Connect with us

Svijet

SPREMA LI SE NAJTOPLIJA GODINA U ISTORIJI? Stiže Super El Ninjo koji mijenja sve

Globalna promjena vremena je na pomolu: završava se La Ninja, a El Ninjo donosi nova meteorološka iznenađenja do 2026. godine.

U toku je velika globalna promjena vremena jer se višegodišnja La Ninjafaza zvanično završava, otvarajući put brzo rastućem El Ninjo fenomenu. Najnovija analiza okeana otkriva značajno zagrijavanje u podzemnim slojevima tropskog Pacifika, što signalizira da će se vjerovatno razviti snažan efekat koji bi do kraja 2026. mogao dostići status Super El Ninja.

Ovaj nadolazeći događaj pokreću snažni naleti zapadnih vjetrova i ogromni okeanski Kelvin vejv koji se trenutno pojavljuje u istočnom Pacifiku. Tako intenzivno zagrijavanje tropskog Pacifika može iz temelja promijeniti globalni “džet strim” i pokrenuti lančanu reakciju koja se proteže preko Sjeverne Amerike, Evrope i ostatka svijeta, piše Severe Weather.

ENSO ciklus: pokretač globalnog vremenskog sistema

ENSO je skraćenica za El Ninjo – južna oscilacija. To je oblast ekvatorijalnog Tihog okeana koja prelazi između toplih i hladnih faza otprilike svake 1–3 godine.

Ove anomalije temperature okeana ne donose samo glavni “uticaj” na globalno vrijeme, već mogu djelovati i kao svojevrsna “signalna lampica”, ukazujući na promjene u globalnom vremenskom sistemu dok ova okeanska oblast prelazi iz hladne u toplu fazu, na primjer.

Hladna ENSO faza naziva se La Ninja, dok se topla faza naziva El Ninjo. Svaka od tih faza snažno utiče na složen sistem povratne sprege između okeana i atmosfere. Te promjene postepeno utiču na globalnu cirkulaciju i mijenjaju vremenske obrasce širom svijeta.

Određena faza obično počinje između kasnog leta i rane jeseni i najčešće traje do narednog ljeta. Međutim, neki efekti mogu trajati i do dvije godine (tzv. “dupli” efekti) ili biti izuzetno snažni, kao Super El Ninjo.

Svaka faza ima drugačiji uticaj na pritisak vazduha i padavine u tropskim područjima, što na kraju dovodi do veoma različitih efekata na globalnu cirkulaciju vremena.

Ali kako se ENSO zapravo prebacuje između ovih faza? Odgovor je u tome što tropski pasati mogu pokrenuti ili zaustaviti određenu fazu miješanjem površinskih slojeva okeana i promjenom okeanskih struja, a samim tim i temperature mora.

Pasati su stabilni i postojani vjetrovi koji duvaju ka ekvatoru (i duž njega) na obje hemisfere.

Kada ovi istočni vjetrovi ojačaju, oni mijenjaju površinske okeanske struje i počinju da guraju vodu sa istoka ka zapadu. To pomjera toplu površinsku vodu ka zapadu, dok se iz dubine podiže hladnija voda bliže površini kako bi je zamijenila, čime započinje La Ninja. Ovaj proces se naziva uzdizanje hladne vode.

Međutim, kada ovi pasati oslabe ili se preokrenu, jači zapadni tokovi podstiču zagrijavanje površine okeana, poništavaju hlađenje i započinju toplu El Ninjo fazu.

Nedavno smo vidjeli nekoliko takvih anomalija zapadnih naleta vjetra, koje su rastvorile hladnu anomaliju La Ninje u Pacifiku. A pošto se sada prognozira novi nalet zapadnih vjetrova, čitav region se priprema za pojavu El Ninja.

El Ninjo uskoro bi mogao da dođe. Ogroman okeanski Kelvin vejv pokreće početak El Ninja 2026. godine.

Dugoročni prognostički sistemi već imaju ove informacije u svojim bazama podataka. Znajući šta se dešava ispod površine okeana, kao i promjene vjetrova u atmosferi, modeli sada pokazuju snažan podsticaj za razvoj El Ninja, koji bi već mogao da dostigne nivo veoma snažnog, takozvanog Super El Ninja.

Ljeto 2026: prvi atmosferski uticaji nove faze

Očekuje se da će se El Ninjo pojaviti do ljeta. Ipak, zbog brzog razvoja ovog događaja, atmosfera bi već mogla da počne da pokazuje obrasce karakteristične za njega.

Analiza pokazuje sklonost formiranju oblasti niskog pritiska negdje iznad istočnog dijela Sjedinjenih Država ili istočne Kanade, kao i iznad zapadne Evrope ili istočnog sjevernog Atlantika.

Oblast niskog pritiska nad istočnim SAD ili istočnom Kanadom podržava sjeverniji tok vazduha, što održava ljetnje temperature normalnim ili ispod prosjeka u sjevernim i istočnim dijelovima SAD. Istovremeno, položaj niskog pritiska nad istočnim sjevernim Atlantikom može donijeti normalne ili nešto niže ljetnje temperature zapadnoj Evropi.

Ako pogledamo najnoviju dugoročnu prognozu pritiska za ljeto (jun–avgust), može se vidjeti veoma sličan obrazac pritiska kao u prethodno analiziranim godinama. Prognozira se oblast niskog pritiska nad istočnom Kanadom i nad Azorskim ostrvima.

To ukazuje da će atmosfera vjerovatno proći kroz sličan razvoj kao u ranijim godinama. Naravno, svaka godina ima svoje specifične uslove, pa se ovdje posmatraju samo opšti, veliki klimatski trendovi.

Kada se pogledaju temperature u godinama iz reanalize, vidi se tendencija temperatura ispod prosjeka u sjevernim i istočnim dijelovima SAD i u istočnoj Kanadi. Više temperature javljaju se u sjeverozapadnim i južnim dijelovima SAD, kao i u zapadnoj Kanadi. Ipak, ovo je zbir podataka iz više različitih godina, uključujući i neke iz ranijih decenija kada je globalni klimatski sistem bio donekle drugačiji.

U zapadnoj polovini Evrope takođe se primjećuje trend temperatura ispod prosjeka, dok su u centralnim i istočnim dijelovima kontinenta uslovi topliji.

Temperatura iznad prosjeka za ljeto 2026. prognozira se za sjeverozapad SAD, južne dijelove zemlje i krajnji zapad Kanade, što je veoma slično podacima iz ranijih reanaliza.

U Evropi se u prognozi takođe vidi sličan trend kao u ranijim analizama. Glavna osovina temperatura iznad prosjeka nalazi se iznad centralne Evrope i dalje ka sjeveru. Međutim, zona normalnih temperatura obuhvata čitavu zapadnu polovinu kontinenta, što je takođe slično ranijim podacima.

 

Related Topics:

Svijet

STIŽE LI POJEFTINJENJE? Cijene nafte najniže u posljednja tri mjeseca, barel pao na 77 dolara!

Cijena međunarodno referentne nafte Brent pala je danas na 77 dolara po barelu, a američke sirove nafte na 73,1 dolara po barelu, čime su dostignuti najniži nivoi u gotovo tri meseca.

Razlog za to je napredak u pregovorima između Sjedinjenih Američkih Država i Irana, preneo je Trejding ekonomiks.

Pad cena usledio je nakon privremenog sporazuma koji je doprineo smirivanju tenzija na Bliskom istoku i već oborio cenu nafte za oko 40 odsto u odnosu na prethodne maksimume.

Dodatni uticaj na cene došao je nakon odluke Vašingtona da odobri privremeno izuzeće od 60 dana kojim se međunarodnim kupcima, uključujući američke rafinerije, omogućava kupovina iranske nafte i naftnih derivata.

Predstavnici SAD i Irana saopštili su posle razgovora održanih u Švajcarskoj da je ostvaren određeni napredak i da će biti formirane četiri radne grupe koje će se baviti pitanjima nuklearnog programa i ekonomskih sankcija. Ipak, dve strane i dalje se razilaze u pojedinim ključnim pitanjima.

Teheran je odbacio američke tvrdnje o skorom povratku međunarodnih inspektora zaduženih za nadzor nuklearnog programa. U međuvremenu, na tržište pristižu dodatne količine nafte iz regiona Persijskog zaliva.

Kuvajt i Ujedinjeni Arapski Emirati povećali su izvoz koristeći alternativne transportne pravce, dok je Iran tokom protekle sedmice izvezao više od 30 miliona barela nafte.

Analitičari ocenjuju da će dalji smer kretanja cena energenata zavisiti od ishoda pregovora između Vašingtona i Teherana, očuvanja primirja između Izraela i Hezbolaha u Libanu, kao i od pune normalizacije saobraćaja kroz Ormuski moreuz, kroz koji prolazi značajan deo svetske trgovine naftom.

Tržišta očekuju da bi svaki napredak u diplomatskim pregovorima mogao dodatno da poveća ponudu na svetskom tržištu i ublaži rizike od poremećaja u snabdevanju energentima.

(Tanjug)

Nastavi čitati

Svijet

FRANCUSKA GORI: U jednom danu oboreno 339 temperaturnih rekorda

Francusku je pogodio jedan od najintenzivnijih toplotnih talasa u istoriji mjerenja, a meteorološke stanice širom zemlje u utorak, 23. juna, zabilježile su čak 339 novih temperaturnih rekorda tokom najtoplijeg dana od 1947. godine.

“Danas je bio ‘najtopliji dan ikada zabilježen u Francuskoj’ otkako su mjerenja počela 1947. godine”, saopštila je juče nacionalna meteorološka i klimatološka služba Meteo Frans.

U pojedinim dijelovima zemlje temperature su prelazile 44 stepena Celzijusa, dok je 58 departmana stavljeno pod najviši stepen upozorenja.

Prema podacima meteoroloških službi, na 135 stanica oboreni su apsolutni temperaturni rekordi, prenio je portal BFM TV.

Najviša temperatura izmjerena je u mjestu Pizos u departmanu Land, gdje je zabilježeno 44,3 stepena Celzijusa, prenosi Tanjug.

U istoj oblasti, stanica Sabrs registrovala je rekordnih 42,5 stepeni.

Najteže pogođen bio je zapadni dio Francuske.

U departmanu Vandeja temperatura je dostigla 44 stepena u Le Erbijeu, dok su u Sen-Fuljanu i Paluu izmjerena 43,8 stepeni.

Temperature iznad 43 stepena zabilježene su i u više mjesta u departmanima Men i Loara, Žirond, De Sevr, Šarant, Atlantska Loara i Primorski Šarant.

Toplotni talas zahvatio je i centralni dio zemlje, gdje su novi rekordi postavljeni u departmanima Šer, Endr i Endr i Loara, sa temperaturama koje su dostizale više od 43 stepena.

Na jugozapadu Francuske novi rekordi registrovani su u departmanu Lo, dok je u Tuluzu izmjereno 41 stepen Celzijusa.

U gradu Po temperatura je dostigla 39,9 stepeni.

Rekordne vrijednosti zabilježene su i u sjeverozapadnim regionima zemlje.

U Renu je izmereno 41,3 stepena, dok je u Kanu oboren prethodni temperaturni rekord sa maksimalnih 40,3 stepena Celzijusa.

Meteorološka služba Meteo-Frans upozorila je da bi pojedini rekordi i danas mogli da budu oboreni.

Zbog ekstremnih vrućina, 58 departmana stavljeno je pod najviši, crveni stepen upozorenja, što pogađa oko 44 miliona stanovnika Francuske.

Više od 40 smrtnih slučajeva
Francuska se suočava sa ekstremnim toplotnim talasom koji je aktivirao crveni meteo alarm u 54 departmana i doveo do više od 40 smrtnih slučajeva usljed utapanja.

Vrućine su uzrokovale zatvaranje 845 škola i niz nesreća na kupalištima, što je navelo zvaničnike na apel za bezbjednost.

Čuveni zabavni park Diznilend juče je privremeno zatvorio atrakcije na otvorenom, a otkazani su i brojni koncerti.

Ajfelov toranj je, takođe, zatvoren u 16:00 časova umjesto u uobičajenih 00:45 posle ponoći zbog ekstremnog toplotnog talasa.

Francuski premijer je u ponedjeljak zatražio od članova vlade da otkažu i ograniče sva službena putovanja koja nisu direktno povezana sa rješavanjem krize.

Gradske vlasti u Parizu su u srijedu odobrile kupanje u kanalu Sen Marten.

Nastavi čitati

Svijet

PORAZ TRAMPA U SENATU: Usvojena rezolucija o Iranu

Američki Senat usvojio je rezoluciju o ratnim ovlašćenjima u vezi sa Iranom, čime je iskazao zabrinutost zbog poteza predsjednika SAD Donalda Trampa tokom sukoba sa Teheranom.

Tramp je nakon glasanja oštro napao Senat i republikance koji su podržali mjeru, optuživši ih da su “pružili pomoć i utjehu neprijatelju”.

Senat je usvojio rezoluciju o ratnim ovlašćenjima u vezi sa Iranom sa 50 glasova “za” i 48 “protiv”, nakon što ju je ranije ovog mjeseca odobrio Predstavnički dom, objavio je ABC, prenosi Tanjug.

Za rezoluciju su glasali republikanski senatori Bil Kasidi, Suzan Kolins, Lisa Murkovski i Rend Pol, dok je demokratski senator Džon Feterman bio protiv.

Bijela kuća umanjila značaj glasanja

Bijela kuća umanjila je značaj glasanja, ocijenivši da rezolucija “nema značaj” i navodeći da je njen prolazak omogućen zbog odsustva pojedinih republikanskih senatora.

Republikanci Mič Mekonel i Dejv Mekormik nisu učestvovali u glasanju.

U saopštenju Bele kuće navedeno je da rezolucija nalaže američkom predsjedniku Donaldu Trampu da povuče američke oružane snage iz neprijateljstava protiv Irana, ali da takvih operacija više nema jer su, prema tvrdnjama administracije, okončane primirjem postignutim 7. aprila.

Četvoro republikanskih senatora koji su podržali rezoluciju ranije su se pridružili demokratama u glasanju o pitanjima ratnih ovlašćenja u vezi sa Iranom.

Iako nema snagu zakona, rezolucija se smatra pokazateljem rastuće zabrinutosti u oba doma Kongresa zbog Trampovog postupanja tokom sukoba.

Očekuje se da će se Tramp danas sastati sa republikanskim senatorima, a pojedini članovi njegove stranke najavili su da žele dodatne informacije o pregovorima sa Iranom.

Tramp oštro reagovao

Oglasio se i predsjednik SAD, koji je oštro kritikovao Senat nakon usvajanja rezolucije.

U objavi na društvenoj mreži Truth Social, Tramp je naveo da je Iran bio spreman na ustupke i da je prvi put poslije više decenija pokazivao poštovanje prema Sjedinjenim Američkim Državama i američkom predsjedniku

“Iran je na ‘konopcima’, spreman da padne, spreman da nam da praktično sve, i po prvi put u decenijama, poštujući SAD i njihovog predsjednika, mene, i američki Senat odlučuje da glasa o Zakonu o ratnim ovlašćenjima, u loše vrijeme i bez smisla, govoreći sponzoru terora broj jedan u svijetu da se Sjedinjenim Američkim Državama ne sviđa ono što im radim i da moram da prestanem, i time sam pružio pomoć i utjehu neprijatelju”, naveo je Tramp.

On je ocijenio da je usvajanje rezolucije poslalo signal Iranu da se dio američkog političkog establišmenta protivi njegovoj politici prema toj zemlji.

Tramp je posebno kritikovao četvoricu republikanskih senatora koji su glasali zajedno sa demokratama za rezoluciju, navodeći da su mu otežali posao, ali je poručio da će ostvariti svoje ciljeve “na ovaj ili onaj način”.

“Četiri republikanska gubitnika su glasala sa demokratama, a Iran je pitao moj narod: ‘Šta sve to znači?’ Ovi senatori su mi samo otežali posao, ali ja ću ga završiti, na ovaj ili onaj način, jer ga uvijek završim”, naveo je on.

Tramp je takođe optužio velike naftne kompanije da ne snižavaju cijene goriva na benzinskim pumpama uprkos, kako je naveo, značajnom padu cijena nafte na tržištu.

On je ocijenio da su potrošači na taj način oštećeni i saopštio da je naložio Ministarstvu pravde SAD-a da odmah pokrene istragu o tom pitanju.

Tramp je dodao da očekuje da cijene benzina počnu da padaju znatno brže nego što je to trenutno slučaj.

Nastavi čitati

Aktuelno