Minimalna plata u Republici Srpskoj u idućoj godini može realno da raste između 4,5 i 5 odsto, izjavio je potpredsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Saša Trivić gostujući u emisiji „Bez uvijanja“ BN televizije, u trenucima dok traju pregovori socijalnih partnera o najnižoj plati za 2027. godinu.

Trivić je naglasio da poslodavci imaju najveću želju za rastom plata zbog situacije na tržištu radne snage, ali je istakao da „poslodavci radnicima ne daju platu, nego je radnici zarađuju“. Prema njegovim riječima, osnova za utvrđivanje najniže plate mora biti jasna formula bazirana na rastu inflacije, BDP-a i drugih ekonomskih parametara.

Govoreći o mehanizmima rasta zarada, upozorio je da je izvor veće plate ili podizanje cijena ili veća produktivnost. „Pošto nije baš tako lako dići produktivnost, većina pribjegava dizanju cijena, i onda se te cijene opet preliju na troškove građana i veće plate daju građani“, pojasnio je Trivić, upozorivši da povećanje minimalca izaziva lančani rast i drugih plata, što već nanosi udarac prerađivačkoj industriji.

„Već zadnje tri-četiri godine imamo smanjen izvoz i sedam do deset odsto radnika manje u granama prerađivačke industrije. Mislim da će se taj trend nastaviti, ne samo zbog najniže plate nego zbog ukupne ekonomske situacije u Evropi“, naveo je on.

Komentarišući fiskalnu politiku, Trivić smatra da poreze i doprinose ne treba mijenjati i da „Vlada ne treba da finansira plate“, te je poručio da se ne smiju donositi političke odluke koje bi preko tereta budućeg razvoja povećavale plate i dugoročno usporile ekonomski rast.

Osvrnuvši se na najavljeno poskupljenje električne energije za privredu, Trivić je ocijenio da je stanje u Elektroprivredi Republike Srpske (ERS) „katastrofalno“.

„Zbog katastrofalnog stanja u ERS-u dobro je da uopšte imamo struju, a uskoro je od ERS-a nećemo kupovati“, otkrio je Trivić, dodajući da postoji dogovor sa Vladom da se krene u izgradnju solarnih elektrana za privredu kako bi se smanjila zavisnost industrije.

Zaključujući osvrt na stanje na tržištu rada, Trivić je naveo da domaćih radnika je sve manje, dok radnici sve više stižu iz inostranstva, naglasivši da dobar poslodavac mora biti svjestan da je kvalitetan kadar neprocjenjiv jer oko 20 odsto takvih radnika nosi čitavu kompaniju.

Vazduh u više gradova u BiH jutros je u kategoriji nezdravog, a prednjači Sarajevo sa indeksom zagađenosti 178, podaci su sajta “Eko akcija”.

Nezdrav vazduh može izazvati pojavu pojačanih simptoma i intenziteta bolesti kod lica sa bolestima srca i disajnih organa, poput astme, dok bi ostali stanovnici mogli početi osjećati negativan utjecaj zagađenja na zdravlje.

Zbog toga je potrebno da plućni i srčani bolesnici, trudnice, djeca i starija lica smanje bilo kakve vanjske fizičke aktivnosti, dok bi produžena ili veća naprezanja tokom boravka vani trebali bi izbjegavati i svi ostali.

Nezdrav za osjetljive grupe jutros je vazduh u Zenici, Vogošći, Doboju, Ilijašu i Prijedoru, dok je umjereno zagađen u Maglaju, Tešnju, Jajcu i Mostaru.

Prema mjerenim parametrima, dobar vazduh je u Trebinju, Livnu i Bihaću.

Zvanični finansijski izvještaji za 2025. godinu ogolili su stanje u elektroenergetskom sektoru Republike Srpske, pokazujući drastičnu razliku u poslovanju između privatnog i državnog sektora, navodi se u autorskom tekstu prof. dr Slobodana Stanića.

Uporedna analiza tri termoelektrane iste instalisane snage – po 300 megavata (MW) – otkriva poražavajuću sliku za javna preduzeća. Dok privatna TE Stanari bilježi rekordan rast i višemilionske profite, dvije termoelektrane u sistemu Elektroprivrede Republike Srpske (RiTE Gacko i RiTE Ugljevik) suočavaju se sa ogromnim gubiciima i poslovnom stagnacijom.

​Brojke koje ruše izgovore

Privatni sektor: TE Stanari je tokom 2025. godine ostvarila poslovne prihode od 269,5 miliona KM, uz čistu neto dobit od nevjerovatnih 85,6 miliona KM, što predstavlja rast od preko 100 posto u odnosu na prethodnu godinu.

Državni sektor: Sa druge strane, RiTE Ugljevik je završio godinu u dubokom minusu od 27,89 miliona KM, trošeći znatno više nego što je privredno isporučio. Istovremeno, RiTE Gacko se zadržalo na simboličnom plusu od svega 2,52 miliona KM, što stručnjaci ocjenjuju kao statističku grešku za postrojenje tog obima.

​Gdje curi novac građana?

​U tekstu se postavlja ključno pitanje: kako postrojenje identične snage u privatnim rukama može donijeti skoro 86 miliona maraka čiste zarade, dok dva javna giganta sa istim resursima i sopstvenim rudnicima gomilaju dugove?

​Kao glavni uzroci sunovrata državnih preduzeća označeni su partijsko zapošljavanje, netransparentni i namješteni tenderi, kao i izvlačenje novca preko povlaštenih privatnih firmi bliskih vlasti. Dok privatni vlasnik strogo kontroliše troškove, održavanje i produktivnost, državne termoelektrane su, prema riječima autora, pretvorene u socijalne biroe i kasice-prasice za uske interese.

​Poziv na odgovornost

​Zastarjela oprema, česti neplanski zastoji i potpuna neodgovornost rukovodstva doveli su do toga da strateški resursi Republike Srpske postaju finansijski teret umjesto pokretača razvoja.

​„Ova tabela nije samo skup ekonomskih pokazatelja – ona je optužnica protiv načina na koji se upravlja javnim dobrom“, ističe se u tekstu, uz upozorenje da bi krajnji ishod ovakve politike mogao biti priprema terena za takozvano „spasonosno preuzimanje“.

​Autor: Prof. dr Slobodan Stanić