Samo pet dana bilo je potrebno rukovodstvu Elektroprivrede Republike Srpske (ERS) da napravi potpuni zaokret u svojim izjavama. Od samouverenih tvrdnji da „Republika Srpska nema problema sa električnom energijom“ i da su svi kapaciteti spremni, stigli smo do dramatičnih apela građanima da gasi aparate i štede struju u večernjem špicu.

Ovakav iznenadni preokret otvara ključno pitanje: Da li se u ERS-u situacija mijenja preko noći ili se od javnosti svjesno skrivalo realno stanje u energetskom sektoru?

Prije pet dana: “Sve je spremno, nema problema”

Ne tako davno, generalni direktor ERS-a Luka Petrović uvjeravao je javnost da toplotni talasi i suše koji potresaju Evropu ne mogu ugroziti Srpsku. Poručeno je da imamo dovoljne količine struje, da poskupljenja neće biti, te da su kapaciteti — izuzev Termoelektrane Ugljevik — potpuno spremni.

Iako je Petrović i tada spominjao visoke uvozne cijene u regionu i probleme sa lošom hidrologijom, poruka za domaće stanovništvo bila je jasna i umirujuća: sistem je stabilan, razloga za brigu nema.

Danas: Uvoz po 200 evra i apel građanima

Pet dana kasnije, retorika se drastično mijenja. Predstavnici ERS-a izlaze pred javnost sa popratnim priznavanjem ozbiljnih problema:

• Eskalacija uvoza: Nedostajuća električna energija kupuje se po astronomskim cijenama od čak 200 evra po megavat-času.

• Kriza u proizvodnji: RiTE Ugljevik ne radi, dok su dotoci na Drini i Vrbasu na istorijskom minimumu. Da bi se sistem uopšte održao, maksimalno se iscrpljuju Hidroelektrane na Trebišnjici.

• Teret na građanima: Umjesto sistemskog rješenja, rukovodstvo ERS-a sada apeluje na građane da „racionalno troše struju“, posebno u periodu od 17 do 22 časa.

Ko plaća račun lošeg planiranja?

„Sve poslije januara i februara je na istorijskom minimumu… Uvozi se energija po 200 evra, a građani se pozivaju na štednju.“ — poruka je koja iz ERS-a stiže nakon samo nekoliko dana lažnog optimizma.

Postavlja se sasvim logično pitanje: kako je moguće da se u roku od 120 sati pređe put od „stabilnog sistema“ do „kupovine najskuplje struje i poziva na štednju“?

Ako su januar i februar jedini mjeseci koji su „izvukli“ sistem zahvalnošću prirode i padavinama, kako je rukovodstvo ERS-a planiralo ljetne mjesece znajući da je TE Ugljevik van pogona i da su ljetne suše redovna pojava? Pozivati građane da štede u trenucima kada se energija kupuje po najvišim berzanskim cijenama nije ništa drugo nego pokušaj prebacivanja odgovornosti za loše upravljanje i nespremnost sistema na sama domaćinstva.

Domaći energetski sektor ne smije funkcionisati po principu „gledanja u nebo“ i molitvi za kišu. Građani Republike Srpske zaslužuju iskrenu komunikaciju i stabilan sistem, a ne umirujuće bajke početkom sedmice i paniku pred njen kraj.

Banjaluka24

“Nastavlja se praksa netransparentnosti Vlade Republike Srpske. Tako i sada govore neodređeno o kakvim finansijskim institucijama je riječ kada daju kredite. Sjećamo se kada je bivši predsjednik Vlade Višković da neće otkriti od koga je Republika Srpska dobila kredit od 100 miliona maraka i naravno da narod ima pravo da pita ukoliko ste toliko ponosni na ono što radite, zašto to krijete od naroda”, upitao je Kresojević.

Vlast u Republici Srpskoj nedavno je ponovo najavila dolazak stranih kompanija u Republiku Srspku, ali i pregovore sa stranim bankama. Iako vlast nije saopštila nikakve konkretne detalje, sve ukazuje da nas čeka novo zaduženje Republike Srpske.

Pod velom tajne, vlast dogovara novo zaduženje Republike Srpske. Ministar finansija Zora Vidović je za javni servis rekla da pregovara sa američkom kompanijom i jednom jevrejskom bankom, ne otkrivajući koje kompanije su u pitanju.

“Evo mi smo danas imali razgovor sa jednom američkom kompanijom, koja se bavi plasiranjem sredstava tj omogućavanjem plasiranja sredstava. Zainteresovani su za finansiranje u Republici Srpskoj i u smislu budžeta i svih projekata koji treba da se finansiraju i jedna ozbiljna delegacija to je jevrejska jedna banka jedna ozbiljna delegacija doći će u septembru mjesecu”, rekla je Vidovićeva.

Vidovićeva je poručila da će im to biti značajan partner i da ih neće izigrati, međutim nije saopštila konkretne informacije: koja američka kompanija i jevrejska banka su u pitanju? Kakvo zaduženje se najavljuje i za šta će biti upotrebljen taj novac? Narodni poslanik Bojan Kresojević kaže da je ovakva netransparentnost već ustaljen način ponašanja aktuelne vlasti.

“Nastavlja se praksa netransparentnosti Vlade Republike Srpske. Tako i sada govore neodređeno o kakvim finansijskim institucijama je riječ kada daju kredite. Sjećamo se kada je bivši predsjednik Vlade Višković da neće otkriti od koga je Republika Srpska dobila kredit od 100 miliona maraka i naravno da narod ima pravo da pita ukoliko ste toliko ponosni na ono što radite, zašto to krijete od naroda”, upitao je Kresojević.

Vlada Republike Srpske se u prethodnom mjesecu već zadužila u Americi za 200 miliona evra po komercijalnim kreditnim uslovima koji važe za zemlje visokog rizika, čime je, smatra ekonomista Zoran Pavlović, dokazano da je kreditni rejting Republike Srpske na nivou zemalja trećeg svijeta.

“Ako u jednoj godini se zadužite putem obveznica 500 miliona evra, pa onda još 250 miliona evra, pa onda hoćete još 200 miliona evra, onda je to već suviše ubrzan sistem zaduživanja koji nosi ozbiljne rizike”, kaže Pavlović.

Premijer Savo Minić je nakon ovog zaduženja odbio da otkrije detalje.

“Ne možete saznati naravno detalje. Već imate dovoljno detalja. Svo zaduženje je u okviru sa odlukama Narodne skupštine, oko toga su pričali svi poslanici iz vlasti i opozicije, oko toga je govorila ministrica. Nema potrebe da stalno držimo neku temu, naša zaduženost je ispod svih prosjeka. Ne znam šta vas interesuje: kako se zove direktor banke i gdje se banka nalazi? To ne znam”, rekao je nedavno Minić.

U opoziciji smatraju i da vlast ponovo kredite predstavlja kao projekte i ulaganje iako investicije donose dobit, a ono što rade zvaničnici, kako navode, donosi samo zelenaške kamate koje će građani Republike Srpske skupo plaćati.

(BN)

Jedna od vijesti koje smo mogli pročitati prethodnih dana bila je da je počela isplata junskih penzija. To je dobra vijest samo u jednom smislu, a to je da su penzioneri dobili ono što su svojim radom i godinama uplaćivanja doprinosa zaslužili.

Međutim, isplata penzija ne bi smjela biti vijest. To nije poklon nijedne vlasti, već zakonska i moralna obaveza prema ljudima koji su cijeli svoj radni vijek gradili Republiku Srpsku.

Rekao je ovo Zoran Savanović, član Predsjedništva Pokreta Sigurna Srpska, te prokomentarisao i jednokratne pomoći od 120 KM i 80 KM za penzionere najavljene za septembar:

— Ono što, nažalost, postaje pravilo jesu jednokratne pomoći koje se pojavljuju upravo u predizbornim periodima. Teško je oteti se utisku da se penzionerima tada šalje poruka da treba da budu zahvalni vlasti za nešto što su odavno zaradili svojim radom. A penzionerima nije potrebna zahvalnost prema bilo kom političaru, nego je potrebno poštovanje njihovog minulog rada — rekao je Savanović.

Dodaje da se sjećamo i izjava predsjednika SNSD od prije nekoliko godina da oni koji ne podrže vlast treba da „vrate“ ono što su dobili.

— Takva politika nije politika poštovanja, nego politika uslovljavanja. U demokratskom društvu niko ne smije osjećati da mu dostojanstvo ili pravo zavise od toga za koga će glasati — kaže Savanović.

On ističe da naši penzioneri ne traže milostinju.

— Ne traže jednokratne poklone pred izbore. Jedini pravi potez bi bio stalno povećanje penzija. Penzionerima treba ono što su svojim radom zaslužili: penzije od kojih se može dostojanstveno živjeti svakog mjeseca, a ne “pomoći” u mjesecu kada se skupljaju glasovi. Politika mora prestati da razmišlja od izbora do izbora. Ljudi koji su četrdeset godina radili i gradili ovu Republiku zaslužuju sigurnost i poštovanje. To je pitanje odgovornosti prema generaciji koja je stvarala Republiku Srpsku, a ne pitanje predizborne kampanje — poručio je Savanović.