Connect with us

Svijet

EU POČINJE POKAZIVATI ZUBE, “na nišanu” i Balkan?

Za razliku od ranijih godina, EU je počela pokazivati “mišiće” prema zemljama unutar EU, zemljama obuhvaćenim procesom proširenja i trećim zemljama.

EU pokazuje “mišiće”
Za razliku od ranijih godina, Evropska unija počela je znatno odlučnije primjenjivati mehanizme pritiska prema državama članicama, zemljama kandidatima i trećim zemljama.

Ključni instrument postao je novi mehanizam uslovljavanja, kojim se pristup evropskim fondovima veže za poštovanje vladavine prava, demokratskih standarda i institucija.

Mađarski primjer kao signal
Najvidljiviji primjer je Mađarska, koja je ostala bez više od 20 milijardi eura iz evropskih fondova zbog sporova s Briselom oko vladavine prava.

Analitičari ocjenjuju da je upravo pogoršanje ekonomske situacije, uzrokovano tim mjerama, doprinijelo političkom porazu Viktora Orbana na izborima.

Iako su mađarske vlasti umanjivale značaj ovih poteza, tvrdeći da mogu pronaći alternativne izvore finansiranja, ishod izbora pokazuje da su mjere EU imale konkretan efekat.

Novi pristup prema regionu
Sličan model Brisel sada počinje primjenjivati i prema zemljama u procesu proširenja.

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos već je uskratila dio sredstava BiH, a upozorava da bi dodatnih 380 miliona eura moglo biti izgubljeno ukoliko se reforme ne sprovedu.

Slična upozorenja upućena su i drugim zemljama zapadnog Balkana za koje EU procjenjuje da odstupaju od evropskih vrijednosti.

Globalna Evropa i treće zemlje
Pritisak se ne odnosi samo na EU i zemlje kandidatinje.

U okviru programa Globalna Evropa, vrijednog 80 milijardi eura, uvedena je klauzula prema kojoj se finansijska podrška može suspendovati ako dođe do pogoršanja stanja demokratije, ljudskih prava ili vladavine prava u trećim zemljama.

Time EU pokušava osigurati da njeni fondovi budu usklađeni s političkim ciljevima i vrijednostima Unije.

Novi budžet donosi stroža pravila
Ova politika dodatno će biti ojačana u narednom višegodišnjem budžetu EU za period od 2028. do 2034. godine, čija se vrijednost procjenjuje na oko dvije hiljade milijardi eura.

Planirano je da se uvedu još stroži mehanizmi koji bi omogućili uskraćivanje sredstava i državama članicama koje ne poštuju osnovne principe EU.

Istovremeno, Brisel nastoji spriječiti praksu da države nadoknađuju izgubljena sredstva preusmjeravanjem novca iz drugih fondova.

Posljedice za BiH i region
Ovakav pristup znači da će zemlje zapadnog Balkana biti pod jednakim, ako ne i strožim kriterijumima od članica EU.

S obzirom na trenutni zastoj reformi u BiH, rizik od gubitka sredstava i dodatnog udaljavanja od EU postaje sve izraženiji.

Related Topics:

Svijet

NASTAVLJAJU SE NEREDI U ALBANIJI: Demonstranti protestovali ispred kabineta Edija Rame, policija koristila vodene topove

Deseti dan protesta u Tirani obilježile su tenzije ispred kabineta Edija Rame, gdje su demonstranti gađali policiju kamenjem, a ona odgovorila vodenim topovima.

U glavnom gradu Albanije, Tirani, sinoć su nastavljeni protesti ispred kabineta albanskog premijera Edija Rame u kojima učestvuju građani i studenti, a policija je intervenisala prskajući vodu na demonstrante, koji su se privremeno udaljili, a zatim pregrupisali, prenijela je agencija Tačno.

Policija je sinoć rastjerala demonstrante, nakon minimalnih incidenata 10. dana demonstracija, prenosi “Albanijan post”, dodajući da je protest ispred kabineta premijera bio praćen tenzijama pri čemu su demonstranti bacali kamenje na policiju, a policajci odgovarali vodenim topovima.

Prethodno je, oko 19 časova sinoć, grupa mladih ljudi, obučenih u crno i sa maskama, pomjerila kamene klupe ispred Raminog kabineta na kojima je on ostavio pozivnice na dijalog, i formirala je blokadu ispred cisterne sa vodom parkirane u blizini zgrade gdje se nalazi kabinet.

Protest se odvijao tokom cijelog dana u četvrtak, prvo ispred Parlamenta, a zatim na bulevaru ispred kabineta premijera. Studenti i građani su zahtijevali ostavku premijera Edija Rame, dok su tokom večeri zabilježeni trenuci napetosti između grupe demonstranata i policije.

Protest mladih počeo je juče u 9.00 sati ispred parlamenta, gdje je sat vremena kasnije počela plenarna sjednica.

Demonstranti su više sati protestovali ispred prostorija Parlamenta, nakon čega su marširali do Ramine kancelarije.

U albanskom parlamentu juče je održana prva plenarna sjednica poslije dvonedjeljne pauze, a obilježili su je napeta atmosfera, prekidanje govornika, fizički sukobi poslanika, podizanje stolica na stolove i usvajanje zakonskih prijedloga za vrijeme protesta poslanika opozicije.

Albanski parlament je na jučerašnjoj sjednici usvojio šest nacrta zakona i jedan nacrt odluke.

Studenti su najavili još jedan protest ispred zgrade kabineta premijera za sutra, 24. oktobar.

U pozivu na protest pod sloganom “U subotu svi na trg!”, koji je objavljen na društvenim mrežama, navodi se da će na skupu učestvovati i dijaspora.

Nastavi čitati

Svijet

CRNI REKORD U EVROPI: Zbog ekstremnih vrućina ovog ljeta umrlo više od 50.000 ljudi

Ekstremne vrućine odnijele su više od 50.000 života u evropskim gradovima tokom ljeta 2026. godine, pokazala je nova studija Instituta “Grantam”.

Više od 50.000 ljudi umrlo je u Evropi zbog ekstremnih vrućina ovog ljeta, objavio je Institut “Grantam” na Imperijal koledžu u Londonu.

U izvještaju se iznosi procjena o 50.391 smrtnom slučaju u 854 grada koji se dovode u vezu sa vrućinom od juna do avgusta.

Ukupan broj stanovnika u 854 evropska grada obuhvaćenih istraživanjem procjenjuje se na 173 miliona. Najviša stopa smrtnosti zabilježena je među osobama starijim od 85 godina.

Regionalno najnižu stopu smrtnosti imala je Sjeverna Evropa, a najvišu južni dijelovi kontinenta, navode istraživači.

Oni procjenjuju da je trenutna temperature u Evropi u prosjeku oko 2,5 stepena Celzijusova viša nego što bi bila u scenariju bez globalnog zagrijavanja izazvanog ljudskim djelovanjem.

Istraživači su izračunali da se približno trećina svih prekomjernih smrtnih slučajeva dogodila između 17. juna i 1. jula.

Poređenja radi, broj smrtnih slučajeva povezanih sa prekomjernom toplotom u 2025. godini bio je gotovo upola manji i iznosio je 24.500.

Studija je bila fokusirana isključivo na gradsko stanovništvo, koje čini oko 40 odsto ukupnog stanovništva u 30 zemalja u kojima je sprovedena analiza.

Autori studije sugerišu da je ljeto 2026. godine bilo najopasnije u evropskoj istoriji u pogledu rizika povezanih sa vrućinom.

Nastavi čitati

Svijet

FRANCUSKA MOBILEŠE 80.000 POLICAJACA I ŽANDARMA UOČI NOVIH PROTESTA: Na ulice izlaze specijalci i oklopna vozila

Francuske vlasti spremaju masovno raspoređivanje bezbjednosnih snaga uoči novih protesta 24. oktobra, nakon što je tokom prethodnih demonstracija privedeno 2.700 ljudi, a 217 završilo u zatvoru.

Poslije nasilja koje je izbilo tokom protesta protiv visokih troškova života 17. oktobra, kada su u više francuskih gradova zabilježeni sukobi i pljačke, francuske vlasti najavile su opsežne bezbjednosne mjere uoči novih demonstracija zakazanih za subotu, 24. oktobar.

Pet dana nakon protesta, broj privedenih i zatvorenih nastavlja da raste.

Ministar pravde Francuske Žerald Darmanen saopštio je da je od subote 2.700 osoba zadržano u policijskom pritvoru, nakon posjete zatvoru Fleri-Meroži u departmanu Eson.

“Više od trećine privedenih izvedeno je pred pravosudne organe radi pokretanja postupka”, izjavio je Darmanen.

Ukupno 217 osoba završilo je u zatvoru zbog nasilja tokom prethodnog vikenda. Prema riječima ministra, taj broj mogao bi dodatno da poraste, budući da su posljednja policijska zadržavanja upravo završena, dok se hitni sudski postupci nastavljaju tokom ove nedjelje.

Ministar pravde zatražio je i od tužilaca da, kada činjenice to opravdavaju, primijene pravnu kvalifikaciju “organizovani kriminal”.

Takva kvalifikacija mogla bi da omogući produženje policijskog zadržavanja sa 48 na 72 sata, uz odobrenje nadležnog pravosudnog organa, prenio je Euronews.

Francuska mobilizuje 80.000 policajaca i žandarma

Uoči novih protesta zakazanih za subotu, 24. oktobar, francuska vlada priprema bezbjednosne mere koje je premijer Sebastijan Lekorni opisao kao “masovne”.

Širom Francuske biće raspoređeno oko 80.000 policajaca i žandarma, odnosno 20.000 više nego tokom demonstracija održanih 17. oktobra.

Ministar unutrašnjih poslova Loran Nunjez najavio je angažovanje elitnih jedinica, uključujući GIGN, BRI i RAID, kao i helikoptera, vodenih topova i oklopnih vozila “Centaur”.

Biće angažovani i pripadnici vojne operacije “Sentinelle”, koji će obezbjeđivati određene objekte kako bi policija i žandarmerija mogle da se usredsrede na održavanje javnog reda.

Makron saziva Savjet za odbranu

Francuski predsjednik Emanuel Makron posjetiće danas, 23. oktobra, pripadnike bezbjednosnih snaga, saopštila je Jelisejska palata, ne precizirajući lokaciju posjete.

Cilj posete je pružanje podrške policiji nakon nasilja koje je obilježilo proteste prethodnog vikenda.

Makron će danas predsjedavati i sjednicom Savjeta za odbranu, posvećenom bezbjednosnoj situaciji i pripremama za proteste 24. oktobra.

Nastavi čitati

Aktuelno