Generalni sekretar PSS Nebojša Drinić i predstavnici voćarskog sektora razgovarali su sa Dragojom Dojčinovićem, predsjednikom Udruženja voćara Republike Srpske, o tome kako je započeo svoj posao, ali i o izazovima sa kojima se domaći proizvođači svakodnevno suočavaju.

Dragoja Dojčinović sa svojom porodicom živi i radi na svom imanju, gdje kroz firmu „Fruit Organic“ proizvode organske voćne sokove. Njihova želja je da postanu konkurentni i prepoznatljivi u čitavom regionu, ali kako ističu, za to je potrebno još mnogo rada, ulaganja i institucionalne podrške.

Ovaj primjer pokazuje da se od poštenog rada, znanja i upornosti može graditi i porodica i budućnost.

Iz PSS poručuju da je zadatak institucija da obezbijede bolje uslove za ljude koji proizvode i stvaraju, jer bez jakog sela nema ni jake Republike Srpske.

Vlada Republike Srpske u izbornoj godini će 17 lokalnih zajednica na čijem čelu su načelnici i gradonačelnici iz SNSD-a počastiti sa 61 milion maraka, odlučeno je na današnjoj sjednici Vlade RS.

Najviše para, ukupno 9,5 miliona KM, namijenjeno je Prijedoru, gdje će Vlada sa 2,5 miliona KM podržati sanacija osnovnih i srednjih škola.

„Sanacija će obuhvatati 11 osnovnih i više srednjih škola, s ciljem unapređenja energetske efikasnosti i bezbjednosti učenika. Planirana je i finansijska podrška izgradnji koncertne dvorane Muzičke škole ‘Savo Balaban’ sa ukupno milion KM. Takođe, planirana je podrška od tri miliona KM za završetak dvorane na Urijama, te tri miliona za izgradnju kanalizacije u naselju Tukovi“, saopšteno je poslije sjednice Vlade.

Poslije Prijedora, najviše para otići se u Gradišku i Laktaše.

„Gradiška će za finansiranje kapitalnih projekata neophodnih za dalji urbani razvoj, unapređenje saobraćajne i komunalne infrastrukture, kao i za stvaranje uslova za nove privredne i stambene zone dobiti osam miliona KM“, kaže se u saopštenju.

Grad Laktaši, kaže se dalje, za unapređenju infrastrukture i kvalitete života građana dobiće šest miliona maraka.

„Riječ je o projektima koji se odnose na izgradnju kanalizacione mreže u naselju Trn, asfaltiranje, izgradnju i rehabilitaciju lokalnih i nekategorisanih puteva, izgradnju pješačke staze u naselju Veliko Blaško, kao i nastavak izgradnje parohijske sale u Slatini“, navodi se u saopštenju.

U Trebinju će sa četiri miliona KM biti podržana izgradnja novog objekta „Gimnazije“.

„U Trebinju će sa 900.000 biti podržan i završetak radova na višestambenom objektu od 15 stanova za kategorije socijalnog stanovanja koji su ostali nezavršeni zbog zatvaranja Regionalnog stambenog programa“, kaže se dalje.

U saopštenju se precizira da će Vlada finansirati prioritetne kapitalne projekte u opštinama Milići, Petrovo, Čelinac, Šekovići, Rogatica, Istočno Novo Sarajevo, Pelagićevo, Jezero, Ribnik i Oštra Luka.

Iako je na dnevnom redu današnje sjednice bila i Informacija o prioritetnom kapitalnom projektu Izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Tesliću u saopštenju se ne navodi da će taj projekat biti podržan.

Jedina lokalna zajednica koja će dobiti finansijsku podršku Vlade za kapitalne projekte, a da na njenom čelu nije načelnik ili gradonačelnik iz SNSD-a je Šamac. Načelnik ove opštine je Đorđe Milićević iz SDS-a, a razlog zbog koga je Vlada odobrila sredstva za projekat u ovoj opštini, iako njome rukovodi načelnik iz SDS-a je potpuno razumljiv, a to je činjenica da iz Šamca dolazi premijer Savo Minić.

„Vlada će sa 1.130.391 KM podržati projekat „Rekonstrukcija starog hotela u opštini Šamac“. Radi se o hotelu „Grand“ koji je izgrađen 1912. godine, a koji je usljed starosti i posljedica poplava iz maja 2014. godine pretrpio značajna oštećenja i nalazi se u izrazito lošem stanju. Predviđena buduća namjena objekta uključuje smještaj organizacija civilnog društva, omladinskih i drugih javnih organizacija na spratovima, dok bi prizemlje imalo kombinovanu javnu i komercijalnu funkciju“, navodi se u saopštenju.

Na dnevnom redu današnje sjednice Vlade bile su i informacije o potrebi rješavanja adekvatnog poslovnog prostora za čak sedam republičkih ustanova i institucija, ali u saopštenju nije navedeno koliko miliona se planira u ovoj izbornoj godini dati za te namjene.

Capital

Nova verzija izmjena Zakona o komunalnim djelatnostima Republike Srpske, koja je po hitnom postupku usvojena u Narodnoj skupštini Republike Srpske, mogla bi građanima donijeti veće i obavezne fiksne troškove za vodu i kanalizaciju, upozoravaju iz Udruženja za zaštitu potrošača „DON“, koje traži otvaranje javne rasprave i detaljnu analizu posljedica novog obračuna komunalnih usluga.

Iz ovog udruženja navode da novi prijedlog značajno proširuje troškove koje bi komunalna preduzeća mogla prebaciti na građane kroz fiksni dio računa, bez obzira na stvarnu potrošnju vode.

Prema njihovoj analizi, u odnosu na prvobitni prijedlog iz februara ove godine, usvojena verzija zakona omogućava da se kroz fiksni dio cijene naplaćuju i amortizacija sistema, investiciono održavanje, održavanje prečistača, obrada podataka, kontrola kvaliteta vode, pa čak i vraćanje kredita korištenih za izgradnju i rekonstrukciju vodovodne mreže.
To bi, kako upozoravaju iz „DON“-a, moglo značiti da će građani plaćati ne samo redovno održavanje sistema, već i finansijske obaveze komunalnih preduzeća, čak i kada imaju minimalnu ili gotovo nikakvu potrošnju vode.

Bez ograničenja i jasne kontrole

Posebnu zabrinutost izaziva činjenica da prijedlog ne definiše maksimalan iznos fiksnog dijela računa niti jasnu metodologiju obračuna. Iz Udruženja upozoravaju da formulacije poput „drugih rashoda i troškova“ ostavljaju širok prostor za različita tumačenja i moguće dodatno povećanje troškova za korisnike.

Navode i da nisu predviđeni mehanizmi nezavisne kontrole opravdanosti troškova, niti obavezna javna rasprava o povećanju cijena komunalnih usluga.

„Najveći teret ovakvog modela mogli bi snositi penzioneri, samačka domaćinstva, socijalno ugroženi građani i vlasnici nekretnina koje se privremeno ne koriste, jer bi i dalje morali plaćati značajan dio računa kroz fiksne troškove“, upozoravaju iz „DON“-a.

Pitanje „legalizacije“ ranije osporenih odluka

Iz Udruženja podsjećaju da je Ustavni sud Republike Srpske ranije u više slučajeva osporio odluke lokalnih zajednica o uvođenju fiksnog dijela cijene komunalnih usluga, upravo zato što takav način obračuna nije bio definisan zakonom. Smatraju da se sada novim izmjenama pokušava naknadno zakonski potvrditi praksa koja je ranije proglašena neustavnom.

„Umjesto analize posljedica i zaštite prava potrošača, stvara se utisak da se nezakonita praksa pokušava retroaktivno legalizovati“, navodi se u saopštenju. Dodatno ističu da građani kod komunalnih usluga nemaju mogućnost izbora pružaoca usluge niti pregovaranja o cijeni i načinu obračuna, zbog čega smatraju da bi zaštita potrošača morala biti znatno jača.

„Voda nije luksuz, već osnovna potreba“

Iz Udruženja za zaštitu potrošača „DON“ poručuju da osnovne komunalne usluge predstavljaju javno dobro i životnu potrebu, zbog čega svaki model naplate mora biti transparentan, pravičan i proporcionalan stvarnoj potrošnji.

Zbog toga traže da se o svim budućim izmjenama koje direktno utiču na troškove građana vodi šira javna rasprava i uključe predstavnici potrošača.

Ubuduće posebno fiksni, a posebno varijabilni dio cijene

Prijedlogom zakona o izmjeni i dopunama Zakona o komunalnim djelatnostima propisuje se da se na računu za pruženu komunalnu uslugu posebno iskazuje fiksni, a posebno varijabilni dio cijene.

Ministar za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske Bojan Vipotnik rekao je sinoć u Narodnoj skupštini da su razlozi za donošenje ovog akta sadržani u činjenici da je Ustavni sud Srpske u nekoliko slučajeva proglasio neustavnim odredbe odluka jedinica lokalne samouprave kojima je definisan način obračuna cijene komunalnih usluga, odnosno kojima se uvodi naknada za fiksne troškove koju zakon ne poznaje.

On je podsjetio da je Savez opština i gradova Republike Srpske u decembru prošle godine dostavio resornom ministarstvu inicijativu za dopunu Zakona o komunalnim djelatnostima kojom se traži da se jasno definiše da se cijena komunalnih usluga proizvodnje i isporuke vode i prečišćavanja i odvođenja otpadnih voda sastoji od fiksnog i varijabilnog dijela.

“Izmjenom i dopunama ovog zakona uređuje se šta skupština jedinice lokalne samouprave može da uredi svojom odlukom iz nadležnosti organizovanja obavljanja komunalnih djelatnosti”, rekao je Vipotnik.

Nikolina Stojanović, BL portal