Connect with us

Društvo

KVANTNA AI RUŠI GRANICE: Naučnik iz Banjaluke među svjetskom elitom

Integracija kvantnog računarstva i vještačke inteligencije te njena primjena u sistemima sajber zaštite, oblast je koju je u naučnom radu obradio Dragan Korać, vanredni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci, a koji ga je uvrstio među svjetsku elitu naučnika.

Kvantna vještačka inteligencija predstavlja novu paradigmu

Kako ističe profesor Korać, vodeći autor i tvorac ovog istraživačkog rada koji je objavljen kroz Springer Nature i indeksiran u Scopusu, a koji je prihvaćen na međunarodnoj konferenciji “AIR-RES 2026” u Las Vegasu, kvantna vještačka inteligencija predstavlja novu paradigmu u kojoj se principi kvantne mehanike koriste za unapređenje sposobnosti vještačke inteligencije, posebno u obradi informacija, optimizaciji i analizi sistema.

“Poseban fokus stavljen je na činjenicu da bi kvantni računari, zahvaljujući svojoj procesnoj moći, u budućnosti mogli dovesti u pitanje sigurnost današnjih sistema zaštite, uključujući i one koji se oslanjaju na savremene kriptografske mehanizme. U tom kontekstu, rad razmatra i zašto postojeći sigurnosni modeli neće biti dovoljni u kvantnoj eri, kao i potrebu razvoja novih, tzv. kvantnootpornih (postkvantnih) metoda zaštite”, ističe on.

Motiv za istraživanje

Motiv da istražuje ovu oblast, kako kaže u razgovoru za “Nezavisne”, pronalazi u činjenici da se nalazimo na samom početku jedne nove tehnološke epohe koja ima potencijal da redefiniše granice ljudskog znanja i načine na koje razumijemo inteligenciju i računanje.

“Radi se o dvije revolucionarne oblasti savremene nauke, čija integracija otvara prostor za potpuno nove paradigme istraživanja, razmišljanja i inovacija, koja nepovratno transformiše svijet do neslućenih granica. Kvantni računari, zasnovani na principima kvantne mehanike poput Hajzenbergovog principa neodređenosti, omogućavaju postojanje superpozicije stanja, gdje sistem može istovremeno egzistirati u više mogućih ishoda, što je konceptualno nedostižno klasičnim računarima. U tom smislu, kvantno računarstvo predstavlja novu dimenziju procesiranja informacija koji će naslijediti eru silicijuma”, kaže on za “Nezavisne novine”.

Metaforično, kako kaže, kvantna tehnologija se može posmatrati kao vrhunski “supernabildovani” sistem, dok vještačka inteligencija (AI) toj snazi daje superinteligenciju.

Izuzetan potencijal

“Njihova sinergija otvara izuzetan potencijal za rješavanje problema koji su danas izvan domašaja klasičnih računarskih sistema, uz primjenu u svim oblastima društva i nauke. Dakle, riječ je o tehnologijama koje već danas snažno privlače pažnju svjetske naučne zajednice i otvaraju potpuno nove horizonte istraživanja kakvi do sada nisu viđeni. Vještačka inteligencija će, integracijom sa kvantnim tehnologijama, tek dostići svoj puni potencijal”, tvrdi profesor Korać za “Nezavisne novine”.

Kako kaže, važnost kvantne vještačke inteligencije je izuzetna, jer u svojoj suštini mijenja način na koji se dokazuje identitet na internetu i štiti pristup digitalnim sistemima.

Inače, kao što smo ranije pomenuli, rad je prihvaćen na međunarodnoj konferenciji koja spada među najznačajnije globalne događaje u oblasti vještačke inteligencije i koja okuplja više od 65 zemalja.

“U prethodnim izdanjima, konferencija je ugostila najprestižnije stručnjake iz akademske zajednice, industrije i državnih istraživačkih centara, uključujući i istaknute naučnike kao što su prof. Lotfi A. Zadeh, prof. John Holland, prof. Ian Foster, prof. David Patterson i prof. Rajkumar Buyya, koji su dali značajan doprinos razvoju savremenih računarskih i AI sistema”, kaže Korać za “Nezavisne novine”.

Uspjeh i za Banjalučki univerzitet

Sem što je sve ovo lični uspjeh, uspjeh je to i za Banjalučki univerzitet.

“To je potvrda da njegovi istraživači ravnopravno učestvuju u međunarodnim naučnim tokovima i doprinose razvoju ključnih oblasti poput vještačke inteligencije i kvantnih tehnologija. Pored naučnog doprinosa, ovakve objave jačaju međunarodnu prepoznatljivost univerziteta, podižu njegov akademski ugled i otvaraju prostor za nove saradnje, projekte i partnerstva sa vodećim svjetskim institucijama”, ističe on.

Pored profesora Koraća, među autorima ovog istraživanja upisana su i imena Hamida R. Arabnija, emeritus profesora na Univerzitetu u Džordžiji, i profesora Cong Pu sa Državnog univerziteta Oklahome.

Saradnja sa profesorom Hamidom R. Arabnijem

Kako nam priča profesor Korać, njegovo upoznavanje s Arabnijem datira iz perioda odbrane njegove doktorske disertacije, čiji su rezultati privukli njegovu pažnju, a koje je ocijenio izuzetno kvalitetnim i značajnim.

“Saradnja sa profesorom Hamidom R. Arabnijem predstavlja izuzetno vrijedno akademsko iskustvo, s obzirom na njegov status, dugogodišnju ulogu urednika jednog od najprestižnijih časopisa iz oblasti superračunarstva i njegov izuzetan doprinos u oblastima vještačke inteligencije i visokoperformansnog računarstva. Njegovo svrstanje među 2% najuticajnijih naučnika prema rangiranju Stanford University dodatno potvrđuje njegov globalni naučni značaj. Sa druge strane, profesor Cong Pu predstavlja istaknutog predstavnika mlađe generacije istraživača čiji naučni rezultati već sada imaju snažan uticaj u oblasti računarskih nauka i vještačke inteligencije”, ističe on.

Budućnost vještačke inteligencije

Za kraj razgovora, pitali smo profesora Koraća kako vidi budućnost vještačke inteligencije i sajber zaštite u eri kvantnog računarstva.

“Budućnost vještačke inteligencije i sajber zaštite u eri kvantnog računarstva predstavlja ulazak u potpuno novu fazu digitalne evolucije, u kojoj se granice između zaštite i napada sve više brišu. Kvantno računarstvo donosi ogroman iskorak u procesorskoj moći i mogućnost rješavanja izuzetno kompleksnih problema koji su danas nedostižni klasičnim sistemima, dok AI donosi sposobnost učenja, prilagođavanja i donošenja odluka u realnom vremenu. U takvom okruženju sajber zaštita postaje dinamičan i inteligentan sistem koji se kontinuirano razvija i prilagođava novim oblicima prijetnji”, kaže on dodajući da tehnologije koje jačaju sigurnosne mehanizme mogu biti iskorištene i u zlonamjerne svrhe.

“Zbog toga se sajber zaštita u budućnosti može posmatrati kao neprekidna trka inteligencija, u kojoj će prednost imati oni sistemi koji se brže uče, brže prilagođavaju i efikasnije integrišu kvantne i AI mogućnosti u svoju odbranu”, kaže on za “Nezavisne”.

Related Topics:

Društvo

RUFI DOBIO SUTJESKU? Nepoznata firma iz Teslića preuzima ugostiteljske objekte u nacionalnom parku

Nepoznata firma “Agens” iz Teslića potpisala je danas ugovor sa Ministarstvom za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske o strateškom partnerstvu i dugoročnom zakupu objekata ugostiteljskog sadržaja u Nacionalnom parku “Sutjeska” Tjentište.

Radi se firmi koja se vodi na ime Slaviše Ðurića, bliskog saradnika Srđana Klječanina Rufija, registrovanoj na istoj adresi kao i „Drvo-Export“, preduzeća iza kojeg takođe stoji Rufi, iako se formalno vodi na drugog njegovog saradnika.

Potpisivanju ugovora prisustvovao je upravo Rufi, kao i premijer Republike Srpske Savo Minić.

Ministar prostornog uređenja Bojan Vipotnik je rekao da je potpisivanje ugovora bitan datum za razvoj turizma u Srpskoj.

-Očekuju nas ulaganja od oko 70 miliona KM i zapošljavanje 150 radnika uz postojećih tridesetak- rekao je Vipotnik.

Kaže da sa ovim potpisivanjem stavljaju tačku na probleme koji su pratili dosadašnji otežan rad NP Sutjeske.

Gradonačelnik Foče Milan Vukadinović kaže da se nada da su konačno došli do rješenja za nagomilane probleme i da je siguran da će ova investicija snažno uticati na razvoj turizma.

-Veliki problem u parku su do sada bili smještajni kapaciteti i loša putna komunikacija- rekao je Vukadinović.

Vršilac dužnosti direktora NP „Sutjeska“ Aleksandar Golijanin kaže da je dobio zadatak prije devet mjeseci da napravi sanacioni plan koji će NP Sutjesku dovesti u bolje stanje. Kaže da je zatekao velike obaveze kada je preuzeo dužnost.

Rekao je da su radovi već počeli, da se radi na restoranu i da se radi nasipanje puteva.

-Dio objekata je potpuno devastiran, drugi u lošem stanju i zahtijevali su sanaciju. Firma „Agens“ i moćan kapital koji stoji iza njih će nam to omogućiti- rekao je Golijanin i dodao da NP ostaje zaštita ekologije i memorijalnog centra, te da namjeravaju da podignu lov i ribolov na maksimalni nivo.

Podsjećamo, CAPITAL je prošle sedmice otkrio da je Vlada Republike Srpske za tadašnju sjednicu spremila odluku kojom odobrava dugoročni zakup svih ugostiteljskih objekata u Nacionalnom parku “Sutjeska” firmi iza koje stoji Srđan Klječanin Rufi. СтановнициИсточне Европе

Ovo je novi projekat Vlade Republike Srpske i SNSD-ovog odbornika iz Teslića, nakon što je Klječaninu i njegovom “Drvo-Exportu” propala kupovina zemljišta na Jahorini.

Klječanin je kupio 56 dunuma zemljišta na lokaciji Vučiji most za vrtoglavih 41 milion KM, na kojoj je planirao gradnju hotela.

Nikada nije uspio ni da uđe u posjed niti da krene sa investicionim radovima zbog zabrane Ustavnog suda BiH.

Capital

Nastavi čitati

Društvo

PAKLENI UTORAK PRED NAMA: Temperature do 38 stepeni, stižu tropske noći!

U Republici Srpskoj i BiH danas će preovladavati sunčano i veoma toplo vrijeme, uz temperature koje će u pojedinim krajevima dostići i do 38 stepeni Celzijusovih.

Jutro će biti pretežno vedro i prijatno, dok se tokom dana očekuje intenzivno zagrijavanje vazduha. Najviše dnevne temperature kretaće se uglavnom između 32 i 38 stepeni, a u višim predjelima nešto svježije.

Vjetar će biti slab do umjeren, uglavnom istočnih i sjeveroistočnih smjerova. Padavine se ne očekuju, pa će sunčano vrijeme dominirati tokom cijelog dana.

Meteorolozi upozoravaju da će visoke temperature biti posebno izražene u poslijepodnevnim časovima, zbog čega se građanima savjetuje da izbjegavaju duži boravak na otvorenom između 11 i 17 časova, unose dovoljno tečnosti i zaštite se od direktnog sunčevog zračenja.

Pred nama je još jedan pravi ljetni dan, a prema trenutnim prognozama, vrućine će se zadržati i narednih dana.

Nastavi čitati

Društvo

DOK SU KUPCI ČEKALI KLJUČEVE: Đoko Ekvator u restoranu „pojeo“ poslovni prostor vrijedan 156.000 KM

Đorđo Davidović, vlasnik kompanije Ekvator nad kojom je pokrenut stečaj, pojeo je u restoranu „Vrbas“ u Banjaluci jedan poslovni prostor u vrijednosti od 156.000 KM.

Restoran „Vrbas“ u stečajnom postupku je prijavio potraživanja u iznosu od 167.760 KM na ime ugostiteljskih usluga koje je u ovom restoranu koristio vlasnik ove kompanije u stečaju, poznat kao Đoko Ekvator.

Đoko Ekvator je dio duga riješio kompenzacijom tako što je dao saglasnost da se na restoran „Vrbas“ uknjiži poslovni prostor u „Lameli 2“ u Novom Boriku u vrijednosti od 156.000 KM. Glavni dug preostao nakon kompenzacije iznosi 11.760 KM i u potpunosti je priznat od strane stečajnog upravnika, piše CAPITAL.

– Ukupno potraživanje glavnog duga iznosi 11.760 KM, a povjerilac restoran ‘Vrbas’ ne potražuje zakonske zatezne kamate – navodi se u zahtjevu za prijavu potraživanja koji je Okružnom privrednom sudu u Banjaluci podnio advokat restorana „Vrbas“ Danijel Milošević.

Uz ovaj zahtjev u čijem posjedu je CAPITAL, dostavljeni su i računi iz pomenutog restorana iz kojih se vidi da je kompaniji „Ekvator“ gotovo svakodnevno fakturisano nekoliko stotina maraka konzumirane hrane i pića. Drugim riječima, dok su prevareni kupci čekali svoje stanove, Đoko Ekvator se svakodnevno častio uz obilje ića i pića.

Podsjećamo, Okružni privredni sud u Banjaluci je krajem oktobra 2024. godine otvorio stečaj nad kompanijom „Ekvator“ koje se bavilo izgradnjom stanova.

Prijedlog je podnijelo preduzeće „Standard Prva“ iz Bijeljine, a koje je od Investiciono – razvojne banke Republike Srpske otkupilo potraživanja „Ekvatora“, odnosno dug koji vlasnik preduzeća nije vratio.

Pored toga, Osnovni sud u Banjaluci nedavno je potvrdio optužnicu protiv Davidovića zbog krivičnog djela prevare. On se tereti da je kao direktor „Ekvatora“ organizovao prodaju stanova u kompleksu „Novi Borik” koje nikada nije završio.

Od 2016. do 2024. godine je doveo u zabludu veliki broj kupaca, lažno im prikazujući da će nekretnine biti izgrađene u ugovorenim rokovima.

Kupci su novac uglavnom davali u gotovini na blagajni preduzeća „Ekvator“, ali te uplate, kao ni sami kupci, nisu evidentirani u poslovnim knjigama.

Davidović je izbjegavao sklapanje ugovora u obaveznoj notarskoj formi kako bi prikrio tragove novca kojim je potom raspolagao u gotovini za neutvrđene namjene.

Capital

Nastavi čitati

Aktuelno