Evropi prijeti megapotres – Žestoki potresi koji su odnijeli na hiljade života u Venecueli, ali i zemljotresi koji su uslijedili u Grčkoj, ponovo su izazvali strah da evropskim gradovima prijeti razoran potres.

Naučnici upozoravaju da se velika prijetnja nazire dalje na istoku. Turska metropola Istanbul, u kojoj živi 16 miliona ljudi, nalazi se duž opasne linije rasjeda, i mogla bi da bude epicentar megazemljotresa.

Katastrofa koja čeka da se dogodi
Prema Marku Bohnhofu, naučniku u njemačkom Istraživačkom centru za geonauke, seizmički zapisi ukazuju na to da se veliki zemljotresi javljaju u Istanbulu otprilike svakih 250 godina.

Posljednji značajan događaj datira iz 1766. godine, što znači da je region već premašio očekivani vremenski okvir za još jedan snažan zemljotres.

“Vjerovatnoća megazemljotresa u narednih nekoliko decenija je čak 80 procenata”, objašnjava Bohnhof, navodeći podatke iz više geoloških modela.

Seizmolog Naci Goror deli ovu zabrinutost, upozoravajući da je 100.000 zgrada u Istanbulu izloženo velikom riziku od urušavanja u velikom zemljotresu.

“Stotine hiljada ljudi će umrijeti”, rekao je Goror novinarima, naglašavajući da ni lokalna vlast, ni stanovnici izgleda ne shvataju u potpunosti jačinu prijetnje.

Loša infrastruktura povećava rizik
Uprkos strogim građevinskim propisima koji imaju za cilj pripremu za veliki zemljotres, usklađenost ostaje niska. Mnoge strukture nisu izgrađene da izdrže podrhtavanje velike magnitude, a više od milion domova i poslovnih objekata trenutno je klasifikovano kao rizično.

Profesor geologije Sukru Ersoj sa Tehničkog univerziteta Jildiz upozorava da Istanbul nije spreman za potres. Čak i uz pravilno urbanističko planiranje, gusta naseljenost grada otežava ublažavanje štete.

Turski ministar urbanog razvoja Murat Kurum takođe je priznao da će se infrastruktura Istanbula boriti da izdrži snažan zemljotres.

Tempirana bomba nad Istanbulom
Rasjed koji prolazi ispod Mramornog mora nije oslobodio značajnu seizmičku energiju decenijama. Geofizičar Ditrih Lange iz Centra za istraživanje okeana opisuje ovo kao tempiranu bombu.

“To je kao opruga koja se proteže, što duže ostaje pod napetošću, to se više energije gradi”, objašnjava Lange.

“Jaz od 30 kilometara ispod Mramornog mora, samo 15 kilometara od Istanbula, jedna je od slabih tačaka koje izazivaju najviše zabrinutosti”, rekao je Lange.

Opservatorija za zemljotres “Kandili” procjenjuje da postoji vjerovatnoća od 60 procenata da će se do 2030. godine dogoditi zemljotres magnitude 7 ili više stepeni po Rihteru. Ako bi zemljotres magnitude 8 ili 9 pogodio grad, to bi moglo da izazove široko uništenje, sa štetom koja doseže milijarde.

Ali vrijeme ističe. Pitanje više nije da li će se Istanbul suočiti sa velikim zemljotresom – već kada.

Tursku je 2022. godine posjetilo oko 360.000 srpskih turista, što je povećanje od 50 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Do početka 2023. godine, u Tursku je u prva dva mjeseca otputovalo više od 26.000 srpskih turista, piše Blic.