Connect with us

Društvo

Prvi put u BiH vlast s fokusom na evropske integracije

U Bosni i Hercegovini je prvi put uspostavljena vlast s koalicionim programom koji ima čvrst fokus na evropske integracije, navedeno je u redovnom kvartalnom izvještaju Evropske komisije o ekonomskom napretku zemalja zapadnog Balkana, prvi put nakon što je BiH i zvanično kandidat za članstvo.

Međutim, oni kažu su tri glavne “etnonacionalističke” stranke ponovo osvojile najviše glasova, te se ističe da će one i dalje nastaviti da igraju važnu ulogu u narednom legislativnom periodu.

“Na državnom nivou uspostavljeno je Predsjedništvo BiH i operativno je, dok je Savjet ministara BiH u finalnoj fazi uspostavljanja, a činiće ga SNSD, HDZ i grupa od osam stranaka iz FBiH”, kaže se u izvještaju, koji je zaključen prije formalne potvrde uspostavljanja novog saziva.

Podsjeća se da su 15. decembra zemlje članice odobrile preporuku Evropske komisije da dodijeli kandidatski status BiH, uz razumijevanje da će biti ojačane reforme iz oblasti vladavine prava, borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala, menadžmenta migracija i u oblasti temeljnih prava.

Što se tiče zaposlenosti, naglasili su da je došlo do usporavanja rasta koji je u trećem kvartalu iznosio 2,1 odsto, dok je u prethodnom kvartalu, kako je naglašeno, iznosio 2,8 odsto. Osim toga, kako je naglašeno, broj novozaposlenih je porastao za 15.100 radnika.

“Broj registrovanih nezaposlenih u trećem kvartalu je za oko 27.700 radnika ili osam odsto manji nego prethodne godine”, naglasili su oni i dodali da je u oktobru broj nezaposlenih bio za 25.000 niži nego u istom periodu lani, odnosno 6,5 odsto.

“Ovo je dobar znak smanjenja nestabilnosti na tržištima rada. Međutim, pad broja nezaposlenih je značajno veći nego broj novozaposlenih, što dovodi do stvarnog smanjenja broja radnika, odnosno ljudi koji aktivno učestvuju na tržištu rada”, naglašeno je.

Osim toga, u Evropskoj komisiji bilježe i smanjenje ekonomske aktivnosti, jer ističu da je rast veći za 0,5 odsto u trećem kvartalu u odnosu na isti period lani, dok je ta cifra u prethodnom kvartalu iznosila jedan odsto.

“Najvažniji faktori rasta su izvoz, investicije i privatna potrošnja. Zbog jakog rasta uvoza i slabljenja izvoza i dalje je negativan rast doprinos izvoza. U poređenju s godinom ranije, bruto domaći proizvod je bio za 2,6 odsto viši u trećem kvartalu nakon povećanja od 5,8 odsto u drugom kvartalu”, naglasili su.

Što se tiče direktnih stranih investicija, oni ističu da su nešto manje nego prošle godine, naglasivši da su iznosile 1,4 odsto brutodomaćeg proizvoda, u poređenju s 1,5 odsto u prethodnom kvartalu.

U prethodnoj godini je, kako su naglasili, inflacija u prvih 11 mjeseci iznosila 13,9 odsto.

“Najvažniji inflatorni faktori su više cijene hrane i bezalkoholnih pića, što je iznosilo trećinu potrošačke korpe”, naglašeno je.

Igor Gavran, ekonomski analitičar, kaže za “Nezavisne” da je ključni preduslov za ekonomski rast uspostavljanje funkcionalnog sistema i preuzimanje vlasti od strane ljudi koji su spremni da taj posao preuzmu.

“Pravi ljudi na pravim mjestima su jedino rješenje i ništa drugo nam ne može pomoći. Ali iskreno nakon višedecenijskog iskustva ‘raspada sistema’ u kojem se jedino korupcija uspješno širila i razvijala čini mi se realnijim da svi takvi ljudi vremenom napuste regiju prije nego da preuzmu vlast i povedu je naprijed”, smatra on.

Related Topics:

Društvo

VIKEND DONOSI PROMJENJIVO VRIJEME: Oblaci, sunce i mogući lokalni pljuskovi

Danas se u Republici Srpskoj i BiH očekuje umjereno do pretežno oblačno vrijeme uz smjenu sunčanih i oblačnih perioda. Tokom dana ponegdje su mogući kratkotrajni lokalni pljuskovi, naročito u centralnim i istočnim krajevima zemlje.

Jutarnja temperatura kretaće se između 12 i 18 stepeni, dok će najviša dnevna iznositi od 20 do 26 stepeni Celzijusa, a na jugu zemlje i do 30 stepeni. Vjetar će biti slab do umjeren, uglavnom sjevernog i sjeveroistočnog smjera.

U Prijedoru, Banjaluci i većem dijelu Krajine očekuje se prijatno vrijeme sa sunčanim intervalima i temperaturama oko 25 stepeni, dok će u Posavini i Semberiji biti nešto više oblaka.

Meteorolozi savjetuju građanima da pri planiranju aktivnosti na otvorenom imaju pri ruci kišobran, jer su u pojedinim područjima mogući kratkotrajni pljuskovi tokom poslijepodnevnih časova.

Nastavi čitati

Društvo

DOK GRAĐANI STEŽU KAIŠ: MUP ulaže 2,4 miliona KM u novu policijsku stanicu

Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske (MUP RS) odlučilo je izdvojiti 2,4 miliona maraka sa porezom za izgradnju objekta policijske stanice u Šamcu.

Kada su u pitanju tehnička i profesionalna sposobnost, MUP od ponuđača traži da je imao uspješnu realizaciju jednog ugovora u izgradnji objekata visokogradnje koji su izvedeni u periodu od januara 2023. godine do dana krajnjeg roka za podnošenje ponuda, a čija je vrijednost jednaka ili veća od dva miliona KM bez PDV-a.

Od ponuđača zahtijevaju i određene sertifikate, a sve, kako kažu, u cilju obezbjeđivanja kvaliteta javne nabavke.

Rok za preuzimanje tenderske dokumentacije i prijem ponuda je 24. jun ove godine

Od firme koja će graditi ovaj objekat, između ostalog, traže zidanje, malterisanje, armiračke, hidroizolaterske, limarske, bravarske radove kao i keramičarske radove.

U tenderskoj dokumentaciji je navedeno da rok za završetak radova ne može biti duži od 150 dana od dana uvođenja u posao, te da se ugovor ne može zaključiti u roku kraćem od 15 dana od dana dostavljanja odluke o izboru svim ponuđačima.

capital.ba

Nastavi čitati

Društvo

ZABRINUTOST U SRPSKOJ: Najave iz Brisela o mogućem gašenju stotina hiljada radnih mjesta potresle domaću privredu

Ekonomisti upozoravaju da bi usporavanje EU moglo dovesti do rasta troškova finansiranja, manjeg izvoza i slabljenja industrijske aktivnosti u BiH i Srpskoj.

Najave iz Brisela o mogućem gašenju stotina hiljada radnih mjesta i slabljenju ključnih industrijskih grana u Evropskoj uniji pojačale su zabrinutost i među domaćim privrednicima, jer bi poremećaji u njemačkoj i drugim ključnim ekonomijama, sa kojima je Srpska snažno povezana, mogli dovesti do pada narudžbi, usporavanje proizvodnje i pritisak na tržište rada.

Najave iz Brisela o mogućem gašenju radnih mjesta i slabljenju industrije u EU izazvale su zabrinutost i u privredi Republike Srpske, zbog snažne povezanosti sa evropskim tržištem.

Evropska komisija upozorava na rizike u automobilskoj industriji, metalurgiji, građevinarstvu i transportu, uz procjene da je u auto-sektoru ugroženo oko 600.000 radnih mjesta.

Iz Privredne komore RS poručuju da poremećaji u evropskim lancima snabdijevanja direktno utiču na domaća izvozno orijentisana preduzeća, posebno u prerađivačkoj i auto-industriji.

Ekonomisti upozoravaju da bi usporavanje EU moglo dovesti do rasta troškova finansiranja, manjeg izvoza i slabljenja industrijske aktivnosti u BiH i Srpskoj.

Kao dodatni rizici izdvajaju se rast cijena energenata, inflatorni pritisci i nedostatak kvalifikovane radne snage, što već utiče i na domaću privredu.

Evropska komisija upozorila je u okviru Proljetnog paketa Evropskog semestra da bi energetski pritisci, prelazak na zelene tehnologije i sve izraženiji nedostatak kvalifikovane radne snage mogli dodatno oslabiti konkurentnost evropske privrede. Najizloženiji su automobilska industrija, metalurgija, građevinarstvo i transport, dok su posebno zabrinjavajuće procjene da je zbog tranzicije auto-industrije i sve jače konkurencije iz Kine ugroženo oko 600.000 radnih mjesta u tom sektoru širom Evrope.

Sekretar granskih udruženja u Privrednoj komori Republike Srpske Boško Borojević istakao je za “Glas” da privredna društva posluju po principu ponude i potražnje, te da svaki poremećaj u evropskim dobavljačkim lancima neminovno utiče i na domaću privredu.

– Naša preduzeća u velikoj mjeri su oslonjena na velike evropske sisteme, zbog čega promjene na tržištu EU imaju direktan uticaj i na njihovo poslovanje. U narednom periodu očekuju nas dodatni izazovi, posebno od 2027. godine kada finansijski efekti CBAM mehanizma budu u punoj primjeni – rekao je Borojević.

Govoreći o mogućim posljedicama po domaću ekonomiju, naglasio je da bi najvećem pritisku mogla biti izložena izvozno orijentisana preduzeća iz prerađivačke industrije i za dobavljačke lance njemačke privrede u auto-sektoru.

– Rizik nije isti za sva preduzeća. Najugroženija su ona koja zavise od malog broja velikih kupaca iz EU, imaju nižu dodatu vrijednost i ograničene mogućnosti da proizvodnju usmjere prema novim tržištima i partnerima – naveo je Borojević.

Univerzitetski profesor i ekonomista Miloš Grujić ocijenio je da bi eventualno dalje usporavanje evropske privrede moglo dovesti do rasta troškova zaduživanja i dodatnog pritiska na industrijsku proizvodnju i zaposlenost.

– Veće kamatne stope znače skuplje finansiranje za privredu i države, što se već pokazalo kao faktor koji usporava investicije i ekonomski rast. S obzirom na to da su Republika Srpska i BiH snažno povezane sa tržištima Njemačke i Austrije, negativni trendovi u tim zemljama neminovno će se odraziti i na domaću ekonomiju – rekao je Grujić.

Prema njegovim riječima, moguće posljedice ogledale bi se u smanjenju izvoza, manjem broju narudžbi iz inostranstva i slabljenju industrijske aktivnosti.

– Ne možemo se posmatrati izolovano od evropskih ekonomskih kretanja. Ukoliko dođe do značajnijeg usporavanja u EU, realno je očekivati slabiju spoljnotrgovinsku razmjenu i određene pritiske na tržište rada i životni standard stanovništva – istakao je Grujić.

On smatra da bi poseban izazov mogli predstavljati rast cijena energenata i prelivanje inflatornih pritisaka iz Evropske unije, što bi dodatno opteretilo budžete građana.

– U takvim okolnostima važno je očuvati tržišnu stabilnost i spriječiti neopravdano povećanje marži. Iskustva pokazuju da administrativno ograničavanje cijena često proizvodi suprotan efekat, dok efikasna kontrola tržišta i poštovanje propisa daju bolje rezultate – rekao je Grujić.

RADNA SNAGA

Kada je riječ o nedostatku radne snage i kvalifikacija, problemu koji je Evropska komisija označila kao jednim od najvećih prepreka investicijama, Boško Borojević ističe da se sa istim izazovom suočava i privreda Srpske.

– Brojna preduzeća ulažu u automatizaciju, digitalizaciju i energetsku efikasnost, uz podršku republičkih institucija. Privredna komora kroz edukacije, savjetovanja i informisanje nastoji pomoći privredi da odgovori na nove zahtjeve tržišta i regulatorne promjene koje dolaze iz Evropske unije – rekao je Borojević.

Nastavi čitati

Aktuelno