelno