Connect with us

Društvo

BOŽIĆ SE SLAVI I U ETIOPIJI 7. JANUARA! Ovo su običaji pravoslavaca širom svijeta, jedni će vas POSEBNO IZNENADITI

Ne proslavlja se Božić samo kod nas 7. januara.

Božić po julijanskom kalendaru koji se proslavlja 7. januara slavi više od 200 miliona hrišćana pravoslavne vjeroispovesti. Iako je veliki broj pravoslavnih hrišćana u istočnoj Evropi, proslava i božićne liturgije obilježavaju se širom svijeta. Način proslave i običaji različiti su u gotovo svakoj državi, a evo nekoliko od najzanimljivijih.

Srbija i Republika Srpska
Božić je u Srbiji od jula 2001. godine i jednodnevni državni praznik. Simboli ovog praznika kod pravoslavnih Srba su badnjak i česnica, u koju se stavlja novčić, nakon čega se lomi na onoliko dijelova koliko ima ukućana. Novčić, koji je od srebra ili zlata, simbolizuje dar novorođenom Hristu, a vjeruje se da sreća čeka onog u čijem komadu bude novčić.

Božić je porodični praznik i slavi se u kući i u crkvama, a pod kuće se po tradiciji posipa slamom da bi se dočarao skromni ambijent pećine u Vitlejemu u kojoj se, po Bibliji, rodio Hrist. Ljudi se na Božić pozdravljaju sa „Hristos se rodi“, a odgovor je ‘Vaistinu se rodi’.

Ukrajina
Kada djeca ugledaju istočnu zvijezdu, koja podseća na Tri mudraca, tada počinje Sveta večera, piše Nacionalna geografija. Tada se u kuću unosi pšenica što je dio običaja koji se zove ‘Diduh’, odnosno ‘dedin duh’, koji simboliše pretke i želju da godina bude dobra.

Cijela Ukrajina je sve do 2023. godine Božić slavila 7. januara. Predsjednik Vladimir Zelenski potpisao je u julu Zakon po kojem će se Božić u ovoj zemlji slaviti 25. decembra, kako bi se distancirala od Rusije, zbog rata koji na njenoj teritoriji bukti od februara 2022. godine.

“Ukrajinski narod dugo je bio podložan ruskoj ideologiji u gotovo svim životnim segmentima, pa se i Božić slavio po julijanskom kalendaru. Nastavlja se snažan preporod ukrajinske nacije i da stalna borba za sopstveni identitet doprinosi svijesti i želji svakog Ukrajinca da živi u skladu sa tradicijom i svojim praznicima“, navedeno je u tekstu pomenutog Zakona.

Rusija
Sve do Badnje večeri, 6. januara, vjernici u Rusiji se mole 39 dana. Na Badnje veče počinju liturgije, a na Božić se porodica okuplja oko trpeze na kojoj se nalazi 12 jela koja simbolišu 12 Isusovih apostola.

Glavna jela podrazumijevaju svinjsko pečenje, punjenu svinjsku glavu i aspik, odnosno žele od komada mesa, morskih plodova, povrća ili jaja. Na meniju je i guska punjena jabukama. Pite su nezaobilazno jelo na božićnoj trpezi, zatim piroške, razni kolači i palačinke. Neizostavni dio je i božićni hljeb.

Na Badnje veče se večera priprema od različitih vrsta žitarica koje simbolizuju nadu, uz dodatak meda i maka i to se smatra ‘svetom večerom’. Ona se servira na belom stolnjaku koji simbolizuje bijelo platno u koje je Hrist uvijen po rođenju, a u prostoriju se unese nešto slame kao podsjećanje na skromno okruženje u kojem je Isus rođen.

Sjeverna Makedonija
Djeca u ovoj zemlji već 5. januara idu od vrata do vrata i pjevaju božićne pjesme, takozvane kolede, a na Badnje veče slijedi unošenje ‘badnika’ na kućno ognjište. Drvo se prije toga isiječe na tri dela, što predstavlja Sveto trojstvo, a sva tri dijela u kuću unese otac.

Gruzija
Na Božić, stanovnici ove države održavaju tradicionalnu šetnju ‘Alilo’. Za taj događaj oblače posebnu odjeću i ukrašavaju svoju verziju jelke – ‘Čičilaki’. Dan ranije, čeka se da ponoć, kada počinje večera uz tradicionalno vino. Kako piše Nacionalna geografija, ponekad se umjesto jelki koristi grana lješnika koja je oblikovana kao Drvo života i ukrašena slatkišima i voćem.

Deda Mraz je poznat kao ‘Tovlis papa’, što znači ‘deda snijeg’. Obično je predstavljen s dugom bijelom bradom, odeven u narodnu nošnju ‘čohu’ i krzneni ogrtač.

Etiopija
Proslava Božića u ovoj državi naziva se ‘Gana’, a na Badnje veče se posti. Mnogi hodočasnici za Božić putuju u Lalibelu, grad na sjeveru zemlje, i to kolima ili čak pješke. Po uništenim putevima putovanje ponekad traje i danima.

Egipat
Oko 15 odsto stanovništva ove afričke zemlje izjašnjavaju se kao hrišćani, a 90 odsto ovog dijela populacije spada u Kopte, koji Božić proslavljaju 7. januara.

Božićni običaji počinju na prvi dan posta, koji je praćen crkvenom službom i gozbom koju čine paprikaš, povrće i hleb od kiselog testa.

Kazahstan
U ovoj državi, za pravoslavne vjernike Božić je državni praznik. I Jerusalimska pravoslavna crkva Božić slavi 7. januara. Vjernici za Badnji dan i Božić obilno jedu slatkiše – najčešće kadaif, a za Božić se priprema obrok od jagnjećeg mesa.

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Pretežno sunčano i toplo, temperature do 25 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH (FBiH) sutra će biti pretežno sunčano i toplo uz malu do umjerenu oblačnost.

Duvaće slab do umjeren sjeveroistočni vjetar, dok će u Hercegovini ujutro lokalno biti pojačana bura, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Jutarnja temperatura biće od dva do 11, na jugu do 15, a najviša dnevna od 17 do 23, na jugu do 25 stepeni Celzijusovih.

Danas je preovladavalo umjereno do pretežno oblačno vrijeme, ponegdje uz slabu kišu, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura izmjerena u 14 časova: Bjelašnica dva, Čemerno 10, Kalinovik 11, Ivan Sedlo 13, Gacko 14, Sokolac i Han Pijesak 15, Sarajevo 17, Bugojno 18, Mrkonjić Grad, Rudo, Srebrenica i Livno 19, Zvornik, Ribnik, Foča, Šipovo i Drvar 20, Višegrad 21, Banjaluka, Bijeljina, Srbac, Bihać, Sanski Most, Tuzla i Zenica 22, Novi Grad i Prijedor 23, Bileća i Mostar 24 i Trebinje 25 stepeni Celzijusovih.

Nastavi čitati

Društvo

FOČA DOBIJA STATUS GRADA! Evo šta stoji iza odluke Vlade RS

Vlada Republike Srpske utvrdila je danas, u petak, 17. aprila 2026. na 6. sjednici u Banjaluci, Prijedlog zakona o gradu Foča, po hitnom postupku, kojim se uređuje područje, nadležnosti, organi i finansiranje ovog grada.

Kako je obrazloženo, razlog za donošenje ovog zakona sadržan je u činjenici da su ispunjeni propisani uslovi za promjenu statusa opštine Foča u grad Foča.

Postupak za dodjelu statusa
Opština Foča je, ističu iz Vlade Republike Srpske, na osnovu Odluke Skupštine opštine Foča od 29. januara 2026. godine pokrenula postupak za dodjelu statusa grada, dostavljanjem odluke Vladi Republike Srpske i informacija i podataka kojima se ovakav zahtjev opštine Foča opravdava.

“Uz Odluku Skupštine opštine Foča dostavljen je i Elaborat o opravdanosti zahtjeva za sticanje statusa grada, koji sadrži cjeline: opšte karakteristike, istorijski pregled, javne ustanove i javna preduzeća čiji je osnivač Opština Foča, javne ustanove, preduzeća i institucije čiji je osnivač Republika Srpska, obrazovanje, zdravstvena zaštita, socijalna zaštita, privreda, turizam, poljoprivreda, kultura, vjerske zajednice i sakralna baština Foče, sport, organizacije civilnog društva i mladi, javna infrastruktura, komunalne djelatnosti, životna sredina, prostorno-planska dokumentacija, sigurnost građana, Strategija razvoja opštine Foča za period 2017-2026. godine i analiza budžeta”, kažu iz Vlade RS.

Jedinstvena cjelina
Kako su dodali, načelnik opštine Foča u aktu ukazuje na odluku Skupštine opštine Foča i ističe da smatra da su ispunjeni zakonom utvrđeni uslovi za dodjelu statusa grada Foči, iz razloga što Opština Foča predstavlja jedinstvenu geografsku, socijalnu, ekonomsku, istorijsku i teritorijalnu cjelinu sa odgovarajućim nivoom razvoja.

Pored navedenog, ističe se da ova opština ispunjava uslove za sticanje statusa grada koji su propisani članom 10. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, koji propisuje izuzetak po kome opština može steći status grada, bez obzira na broj stanovnika i status razvijene jedinice lokalne samouprave, ako je stopa zaposlenosti na području opštine iznad republičkog prosjeka ili ako opština najmanje deset godina ima pet studijskih programa u smislu zakona kojim se uređuje visoko obrazovanje, više od 2.000 studenata na ovim programima i bogato kulturno-istorijsko nasljeđe.

Značajni resursi
Tako se ističe da na području opštine Foča djeluju dvije visokoškolske ustanove: Medicinski fakultet Foča, u sastavu Univerziteta u Istočnom Sarajevu i Pravoslavni bogoslovski fakultet “Sveti Vasilije Ostroški” Foča.

“Na području opštine Foča nalaze se brojni prirodni i kulturni lokaliteti koji predstavljaju značajne resurse i osnovu za razvoj turizma, privrede i ukupnog društvenog razvoja. Bogato kulturno-istorijsko nasljeđe je predstavljeno kroz prikaz brojnih spomenika kulture i drugih objekata sa dugom istorijskom tradicijom”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Najveći nacionalni park u BiH
Posebno se, kako su dodali, izdvaja Nacionalni park “Sutjeska”, kao najveći i najstariji nacionalni park u Bosni i Hercegovini, sa površinom od 16.052,34 hektara, koji je član Evropske federacije parkova. U sastavu Nacionalnog parka nalazi se prašuma Perućica, zaštićeni prirodni rezervat, jedna od najočuvanijih evropskih prašuma.

“Vlada Republike Srpske danas je, takođe po hitnom postupku, utvrdila i Prijedlog zakona o izmjeni i dopunama zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srpske. Razlog za donošenje ovog zakona je njegovo usklađivanje sa Zakonom o Gradu Foča”, navode iz Vlade Republike Srpske.

Šta kaže budući gradonačelnik
Milan Vukadinović, načelnik opštine Foča, kaže da ga je jako obradovalo to što će ova lokalna zajednica dobiti status grada, a koji će biti trajni temelj centra ove regije u svakom mogućem smislu.

“To je u pripremi već jedan ozbiljan period, a evo sad smo u fazi realizacije, konačno. To me je jako obradovalo, s obzirom da smatram da je generalno istorijski Foči pripadalo to mjesto i status grada, s obzirom da je jednostavno centar ove regije, u svakom mogućem smislu”, rekao je Vukadinović za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Društvo

Profesor Anel Hajirić nakon emotivnog ispraćaja: UČIO SAM IH DA BUDU LJUDI

Nisam očekivao da će me učenici ispratiti na ovakav način. Radio sam svoj posao na najbolji način, što se kaže – kako sam znao i umio, ali ovo što sam doživio je nešto posebno, neočekivano.

Započeo je time svoju priču za “Nezavisne novine” Anel Hajirić, donedavni profesor fizike u Medicinskoj srednjoj školi u Banjaluci, odakle su ga učenici veličanstveno ispratili nakon što mu je završio angažman koji je trajao do povratka radnika.

Kako kaže, iako je prošlo više od sedam dana, emocije se još nisu slegle.

Emotivan oproštaj koji je dirnuo cijelu školu

“Vjerujte da sam plakao od trenutka kad sam saznao da mi se ugovor bliži kraju. Međutim, kad vidite da učenici plaču, školske kolege i pomoćno osoblje, ni vama nije svejedno. Plakao sam čitavu sedmicu, samo kad vidim video-snimke koji kruže društvenim mrežama zasuze mi oči i srce počne ubrzano da lupa”, navodi on.

Kako objašnjava, bio je svjestan da će kraj nekada doći, ali ne krije da se nije nadao da će biti ovako iznenada, dva mjeseca pred kraj polugodišta.

“Posla će biti, toga sam svjestan, kolege dolaze i odlaze. Meni je bilo prelijepo u Medicinskoj školi, ovo je moj deseti angažman u pet godina. Kolege su stvarno bile dobre, direktor i uprava škole su uvijek bili tu da izađu u susret, kolektiv za poželjeti, učenici takođe. Čovjek se navikne, a još kad se sve poklopi… Biće mi neobično, naravno”, ističe on za “Nezavisne novine”.

Više od profesora: Poruke koje ostaju učenicima

Osim što je bio profesor, Anel je bio i razrednik trećem razredu.

Kako kaže, sem što ih je učio da treba da budu dobri stručnjaci, učio ih je da moraju biti i dobri ljudi.

“Učio sam ih da budu pošteni, saosjećajni, a kada zatreba da se moraju i zauzeti za sebe, ali samo pravično. Na kraju dana bitnije je da vam neko kaže da ste dobar čovjek, a s tim se povlači i sve ostalo – stručnjak, predavač, profesor…”, kaže Hajirić.

Sem ispraćaja, profesor Anel kaže da će zauvijek pamtiti i svaki početak školske godine kada je prozivao prvačiće da uđu u svoja odjeljenja.

“Upoznavanje prvi put u učionici, kada oni steknu nekakav dojam o meni prvi put, pa nakon par mjeseci kada me bolje upoznaju, kažu: ‘Mislili smo da ste drugačiji’. Tu su, svakako, i događaji na nastavi, koji nas nasmiju i ostanu urezani u sjećanje, dijeljenje i dobrog i lošeg… Ima jedna anegdota kada sam promukao pa nisam mogao da pričam, a nisam smio da se naprežem, pa sam pisao. Bilo je interesantno i meni i djeci, smijali smo se, ali kažu da su sve razumjeli i naučili”, prisjeća se on u razgovoru za “Nezavisne novine”.

Šta nakon škole, planovi za budućnost?

Sad kad mu je angažman završio, Hajirića smo pitali ima li planove za budućnost.

“Šta će biti dalje – stvarno ne znam. Ovo je deficitarno zanimanje, uvijek će biti neka zamjena, nekoga do povratka sa trudničkog, neplaćenog odsustva ili povratka radnika sa funkcije. Mislim da je ovo moj maksimum i da ne mogu više od ovoga dati. Čitao sam u komentarima na društvenim mrežama da je ovo moja penzija, što se djelimično i slažem. Radiću na sebi još više, malo odmoriti, pa ćemo vidjeti šta budućnost nosi. Možda mi se ukaže i neka druga prilika mimo prosvjete, ko će znati”, ističe on.

U razgovoru za “Nezavisne novine” Hajirić se prisjetio i svojih početaka, kao i samog izbora zanimanja.

“Odmalena sam želio da pomažem ljudima na neki način. Prvo sam želio da budem advokat, pa nastavnik informatike, pa nastavnik muzičkog, i na kraju profesor fizike. Ja sam, inače, u duši umjetnik, sviram razne instrumente. Bio sam učesnik mnogih takmičenja i priredbi unutar škole kao učenik – kao recitator glumac, član orkestra… Onda sam u srednjoj školi razmislio i rekao sam sebi: ‘Bojim se da za tebe kao umjetnika nema posla, hajde da vidimo na kraju šta je najbolje’, pa sam razmislio i vidio i čuo da je profesor fizike deficitarno zanimanje te sam odlučio glavom, nažalost, i išao tim putem”, navodi on.

Kako dodaje, i učionica je jedna mala pozornica, gdje je profesor osoba u koju drugi gledaju.

“Učenici su zahvalna publika, tako da sam sebi to malo i prilagodio”, ističe on, dodajući da je i sam bio u srednjoj školi prije 10 godina te da nije zaboravio da je i on bio učenik.

Na kraju razgovora Hajirić je imao i poruku za učenike, ističući da želi da budu dobri ljudi i dobri stručnjaci.

“Da zapamte ono što sam im govorio i čemu sam ih podučavao. Ponosan sam što sam bio njihov profesor, razrednik, prijatelj. Neću biti tu prisutan za njih fizički, ali hoću emocionalno i psihički, kada im zatrebam znaju kako će mi se javiti. Nadam se da će s ponosom govoriti da sam im ja profesor i da me neće zaboraviti, jer ja njih sigurno neću, volim ih”, istakao je on za “Nezavisne novine”.

Anel je imao poruku i za buduće kolege, mlade profesore.

“Neka budu svoji. Nije sve u nadglašavanju, autoritetu, ima nešto i u tome da treba da slušamo jedni druge, da imamo vremena jedni za druge, da imamo razumijevanje i, na kraju, da budemo ljudi”, kaže on.

Nastavi čitati

Aktuelno