Connect with us

Društvo

Broj oboljelih od karcinoma u Srpskoj u porastu – NAJUČESTALIJI RAK PLUĆA!

Stalno je u porastu broj oboljelih od karcinoma u Srpskoj, a među najzastupljenijima je rak pluća, te se pretpostavlja da će do 2045. godine incidenca malignih bolesti rasti oko 18 odsto na godišnjem nivou, zbog čega je neophodno preduzeti bitne korake.

Poručila je ovo struka povodom 4. februara, Svjetskog dana borbe protiv raka, a povodom toga danas će se održati okrugli sto na kojem će učestvovati predstavnici udruženja, Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS, UKC RS, FZO RS, kao i struka, tj. onkolozi, pulmolozi i drugi.

Zdenka Gojković, načelnica Klinike za onkologiju u UKC RS, za “Nezavisne” kaže da će tom prilikom predstaviti kakva je budućnost kada su u pitanju maligne bolesti.

“Budućnost nije nimalo svijetla i smatra se da će do 2045. godine incidenca rasti oko 18 odsto na godišnjem nivou, te da će u tom periodu svaka druga osoba, nekad u životu, imati karcinom bilo koje lokalizacije. Danas na sceni imamo mnogo dobrih lijekova, ali da bismo smanjili smrtnost od ovog karcinoma, moraju se preduzeti značajni koraci. Ursula fon der Lajen je u februaru 2021. pokrenula veliki projekat u borbi protiv karcinoma, jer se shvatilo kakva nas pošast očekuje, a tada je definisano 10 ciljeva. Prvi je prevencija, koja podrazumijeva HPV vakcinu, te podizanje svijesti o značaju faktora rizika”, pojašnjava Gojkovićeva.

Kako kaže, faktori rizika utiču na skoro 35 do 45 odsto karcinoma, odnosno njihovu pojavnost, tako da se mijenjanjem faktora rizika može puno toga učiniti.

“Recimo, u razvijenim zemljama, Evropi i Americi nije, kao što je kod nas, najučestaliji karcinom pluća, već karcinom prostate, a skoro za duplo manja je učestalost karcinoma pluća, i to zahvaljujući zakonu o zabrani pušenja. Inače, zahvaljujući sprovođenju skrining programa, nekih četiri-pet najučestalijih karcinoma koji čine preko 50 odsto svih karcinoma, značajno je smanjena smrtnost u razvijenim zemljama, pa je, na primjer u Americi u posljednjih 30 godina smanjena smrtnost od malignih bolesti za 45 odsto. Recimo, smanjena je smrtnost od karcinoma dojke za oko 33 odsto, čemu je za oko 25 odsto doprinio skrining karcinoma dojke”, dodala je.

Suzana Kekić, predsjednica Saveza žena oboljelih od raka dojke “Iskra”, za “Nezavisne novine” kaže da su okupili 15 udruženja iz Republike Srpske, a tema okruglog stola je skrining, prevencija i liste čekanje.

“Prevencija je značajna, jer ako se karcinom otkrije na vrijeme, tada je 99 odsto izlječiv. To je dobro i za pacijenta, i za državu, jer se smanjuju troškovi liječenja. Inače, najviše raste broj oboljelih od karcinoma pluća i karcinoma dojke, a najžalosnije je što sve mlađe osobe obolijevaju”, kazala je Kekićeva, dodajući da oboljelima mnogo znači podrška, kao i da oni u udruženju imaju psihološku podršku, koji rade grupno i pojedinačno sa članicama.

Iz Instituta za javno zdravstvo Republike Sprske navode da je, prema procjenama globalne zdravstvene statistike (GLOBOCAN) u 2022. bilo oko 20 miliona novih slučajeva raka sa stopom incidence 196,9 i 9,7 miliona smrtnih slučajeva uzrokovanih rakom sa stopom mortaliteta 91,7.

“Najčešći novootkriveni slučajevi raka kod muškaraca bili su rak pluća (15,2 odsto), rak prostate (14,2 odsto), rak debelog crijeva i rektuma (10,4 odsto). A najčešći novootkriveni slučajevi raka kod žena su rak dojke (23,6 odsto), rak pluća (9,4 odsto) i rak debelog crijeva i rektuma (8,9 odsto). Prema procjenama SZO, očekuje se da će do 2040. godine doći do povećanja broja oboljelih od raka za oko 40 odsto u odnosu na 2020. godinu, pri čemu se najveći porast predviđa u zemljama sa niskim i srednjim prihodima”, navode iz Instituta.

Prema podacima Registra za maligne neoplazme RS, u 2021. godini broj novootkrivenih slučajeva raka iznosio je 5.214 (2.764 muškarca, a 2.450 žena), a od raka je umrlo 2.567 osoba (1.519 muškaraca i 1.048 žena).

Ove godine počinje nova kampanja pod sloganom “Ujedinjeni kroz jedinstvenost” i označava promjenu u pristupu koji stavlja ljude u centar brige o raku, a naglašava razumijevanje i definisanje jedinstvenih potreba pojedinaca, porodica i zajednica, osiguravajući da liječenje i njega budu prilagođeni različitim perspektivama.

Related Topics:

Društvo

ODLUKA USKORO PRED SUDOM: Hoće li “Nova Ljubija” u stečaj?

U Okružnom privrednom sudu u Prijedoru 9. juna biće održano ročište za utvrđivanje uslova za otvaranje stečajnog postupka u rudniku “Nova Ljubija”, objavio je ovaj sud.

Sud je prethodno odredio materijalno-finansijsko vještačenje nad rudnikom “Nova Ljubija” iz Prijedora, a na prijedlog privremenog stečajnog upravnika.

Gordan Pavlović je 4. marta, kao lice ovlašteno za zastupanje rudnika “Nova Ljubija”, podnio Okružnom privrednom sudu u Prijedoru prijedlog za otvaranje stečajnog postupka.

Sud je 18. marta donio rješenje kojim se pokreće prethodni postupak radi utvrđivanja uslova za otvaranje stečaja i za privremenog stečajnog upravnika imenovao LJiljanu Mandić. Predmet vodi sudija Bojana Rauš Pilipović.

Ročište za utvrđivanje uslova za otvaranje stečajnog postupka u rudniku “Nova LJubija” zakazano je za 9. juna u 9.00 časova.

Nastavi čitati

Društvo

ŽELJEZNICE NA IVICI PUCANJA: Sindikat alarmira, Vlada saziva sjednice

U Željeznicama Srpske stanje je očajno, kažu u Sindikatu preduzeća. Da li se može i kako sačuvati nekadašnji gigant koji je povezivao cijelu zemlju, razmotriće Vlada Srpske na tematskoj sjednici koja će, kako je najavljeno, biti održana najkasnije do polovine juna.

Postavlja se pitanje šta će biti sa radnicima.

– 10 miliona maraka koje je Vlada Srpske obezbijedila za ovu godinu, Željeznice su potrošile još u aprilu, nekako su obezbijeđena i nova skoro 4 miliona maraka, ali to stanje u preduzeću ne popravlja mnogo – otvoreno kaže ministar saobraćaja i veza Zoran Stevanović.

Jasno je da je neodrživ model poslovanja gdje su, kako Stevanović kaže, prihodi pali za 70%, obaveze ne prestaju da rastu.

Nastavi čitati

Društvo

EKONOMSKI ALARM ZA BIH: Drastičan rast uvoza, deficit se mjeri milijardama

Podaci entitetskih zavoda za statistiku pokazuju da i Federacija BiH i Republika Srpska iz mjeseca u mjesec povećavaju uvoz.

Ukupan izvoz FBiH 3,8 milijardi KM

Tako je FBiH u četiri mjeseca ove godine imala ukupan izvoz od 3,8 milijardi KM, a ukupan uvoz 7,1 milijardu KM, što znači da je deficit iznosio oko 3,3 milijarde KM.

U aprilu ove godine FBiH je ostvarila izvoz u ukupnoj vrijednosti od milijardu i 56 miliona KM, što je za 31,7 miliona ili 3,1 odsto više u odnosu na mart, odnosno za 73,1 milion KM ili 7,4 odsto više u odnosu na april prethodne godine.

“U istom mjesecu ostvaren je uvoz u vrijednosti dvije milijarde i 42 miliona KM, što je za 87,9 miliona KM ili 4,5 odsto više u odnosu na mart, ili 13,8 odsto više u odnosu na april prethodne godine. Procenat pokrivenosti uvoza izvozom je 51,7 odsto, što je za 0,7 odsto manje u odnosu na mart, kada je pokrivenost bila 52,4 odsto”, stoji u podacima Federalnog zavoda za statistiku.

Obim robne razmjene RS 4,2 milijarde KM

Sa druge strane, u periodu januar – april ove godine obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom iznosio je 4,2 milijarde KM.

“Od ovoga se na izvoz odnosilo 1,7 milijardi KM, a na uvoz 2,5 milijardi KM. Spoljnotrgovinski deficit u periodu januar – april 2026. godine iznosio je 869 miliona KM, dok je pokrivenost uvoza izvozom bila 66,2%. Izvoz je u periodu januar – april 2026. godine smanjen za 0,8% u odnosu na period januar – april 2025. godine, dok je uvoz povećan za 4,1%”, navodi se u podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske.

Dalje se dodaje da je obim robne razmjene najveći sa Srbijom i vrijedan je 722 miliona KM.

Slijedi Italija sa 563 miliona KM, te Hrvatska sa 434 miliona KM.

Gavran: Jedino podaci na državnom nivou daju realnu sliku

Ekonomista Igor Gavran kaže za “Nezavisne novine” da je izražavanje podataka o spoljnotrgovinskoj razmjeni na entitetskom nivou problematično iz najmanje dva razloga.

“Međunarodna trgovina odvija se između država, a ne dijelova država i to ne oslikava pravi odnos učešća u takvoj trgovini, jer ne prepoznaje činjenicu da su u izvozu iz jednog entiteta učestvovali u mnogim slučajevima i radnici, i sirovine, i komponente iz drugog entiteta, kao što ne prepoznaje u uvozu da je značajan dio uvezene robe u jedan entitet na kraju prodat ili utrošen na području drugog entiteta ili od potrošača/korisnika iz drugih entiteta. Zbog toga jedini podaci na državnom nivou daju realnu sliku”, istakao je Gavran.

Prema njegovim riječima, u ovom slučaju, kada su u oba entiteta trendovi isti, nema nikakve dileme da je povećanje deficita negativno.

“Bez obzira na eventualno ‘prelivanje’ uvoza i izvoza između entiteta, očito je stanje nepovoljno u cijeloj državi. Iako tu ima značajniji efekat rasta cijena goriva i rasta cijena generalno, to ne može biti opravdanje za rast deficita. Da je uzrok u enormnim ulaganjima i povećanju obima proizvodnje koji zahtijevaju novu opremu, to bi eventualno mogao biti rijetki primjer privremenog opravdanog deficita, ali nemamo takvih najava i projekata. Ovo je jednostavno odraz lošeg stanja u ekonomiji pojačanog negativnim vanjskim faktorima”, naglasio je Gavran.

Nastavi čitati

Aktuelno