Connect with us

Svijet

ZAVRŠNI UDARAC EL NINJA: Vremenski fenomen bliži se svom vrhuncu

Klimatski obrazac koji je doveo planetu do rekordne toplote proteklih šest mjeseci, bliži se svom vrhuncu, potencijalno kao jedan od najjačih El Ninja događaja uočenih u posljednjih 75 godina, prema novim podacima.

Rastuće anomalije u temperature vode i jačanje abnormalnih obrazaca vjetra iznad centralnog i istočnog ekvatorijalnog Pacifika ukazuju da će se vremenski uticaji po kojima je El Ninjo poznat nastaviti ako ne i ubrzati – širom svijeta.

Ono što se dešava u toj zoni Pacifika ima kaskadne efekte širom globusa. To uključuje tekuće toplotne talase, suše i požare u Australiji, smrtonosne poplave u Keniji i sušu i poplave u dijelovima Južne Amerike. U SAD, vjerovatno će to značiti jake padavine duž obale Meksičkog zaliva i na Floridi, koja je nedavno pretrpjela velike poplave, te vlažne i olujne uslove u Kaliforniji, a predviđa se da će taj obrazac uskoro nastupiti.

Istovremeno, naučnici sada vide kraj sadašnjeg El Ninja.

“Nestaće vjerovatno do juna”

Klimatski modeli sugerišu da će se uslovi El Ninja vjerovatno nestati do juna, vraćajući Pacifik u takozvane neutralne uslove – odsustva ovog fenomena i suprotnog zvanog La Ninja, prema analizi koju je u četvrtak objavio Centar za predviđanje klime američke Nacionalne agencije za okean i atmosferu (NOAA).

– Ono što se će se desiti sljedeće, može se samo nagađati – kaže Endru Kručkijevič, istraživač Međunarodnog instituta za klimu i društvo Univerziteta Kolumbija. Koliko dugo ćemo ostati u neutralnom? To je jedno od velikih pitanja koje ćemo postavljati sve više. U svakom slučaju, nemamo snažne indikacije – dodao je on.

Uslovi La Ninja razvili su se na jesen, nakon pet od prethodnih šest snažnih El Ninja. El Ninjo i La Ninja prosječno se javljaju svakih dvije do sedam godina, a obično traju 9-12 mjeseci. Ova smjena nije nužna – La Ninja je rjeđa pojava od El Ninja.

Snažni El Ninjo sa neizvjesnim efektima
El Ninjo je poznat po toplijim od normalnih voda duž ekvatora u istočnom i centralnom Pacifiku, što je obrazac koji dovodi do vlažnog i olujnog vremena u nekim dijelovima planete, dok drugi ostaju bez vlage. Nedavna zapažanja u toj oblasti pokazuju da toplota nastavlja da se stvara na površini okeana pod uticajem neobičnih obrazaca vjetrova koji duvaju sa zapada.

– Uslovi su toliko izraženi da klimatski centar predviđa 54 odsto šanse da ovo postane istorijski snažan El Ninjo. Događaj ove snage potencijalno bi bio u prvih pet El Ninjo dešavanja od 1950. godine, što znači da bi bio u istoj klasi kao El Ninjo dešavanja 2015-2016, 1997-1998, 1982-1983. i 1972-1973. – rekli su prognostičari tog centra.

Ti događaji se pamte po razornim poplavama, sušama i šumskim požarima širom svijeta. Posljednji ekstremni El Ninjo gurnuo je planetu 2016. godine na ono što su tada bile rekordno visoke godišnje prosječne temperature. Već je izvjesno da će rekordno topla 2023. godina oboriti taj rekord, a neki klimatski stručnjaci sugerišu da bi taj prag morao još da poraste 2024. godine.

– Na kojim mjestima ovaj El Ninjo donosi više vremenskih ekstrema i koje vrste, zavisi od toga u kakvoj je interakciji sa drugim klimatskim obrascima i fluktuacijama. Drugi fenomeni koji mogu da diktiraju dominantne lokalne vremenske obrasce uključuju epizode iznenadnog zagrijavanja u stratosferi, kada polarne temperature dramatično rastu, a hladan vazduh se pomjera ka nižim geografskim širinama, kao i oscilacija Meden-Džulijan, obrazac širom Indijskog i Pacifičkog okeana koji je uveliko bio odgovoran za posljednje vlažne i snježne zimske uslove na američkom zapadu. Svaki događaj je malo drugačiji – rekao je direktor klimatskog centra Dejvid Devit.

Tranzicija sa El Ninja – na šta?
Do sada su se predviđanja klimatskih modela uglavnom potvrdila kako se El Ninjo razvijao, iako je malo onih naučnika koji su predvidjeli rekordnu toplotu koja je dominirala planetom od jula. Sada ti modeli predviđaju 60 odsto šanse da će El Ninjo da nestane između aprila i juna.

Do kraja ljeta, šanse za neutralne uslove i pojavu La Ninje su otprilike jednake, prema NOAA, a obje su procijenjene na između 40-50 odsto. La Ninja je poznata po hladnijim vodama od normalnog širom centralnog i istočnog ekvatorijalnog Pacifika i povezana je sa intenzivnim sezonama uragana u Atlantiku, blagim i suvim zimama u SAD i vlažnim uslovima u jugoistočnoj Aziji, Indoneziji i Australiji.

Ali, ponovna pojava El Ninja je moguća i sljedeće jeseni, kaže Kručkevič. Za sve ishode postoji istorijski presedan.

– Bez obzira da li je ovaj El Ninjo dosegao vrhunac, ili će to uskoro da uradi, nastaviće da utiče na globalne vremenske obrasce u mjesecima koji dolaze – kaže Devit, pa dodao:

– Pacifik će ostati neobično topao, barem tokom zime. Ne možete se brzo rješiti tolike toplote. To će trajati nekoliko mjeseci, prenosi Blic.

Ako se La Ninja vrati do jeseni, to bi poguralo prilike ka još jednoj aktivnoj sezoni uragana na Atlantiku.

Related Topics:

Svijet

IZBORI U RUSIJI 18. DO 20. SEPTEMBRA: Ko izlazi na crtu Putinu?

U Rusiji će od 18. do 20. septembra biti održani trodnevni parlamentarni izbori.

Svjetski mediji prenose da će većinu od 450 poslanika u Državnoj dumi zasigurno osvojiti Jedinstvena Rusija predsjednika Vladimira Putina.

Putin ne izlazi na ove izbore kao kandidat, ali izborna trka se vodi između njegove vladajuće stranke Jedinstvena Rusija i opozicije.

Stranke koje “izlaze na crtu” Putinovoj stranci zapravo su pod strogom kontrolom Kremlja, tvrde svjetski mediji.

Predvođena poznatim političarima, kao što su ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov i gradonačelnik Moskve Sergej Sobjanin, Jedinstvena Rusija ima jasan cilj – zadržati dvotrećinsku ustavnu većinu.  Na ovim izborima kao kandidate ističu i velik broj veterana rata u Ukrajini.

Koje su stranke opozicije?

Na ovim izborima biće i Komunistička partija Ruske Federacije (KPRF), najveća opoziciona stranka, koju vodi veteran ruske politike Genadij Zjuganov.

Iako se u nekim regionima suočavaju sa pritiscima Kremlja, oni u potpunosti podržavaju spoljnu i ratnu politiku zemlje.

Liberalno-demokratska partija Rusije (LDPR) takođe učestvuje na ovim izborima. Stranku je nekada vodio Vladimir Žirinovski, a sada je pod vođstvom Leonida Sluckog.

Ova stranka djeluje kao desna, ultranacionalistička opcija koja je potpuno lojalna predsjedniku.

Među partijama koje izlaze na izbore u septembru je i mlađa stranka Novi ljudi na čelu s Aleksejem Nečajevim i sa istaknutim članom Vladislavom Davankovom.

Na septembarskim izborima bira se svih 450 poslanika Dume. Foto Tanjug/AP
Na septembarskim izborima bira se svih 450 poslanika Dume. Foto Tanjug/AP

Ova stranka privlači mlađe i poslovne birače, ali ne dovodi u pitanje ključne odluke Kremlja.

Antiratnoj liberalnoj stranci Jabuka sudskim su odlukama ukinute regionalne izborne liste u nekoliko ključnih regija, a njihovi istaknuti članovi, među kojima je Lev Šlosberg, osuđeni su ili se suočavaju sa zatvorskim kaznama.

Antiratnom političaru Borisu Nadeždinu je zabranjena kandidatura na ranijim predsjedničkim izborima, a zbog toga što bi mogao biti uhapšen, napustio je Rusiju uoči parlamentarne kampanje.

Putin o izborima

Putin je izjavio da će predstojeći parlamentarni izbori u njegovoj zemlji potvrditi stabilnost ruske države.

“Uvjeren sam da će predstojeći izbori potvrditi stabilnost države”, rekao je Putin obraćajući se na kongresu vladajuće stranke Jedinstvena Rusija.

Dodao je da će ovi izbori potvrditi i “zrelost” ruskog političkog sistema te sposobnost zemlje da se odupre “bilo kakvim spoljnim prijetnjama”.

Putin ne izlazi kao kandidat, ali izborna trka se vodi između njegove stranke i opozicije. Foto Tanjug/AP
Putin ne izlazi kao kandidat, ali izborna trka se vodi između njegove stranke i opozicije. Foto Tanjug/AP

Istakao je da će izbori takođe izraziti “zajedničku volju miliona ljudi i njihovu želju da osiguraju suverenitet i sigurnost Rusije”.

Fokus na državu i ekonomiju

Putin je rekao da Rusija, “uprkos svim poteškoćama”, razvija, pokreće i provodi velike projekte usmjerene na unapređenje kvaliteta javne uprave, odbrambenih kapaciteta, ekonomskog rasta i društvenog razvoja.

“Sve nove mogućnosti koje zajedno stvaramo moraju ojačati suverenitet, sigurnost Rusije i njen položaj u svijetu”, rekao je Putin.

Naglasio je da će Rusija nastaviti da održava izbore na različitim nivoima širom svoje teritorije.

111 miliona birača

Septembarski izbori odrediće svih 450 poslanika devetog saziva Državne dume Rusije, Donjeg doma ruskog parlamenta.

Izbori se sprovode kroz trodnevno glasanje i uz široku upotrebu elektronskog glasanja.

Centralna izborna komisija Rusije (CIK) saopštila je da je broj birača u Rusiji na dan 1. jula iznosio više od 111 miliona, dok se van zemlje nalazi više od 1,8 miliona birača, prenio je ranije Tanjug.

Na kanalu Centralne izborne komisije na platformi Maks navedeno je da je 1. jula u Rusiji bilo registrovano 111.037.047 birača, prenijele su RIA Novosti.

Van teritorije Rusije živi više od 1.816.000 ruskih birača, dok se u gradu Bajkonuru nalazi više od 11.500 birača, naveli su iz ruske Centralne izborne komisije.

Za ruske državljane koji žive ili borave u inostranstvu biće otvoreno 312 biračkih mjesta u 152 zemlje.

Nastavi čitati

Svijet

PALA ODLUKA ZA UBISTVO ČARLIJA KIRKA! Sudija iz Jute prelomio

– Osumnjičenom ubici američkog intelektualca Čarlija Kirka, Tajleru Robinsonu (23) biće suđeno za teško ubistvo, odlučio je sudija u gradu Provo, u američkoj saveznoj državi Juta, Toni Graf.

Sudija je uvažio zahtev tužilaca, koji su saopštili da imaju dovoljno dokaza da Tajlera Robinsona izvedu pred sud po optužbi za teško ubistvo, zbog čega bi mogao da se suoči sa smrtnom kaznom, doživotnim zatvorom bez mogućnosti uslovnog otpusta, ili 25 godina do doživotnog zatvora sa mogućnošću uslovnog otpusta, prenosi CBC.

Tužilaštvo je navelo da postoje “ubedljivi” dokazi da je Robinson 10. septembra prošle godine na Univerzitetu Juta u Orumu ispalio hitac koji je usmrtio Kirka (31) tokom jedne od njegovih javnih debata.

Robinson se tereti po sedam tačaka, uključujući teško ubistvo, za koje je u Juti predviđena smrtna kazna.

Odbrana osporava dokaze tužilaštva i tvrdi da nema dovoljno osnova za suđenje, kao i da ubistvo ne ispunjava kriterijume za izricanje smrtne kazne.

Robinson se do sada nije izjasnio o krivici.

(Tanjug)

Nastavi čitati

Svijet

286 DANA NEIZDRŽIVIH USLOVA! Američki vojnici na ivici snaga, spas od istorijske misije potražili u Aziji!

– Američki nosač aviona “USS Abraham Linkoln” uplovio je danas u tajlandsku luku Laem Čabang, posle izveštaja o pogoršanim uslovima na brodu i problemima sa mentalnim zdravljem pripadnika američke vojske, nakon 286 dana na moru, od čega veći deo vremena na Bliskom istoku.

“USS Abraham Linkoln”, sa oko 5.000 mornara i marinaca, raspoređen je u novembru prošle godine i bio je uključen u američku pomorsku blokadu i borbene operacije u ratu sa Iranom, prenosi Rojters.

Prema rečima američkih demokratskih senatora, taj nosač aviona je postavio moderni rekord po neprekinutim danima koje je proveo na moru.

Komandant Udarne grupe nosača aviona 3, kontraadmiral Robert E. Lofran je kazao u saopštenju da dolazak u Laem Čabang “pruža zasluženu priliku” mornarima i marincima da se odmore i napune energijom.

“To takođe podvlači snažno i trajno partnerstvo i savez između Sjedinjenih Država i Tajlanda. Ono što je ova udarna grupa postigla je zaista istorijsko. Ne mogu biti ponosniji na izuzetan profesionalizam i stručnost koju je pokazao svaki član ovog tima tokom naših operacija”, kazao je Lofran.

Prema saopštenju tajlandskih zvaničnika, “USS Abraham Linkoln” će se, u pratnji drugih američkih ratnih brodova, zaustaviti na Tajlandu, koji je jedini partner Sjedinjenih Američkih Država u kontinentalnoj jugoistočnoj Aziji, na pet dana odmora i oporavka.

(Tanjug) Foto: AP

Nastavi čitati

Aktuelno