Ostavkom koju je Anja Ljubojević (SNSD) podnijela na funkciju potpredsjednika Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS) otvoreno je i pitanje da li će i ko zauzeti tu fotelju u mandatu koji je na isteku. Poslovnik republičkog parlamenta je propisano da Skuština bira dva do četiri potpredsjednika, a broj utvrđuje NSRS.

Jedan potpredsjednik se bira iz red najbrojnije opozicione stranke u NSRS, pri čemu odlučujući kriterijum prilikom njegovog izbora nije pripadnost konstitutivnom narodu, ako je ona zadovoljena izbornom predsjednika i ostalih potpredsjednika.

Ko su potpredsjednici?

NSRS ima četiri potpredsjednika u aktuelnom sazivu.

Ljubojevićeva, koja se izjašnjava kao pripadnik hrvatskog naroda te Petko Rankić, kadar SP-a iz reda srpskog naroda, imenovani su za potpredsjednike prilikom konstituisanja republičkog parlamenta nakon opštih izbora 2022. godine.

Za potpredsjednika NSRS iz reda bošnjačkog naroda tad je imenovan Mirsad Duratović, kao kadar Pokreta za državu, odnosno SDP-a, ali je smijenjen sa te pozicije kraj prošle godine.

Njegovo mjesto zauzela je potom Nina Bukejlović, poslanik iz reda SNSD-a.

Prethodno je, lani u maju, u stolicu zasjeo Dragomir Vasić iz SDS-a, nakon što je prvi pokušaj izbora četvrtog potpredsjednika propao u martu 2023. kada je bio kandidovan njegov stranački kolega Milan Petrović, ali nije dobio podršku vladajuće većine.

Pripadnost

Najbliža fotelji Anje Ljubojević je, ukoliko bi se istovremeno gledala stranačka i nacionalna pripadnost, narodni poslanik Suzana Gašić.

Gašićeva, koja je bivša ministarska trgovine i turizma Republike Srpske, je poslanik u ovom sazivu i izjašnjava se kao pripadnik hrvatskog naroda.

Iz DEMOS-a je istupila 2024. te prišla SNSD-a gdje, u okviru poslaničkog Kluba te stranke u NSRS, djeluje kao samostalni poslanik.

– Ako se bude birao potpredsjednik, najbliža poziciji je ona – ocijenio je sagovornik „Glasa“.

Poslovnik

Poslovnikom o radu NSRS je propisano da se, u slučaju prestanka funkcije potpredsjednika Skuštiine prije isteka vremena na koje je izabran, izbor potpredsjednika vrši po postupku i na način koji je predviđen i za izbor predsjednika Narodne skupštine.

– U slučaju prestanka funkcije predsjednika Narodne skupštine prije isteka vremena na koje je izabran, Skupština će na istoj, a najkasnije na narednoj sjednici, započeti postupak izbora predsjednika Narodne skupštne, u skladu sa odredbama ovog poslovnika – navedeno je u tom aktu.

Razlozi ostavke

Ljubojevićeva je juče saopštila da je podnijela ostavku na funkciju potpredsjednika Narodne skupštine Republike Srpske, nakon što je to od nje zatražio Milorad Dodik, lider stranke čiji je član.

Ona je, naime, tokom vikenda, bila učesnik saobraćajne nezgode u Trnu kod Laktaša kada se nalazila za volanom službenog vozila NSRS.

(Glas Srpske)

Nakon višemjesečnih spekulacija, pregovora i unutrašnjih previranja, Glavni odbor SDS-a donio je odluku da Branko Blanuša bude kandidat stranke za predsjednika Republike Srpske na predstojećim opštim izborima. Ipak, umjesto da odluka označi kraj neizvjesnosti i početak ozbiljne kampanje, u javnosti su se odmah pojavile ocjene da je višemjesečno kolebanje SDS-a značajno oslabilo poziciju njihovog kandidata.

Među onima koji smatraju da je Blanuša politički oštećen načinom na koji je vođen proces kandidature nalazi se i novinar Darko Momić Čkalja.

Govoreći za Euronews BiH, Momić je ocijenio da je SDS dugotrajnim odugovlačenjem i nejasnim političkim porukama ozbiljno narušio izborne šanse svog kandidata.

-Glavni odbor je definitivno odlučio da je gospodin Blanuša kandidat SDS-a za predsjednika Republike Srpske. Međutim, zbog svega što se dešavalo, mislim da je svoje šanse ne samo prepolovio nego ih umanjio gotovo do neprepoznatljivosti – rekao je Momić.

On je posebno kritikovao dešavanja na prethodnim sjednicama stranačkih organa, navodeći da su građanima poslate kontradiktorne poruke koje su dodatno zbunile birače i ostavile utisak političke neodlučnosti. Prema njegovom mišljenju, SDS je u prethodnom periodu propustio priliku da na vrijeme definiše strategiju i kandidata, što bi moglo imati ozbiljne posljedice po rezultat opozicije.

Nedugo nakon toga stigle su i mnogo oštrije reakcije iz opozicionih redova. Lider Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović otvoreno je poručio da bi Branko Blanuša trebalo da se povuče iz predsjedničke trke i prepusti kandidaturu nekom drugom iz SDS-a.

Vukanović smatra da je nakon svega što se dešavalo unutar stranke Blanuša izgubio značajan dio političkog kredibiliteta i da su njegove šanse za pobjedu znatno smanjene.

Takve ocjene dodatno su podgrijale raspravu o tome da li je SDS, umjesto da ojača svog kandidata, višemjesečnim kolebanjem i unutrašnjim sukobima zapravo oslabio njegovu startnu poziciju pred početak izborne kampanje.

S druge strane, lider PSS-a Draško Stanivuković i nakon brojnih kritika i uvreda koje su u prethodnom periodu dolazile od pojedinih funkcionera SDS-a ostao je uzdržan i bez teških riječi. Umjesto daljeg produbljivanja sukoba, Stanivuković je nastavio da šalje poruke o potrebi okupljanja opozicije i zajedničkog djelovanja.

Više puta je naglasio da su promjene u Republici Srpskoj važnije od pojedinačnih stranačkih interesa, te da vrata saradnje ostaju otvorena svima koji žele zajednički nastup protiv vlasti. Takav pristup mnogi tumače kao pokušaj da se, uprkos narušenim odnosima i neuspjelim pregovorima, sačuva minimum političkog jedinstva opozicije pred izazove koji slijede.

U trenutku kada je kandidatura Branka Blanuše i zvanično potvrđena, ostaje otvoreno pitanje da li će SDS uspjeti da prevaziđe posljedice višemjesečne neizvjesnosti i vrati izgubljeni politički momentum ili će se pokazati tačnim upozorenja da je dugotrajno kolebanje kandidatu umanjilo šanse još prije početka izborne trke.

Za kraj, ostaje pitanje koji će biti naredni potez Draška Stanivukovića. Hoće li se odlučiti za kandidaturu za predsjednika Republike Srpske i još jednom izaći na politički megdan uprkos protivljenju dijela opozicije, što mu ne bi bio prvi takav potez? Hoće li se potpuno povući iz kandidatura na opštem nivou, što bi mnogi ocijenili kao veliki gubitak za opozicioni blok? Ili će prihvatiti ponude koje dolaze iz SDS-a i kandidovati se za srpskog člana Predsjedništva BiH, čime bi se otvorio prostor za dogovor o zajedničkom nastupu, ali šta sa kandidaturom Vukanovića?
BLINK

Narodni poslanik PSS/PDP-a Mirna Savić Banjac upozorava na alarmantno i tiho zaduživanje Republike Srpske. Najnovija odluka Vlade o novom zaduženju od 50 miliona maraka prošla je gotovo nezapaženo u javnosti. Kako ističe, to nije ništa čudno, jer je javni sektor samo u ovoj godini zadužen za nevjerovatnih skoro tri milijarde maraka.
Crni bilans: Uplaćene milijarde, a putevi propadaju
Savić Banjac skreće pažnju na ogroman nesrazmjer između onoga što građani daju državi i onoga što dobijaju zauzvrat:
18 milijardi maraka – Toliko su građani i privreda unazad 20 godina uplatili u budžet samo kroz akcize i putarine.
Nula efekta na lokalu – Ovaj ogroman novac se ne vraća lokalnim zajednicama, putevi su i dalje u katastrofalnom stanju, a sredstva praktično nestaju.
„Poražavajuće je da građani uredno pune budžet, a da se taj novac ne investira u infrastrukturu. Putevi su nam u veoma lošem stanju, a novac nestaje bez jasnog traga“, poručuje Savić Banjac.
Kažnjavanje Banjaluke i Bijeljine: Ko najviše puni budžet, dobija mrvice
Posebno oštra bila je prema načinu na koji se vrši raspodjela sredstava, tvrdeći da se uspješni gradovi svjesno sabotiraju.
„Imali smo situaciju gdje su lokalne zajednice poput Banjaluke i Bijeljine dodatno kažnjavane kroz neustavna zakonska rješenja. Dakle, oni koji najviše pune budžet, na kraju dobijaju mrvice. Pri tome novac nestaje, a dugovi koje će vraćati generacije nakon nas se samo gomilaju“, zaključila je Mirna Savić Banjac.