Odjeljenje palijativne njege Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske, ni sedam mjeseci nakon otvaranja, nije počelo sa radom, a razlog za to je nedostatak medicinskog kadra.

Objekat palijativne njege UKC RS u koji je uloženo čak 60 miliona maraka je svečano otvoreno u februaru ove godine, ali još uvijek ne može početi sa radom jer nema dovoljno medicinskog kadra za njegovo funkcionisanje.

Rješenje prekvalifikacija i veće plate medicinara

Sagovornici portala CAPITAL rješenje vide u povećanju primanja medicinskog kadra, ali i u prekvalifikaciji postojećih medicinskih radnika.

S druge strane, u UKC RS kažu da je otvaranje palijativne njege u planu i da se na tome intenzivno radi.

“Trenutno se radi na stvaranju svih neophodnih uslova za početak rada, prije svega kada je riječ o obezbjeđivanju adekvatnog kadra. Cilj je da se kroz mjere koje UKC Republike Srpske već preduzima obezbijedi dovoljan broj medicinskih sestara i tehničara opšteg smjera kako bi se stvorili uslovi za početak rada palijativne njege”, kazali su za CAPITAL u UKC RS.

Navode da je UKC RS potpisao sporazum o saradnji sa Medicinskom školom Banjaluka, upravo sa ciljem povećanja broja srednjeg medicinskog kadra opšteg smjera.

“Sporazum omogućava prekvalifikaciju učenika, odnosno zdravstvenih radnika koji su završili srodne smjerove, laboratorijsko-sanitarni, zubno-stomatološki i fizioterapeutski u opšti smjer, sa zvanjem medicinska sestra/tehničar. Na ovaj način želimo istovremeno omogućiti ljudima zaposlenje i kroz rad i edukaciju stvoriti kadar koji nam je potreban”, ističu u UKC RS.

Pored toga su, kako kažu, povećavane i  stipendije za učenike četvrtog razreda medicinskih škola opšteg smjera sa 200 na 250 KM, kako bi dodatno motivisali mlade da nakon završetka školovanja svoj profesionalni put nastave u UKC RS.

Nedostatak medicinskih sestara ali i ljekara evidentan godinama

Predsjednik Sindikata zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske Miloš Purković za CAPITAL kaže da je nedostatak medicinskih sestara i tehničara, ali i ljekara evidentan već godinama.

“Jedan od razloga je taj što su veoma niska primanja u odnosu na okruženje i mnogo radnika srednje stručne spreme ide u Federaciju BiH gdje su primanja mnogo veća nego u Republici Srpskoj, a dosta njih koristi priliku i odlaze u zemlje Zapadne Evrope”, izjavio je Purković.

Navodi da je očigledno da se nedostatak kadra odražava na cjelokupnu zdravstvenu zaštitu u Republici Srpskoj.

“Ja ukazujem godinama na taj problem, da se nešto treba raditi po tom pitanju, ali čini mi se da niko to ozbiljno ne shvata “, istakao je Purković.

Dodao je da je problem najveći u manjim sredinama i opštinama.

“U opštinama kao što su Rudo, Čajniče, Drvar, Ljubinje… vi nemate doktora ni za jednu smjenu, a kamoli nešto drugo. Mi smo to pokušavali riješiti sa ljekarima koji su napunili 67 godina života pa se angažuju neki penzioneri, ali to nije sistemsko ni dugoročno rješenje za problem nedostatka zdravstvenog kadra u Republici Srpskoj”, upozorio je Purković.

Kao jedno od ključnih rješenja navodi povećanje plata zdravstvenim radnicima, ali i uređenje pitanja dvojnog rada u javnom i privatnom sektoru.

„Dajte vi plate doktorima koji hoće da rade u javnom sektoru i neka ostanu u javnom sektoru, a oni koji hoće u privatni neka idu u privatni“, kaže Purković.

Naglasio je da mnoge države u Evropi i svijetu zabranjuju dvojni rad, ali da se kod nas o tome još ne razmišlja.

Broj ispisanih doktora iz Komore iz godine u godinu se povećava

U Komori doktora medicine su, komentarišući odlazak medicinskog kadra iz Republike Srpske, istakli da ne vode evidenciju o tome, ali da se indirektno taj broj može procijeniti na osnovu broja izdatih potvrda.

“U toku 2021. godine smo izdali sedam potvrda o ispisu iz Komore doktora medicine RS, u 2022. godini 11, u 2023. godini osam, u  2024. godini 18 sok je u 2025. godini izdato 25, a u prvih šest mjeseci 2026. godine 10 ovakvih potvrda”, kazali su u Komori.

Dodali su da je od ukupnog broja ispisanih 15 specijalista, dok su ostalo mladi ljekari.

“Naravno da izdavanje potvrde ne znači da je doktor napustio Republiku Srpsku i BiH, ali ipak ukazuje na prisutni trend, ako ništa drugo razmišljanja o odlasku”, naglasili su u Komori.

Osim primjera palijativne nege, o nedostatku medicinskog kadra govore i podaci da se na pregled pojedinih specijalista čeka mjesecima, kao i da medicinske sestre i tehničari nerijetko imaju obim posla višestruko veći od predviđenog.

Da ovaj problem ne pogađa samo Republiku Srpsku pokazuje i situacija iz Livna gdje je u julu ove godine čak 31 ljekar zaposlen u Kantonalnoj bolnici Livno istovremeno dao otkaz.

Oni su to uradili, nezadovoljni niskim primanjima koja su, prema njihovim riječima, u Federaciji BiH prilično nesrazmjerna, te se tako dešava da ljekari u pojedinim kantonima imaju višestruko veće plate od svojih kolega u drugim kantonima.

CAPITAL

Institut za javno zdravstvo Republike Srpske donio je odluku da privremeno obustavi distribuciju i preporuči privremenu obustavu primjene BCG vakcine bugarskog proizvođača BB-NCIPD Ltd u Republici Srpskoj.

Odluka je donesena u skladu sa informacijom o obustavi distribucije i primjene ove BCG vakcine u Hrvatskoj, koju je donijela Hrvatska agencija za lijekove i medicinske proizvode (HALMED), saopšteno je.

Navedena vakcina u Republici Srpskoj koristi se od 2020. godine, a iz Instituta ističu da im do sada nisu prijavljene ozbiljne neželjene reakcije nakon njene primjene.

“Institut za javno zdravstvo Republike Srpske navedenu mjeru donio je isključivo u preventivne svrhe, do dobijanja kompletnijih informacija i procjene nadležnih institucija”, naveli su iz Instituta.

Podsjećaju da se BCG vakcina daje nakon rođenja i da štiti od najtežih oblika tuberkuloze, uključujući tuberkulozni meningitis i diseminovanu tuberkulozu.

Kratkoročne obaveze “Aerodroma Republike Srpske” na kraju prošle godine bile su veće od njegove tekuće imovine za 10,51 milion maraka KM, a protiv ovog javnog preduzeća početkom 2026. pokrenuto je više sudskih sporova u vrijednosti od skoro 2,50 miliona maraka.

Navedeno je ovo u revizorskom izvještaju “Aerodroma RS” koji je uradila nezavisna revizorska kuća “Grant Thornton”, a koji je objavljen na Banjalučkoj berzi.

U istom izvještaju stoji da menadžment smatra da, iako kratkoročne obaveze znatno premašuju vrijednost tekuće imovine preduzeća, da preduzimaju sve potrebne mjere vezane za normalno i kontinuirano obavljanje operativnih aktivnosti te da će uz podršku osnivača, odnosno Vlade Republike Srpske biti omogućeno nesmetano funkcionisanje “Aerodroma”. Dokaz tome, stoji u izvještaju, je i stalno izdvajanja novca iz budžeta Republike Srpske za ovo javno preduzeće.

Iako je na ime subvencija “Aerodromima RS” u prošloj godini bilo planirano dva miliona maraka na kraju se u njihovu kasu slilo 2,6 miliona od poreskih obveznika. Međutim, ni ta finansijska injekcija nije im pomogla da ne skliznu u gubitak u iznosu od 993.986 KM, dok je minus u poslovnim knjigama godinu ranije bio nešto manji i iznosio je 847.992 KM.

Kada se podvuče crta zaključno sa prošlom godinom, akumulirani gubitak “Aerodroma” iznosi 8,38 miliona maraka.

U revizorskom izvještaju stoji da je Uprava za indirektno oporezivanje lani donijela odluku da ukine carinsko skladište tipa “C”, jer se nije koristilo duže od dvije godine.

– Prilikom popisa u pomenutom skladištu predložen je otpis 12.445 tona goriva za mlazne motore u vrijednosti od 51.421 KM, jer gorivo dugo nije korišteno, nalazilo se ispod “mrtve tačke” i nije se moglo istočiti kroz sistem filtracije – navedeno je u revizorskom izvještaju.

Nadalje u istom izvještaju se podsjeća da je zavisno preduzeće “ARS turs” Banjaluka prestalo sa radom još 30. aprila 2024. godine te da je pokrenut stečajni postupak zbog insolventnosti i kadrovskih nemogućnosti nastavka poslovanja. U tom postupku utvrđeno je da su ostala sporna potraživanja u iznosu od 46.037 maraka.

Revizori su se osvrnuli i na sudske postupke “Aerodroma”, te su naveli da je početkom ove godine protiv ovog javnog preduzeća pokrenuto više novih sudskih sporova ukupne vrijednosti 2,43 miliona maraka.

Pored toga, zaključno sa 2025. godine protiv “Aerodroma” se vodilo sedam sudskih sporova teških 1,57 miliona KM, od čega se najznačajniji sporovi vode sa Direkcijom za civilno vazduhoplovstvo BiH – BHDCA. Za sudske sporove, stoji u izvještaju, rezervisano je 315.335 KM.

Kada je riječ o zaposlenima u ovom javnom preduzeću, njih je na kraju prošle godine bilo 129, što je isto kao i godinu ranije. Na plate, naknade i ostala lična primanja “Aerodromi RS” u prošloj godini potrošili su 4,19 miliona KM, što predstavlja najveći pojedinačni rashod preduzeća. Ti troškovi veći su u odnosu na godinu ranije zbog propisa o povećanju plata koja su uslijedila početkom prošle godine.

U revizorskom izvještaju navedeno je da je, kada je riječ o ulaganjima, tokom 2025. godine otvoren novi parking u vrijednosti od 174.177 KM te je ugrađena nova oprema u sistem za ventilaciju aerodromske zgrade, što je koštalo 219.782 KM. Pored toga, krajem prošle godine završeni su i fakturisani radovi na rekonstrukciji piste u iznosu nešto većem od milion maraka.