Bosna i Hercegovina se nalazi na dnu tabele među evropskim državama prema BDP-u po glavi stanovnika mjerenom prema paritetu kupovne moći (PPP) sa 24.120 dolara po stanovniku.

Kako su rangirane zemlje regiona prema BDP-u po stanovniku

Slovenija – više od 60.000 dolara
Hrvatska – oko 54.000 dolara
Crna Gora – 36.330 dolara
Srbija – 34.860 dolara
Sjeverna Makedonija – 31.750 dolara
Albanija – 25.250 dolara
BiH – 24.120 dolara
Ovo su podaci International Monetary Funda i platforme Visual Capitalist za 2025. godinu, a BiH zauzima 43. mjesto od ukupno 45 država.

Tako su, prema ovim podacima, samo Ukrajina (22.440 dolara po stanovniku) i Moldavija (21.170 dolara po stanovniku) gore od BiH.

Vrh evropske liste
Na vrhu evropske liste nalazi se Monako sa više od 205.000 dolara BDP-a po stanovniku prema kupovnoj moći, ispred Lihtenštajna (195.370 dolara) i Irske (159.130 dolara).

Među deset najbolje rangiranih evropskih ekonomija nalaze se još Luksemburg (156.720 dolara), Norveška (115.550 dolara), Švajcarska (105.680 dolara), Danska (89.670), Nizozemska (87.770), San Marino (87.140) i Island (82.730).

Gdje su zemlje regiona?

Kada su u pitanju zemlje regiona, Slovenija je najbolje pozicionirana i na ovoj listi je zauzela 24. mjesto sa više od 60.000 dolara po stanovniku, dok je Hrvatska na 27. mjestu sa oko 54.000 dolara. Linker
Crna Gora je na 38. mjestu sa procijenjenih 36.330 dolara po stanovniku, Srbija je na 40. poziciji sa 34.860 dolara po stanovniku.

Sjeverna Makedonija je na 41. mjestu sa 31.750 dolara po stanovniku, a Albanija je ispred Bosne i Hercegovine na 42. mjestu sa 25.250 dolara po stanovniku.

Jedan od najčešće korišćenih pokazatelja ekonomskog standarda
Inače, BDP po glavi stanovnika prema paritetu kupovne moći je jedan od najčešće korišćenih pokazatelja ekonomskog standarda, jer uzima u obzir razlike u cijenama između država i realnu kupovnu moć građana.

Ipak, ekonomisti upozoravaju da ovaj indikator ne prikazuje raspodjelu bogatstva unutar države, niti direktno odražava kvalitet života svih građana.

Velike razlike među evropskim ekonomijama pokazuju da životni standard u Evropi i dalje značajno varira uprkos zajedničkom tržištu i ekonomskim integracijama.

Realni podaci

Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da su ovi podaci realni u okviru statističkog obuhvata i pokazuju da je BDP po glavi stanovnika prema paritetu kupovne moći u BiH na svega 35% prosjeka EU, što je za 7 procentnih poena niže od Sjeverne Makedonije i 17 od Srbije.

“Iako realan, ovaj podatak u jednom dijelu treba obazrivo tumačiti imajući u vidu strukture ekonomija zemalja regije. BDP je mjera proizvodne aktivnosti jedne zemlje koji u sebe uključuje sve ono što je proizvedeno na teritoriji jedne zemlje u okviru jedne godine. Sa druge strane, raspodjela BDP-a govori o tome koliko u raspodjeli dohotka učestvuju radnici, vlasnici kapitala i rentijeri. Prosto dijeljenje BDP-a sa brojem stanovnika u svrhu utvrđivanja BDP-a po glavi stanovnika pretpostavlja ravnomjernu raspodjelu, što u realnosti nije slučaj. Drugim riječima govoreći, ukoliko veći dio dohotka pripadne manjoj grupi ljudi, najčešće vlasnicima kapitala, a ostatak se dijeli na najbrojniju radničku populaciju, onda bi rast BDP-a po glavi stanovnika mogao biti privid poboljšanja standarda koji zbog nejednake raspodjele ne osjeti veći broj stanovništva”, objašnjava Mlinarević.

Dodaje da je u BiH na djelu model rasta čija je noseća snaga potrošnja.

“Stoga se značajan priliv doznaka iz inostranstva ne odražava na rast domaće proizvodnje i BDP-a jer je usmjeren na uvoz. Sa druge strane, u Srbiji je model rasta zasnovan na prilivu stranih direktnih i javnih investicija, naročito u infrastrukturu. Usljed toga jedan dio BDP-a strani vlasnici repatriraju u svoju zemlju kroz iznošenje profita i on nije uključen u kružni tok dohotka u Srbiji. Iz tog razloga je moguće da bude značajniji rast BDP-a koji većina stanovništva uopšte ne osjeti. Za unapređenje standarda stanovništva kao krajnjeg mjerila uspješnosti jedne ekonomije potrebno je podsticati proizvodnju čiji profiti će biti reinvestirani u zemlji. Takođe, povećanjem zarada radnika, što kroz objektivna povećanja minimalnih zarada, što kroz produktivnija radna mjesta gdje je moguć zdrav rast plata, povećaće se učešće radnika u raspodjeli dohotka koji raste. Na taj način bi bio zadovoljen i potreban i dovoljan uslov za rast blagostanja u BiH”, zaključio je Mlinarević, pišu Nezavisne.