Connect with us

Društvo

CRNA GORA ODBILA DODIKOV POZIV za učešće u izgradnji HE Buk Bijela

Ministarstvo energetike i rudarstva Crne Gore odbilo je poziv predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika o učešću te države u izgradnji ove hidroelektrane.

– Za Ministarstvo energetike i rudarstva Crne Gore pitanje izgradnje hidroelektrane „Buk Bijela“ završeno je još 2004. godine skupštinskom Deklaracijom o zaštiti rijeke Tare, ali i UNESKO izvještajem iz 2005. godine čime je stavljena tačka na ideje o gradnji hidroelektrana na ovom području koje bi mogle uticati na „suzu Evrope“ – navedeno je iz ovog resora podgoričkim “Vijestima”.

To je odgovor na pitanje da li bi Crna Gora mogla učestvovati u ovom projektu, ako bi, prema najavama, visina brane bila niža čime akumulacija ne bi ulazila na teritoriju Crne Gore i ne bi imala uticaj na zaštićeno područje rijeke Tare.

-U strateškim dokumentima Crne Gore taj dio se ne tretira u energetskom smislu, kao ni u biznis planovima EPCG. Ministarstvo energetike i rudarstva se neće baviti hipotetičkim situacijama, već relevantnim pokazateljima i dokumentima i važećom legislativom Crne Gore koja zabranjuje gradnju na tom prostoru. Što se tiče procjena uticaja na životnu sredinu, tu je nadležno ministarstvo u čijem resoru je ekologija – navedeno je u odgovoru ovog Ministarstva.

Dodik je prošle sedmice, na sastanku sa predsjednikom crnogorske Skupštine Andrijom Mandićem, uputio poziv Crnoj Gori da se uključi u projekat izgradnje hidroelektrane “Buk Bijela” na Drini kod Foče i da ga više ne blokira.

U saopštenju iz Dodikovog kabineta je tada navedeno da “ukoliko ima nastojanja da se Crna Gora vrati u taj projekat, predsjednik Milorad Dodik izrazio je spremnost da to prihvati”.

-Mi nudimo Crnoj Gori da se uključi u ovaj megaprojekat. Ako neće, onda da nas ne blokiraju – poručio je Dodik.

On je rekao da projekat sada ne zadire i ne potapa vode u Crnoj Gori. Naveo je i da Crna Gora već duže vrijeme postavlja problem za Bilećko jezero, kao i da su tražili “da se održi sastanak u Trebinju na kome će učestvovati ministri energetike i direktori elektropriveda, kao i drugi važni ljudi i da se kroz dogovor to rješava”.

Vlada Crne Gore, čiji je predsjednik bio Milo Đukanović je u aprilu 2004. godine dala načelnu saglasnost da sa Republikom Srpskom gradi HE “Buk Bijela”. Tada je predviđana visoka brana, a njena akumulacija dolazila bi do ušća Tare i Pive na crnogorskoj teritoriji.

Nakon toga došlo je do protesta ekoloških organizacija i građana, koji su protiv izgradnje skupili preko 11 hiljada potpisa i predali peticiju Skupštini. Parlament je u decembru iste godine glasovima opozicije, dijela manjinskih stranaka i SDP-a usvojio Deklaraciju o zaštiti rijeke Tare.

Nakon toga u Republici Srpskoj je rađen novi projekat kojim je predviđena niža visina brane, a dodata je još jedna hidroelektrana na Drini, nizvodno blizu Foče.

Zatim su projekat njihove izgradnje započele Srpska i Srbija, kojr su o tome potpisali sporazum 2020. godine. Finansijeri bi bili „Elektroprivreda Srbije“ i „Elektroprivreda Republike Srpske“ kroz zajedničko preduzeće “Hidroelektroenergetski sistem Gornja Drina”.

Raspisan je i tender za izvođače, a proteklog ljeta dostavljene su tri kineske ponude.

Međutim, sve je prolongirano jer su, u međuvremenu pokrenuta dva spora – prvi pred Ustavnim sudom BiH oko koncesija, jer predstavnici vlasti na nivou BiH koji dolaze iz FBiH smatraju da imovina u graničnom pojasu „ne pripada entitetima već državi BiH“, a drugi pred UNESKO-om, kojeg je inicirala Crna Gora „zbog mogućeg negativnog uticaja na Taru“, odnosno prostor Nacionalnog parka “Durmitor”.

Iz „Elektroprivrede Crne Gore“ naveli su da prate dešavanja u vezi sa ovim sporovima, kao i da znaju da je prvi spor okončan nedavno, jer su dvije elektroprivrede, ERS i EBiH postigle dogovor da dobiju po 25 posto udjela u ovom objektu, a da Republika Srbija dobije preostalih 50 odsto.

-Što se tiče drugog spora, jula 2021. godine, ministarstva ekologije Crne Gore i Republike Srpske dogovorila su se o formiranju ekspertskog tima koji će ispitati mogući uticaj HE „Buk Bijela“ na rijeku Taru u Crnoj Gori. U julu 2023. BiH i Crna Gora osnovale su zajedničku radnu grupu za rješavanje problema u vezi sa projektom HE „Buk Bijela“. Tada je u dogovoru posredovao sekretarijat energetske zajednice. Iz Vlade Republike Srpske je saopšteno da će uraditi dodatnu ekološku studiju kako bi se analizirali efekti gradnje hidroelektrane na Nacionalni park „Durmitor“ u Crnoj Gori koji je pod zaštitom organizacije Unesko. U odluci Odbora za svjetsku baštinu je istaknuto da BiH mora procijeniti potencijalni uticaj na životnu sredinu projekta HE „Buk Bijela“, koja je planirana na rijeci Drini u BiH, na visoke prirodne vrijednosti Durmitora i na rijeku Taru. Zatraženo je od BiH, Crne Gore i Srbije da održe kontinuitet rječnog eko-sistema i neometan tok rijeke, kao i da BiH i Srbija moraju osigurati i procjenu potencijalnih uticaja kroz stratešku procjenu uticaja na životnu sredinu, i to u saradnji sa Crnom Gorom – saopštili su iz EPCG.

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Umjereno do pretežno oblačno i nestabilno sa pljuskovima

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH se očekuje umjereno do pretežno oblačno i nestabilno vrijeme sa pljuskovima praćenim grmljavinom.

Biće uslova uslova za lokalne nepogode uz jače padavine ponegdje i moguću pojavu grada, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda Republike Srpske.
Tokom ranijih jutarnjih časova uz rijeke i po kotlinama moguća je prolazna magla.

Jutarnja temperatura vazduha biće od 12 do 18, a dnevna od 19 do 25, na jugu i sjeveru zemlje do 27 stepeni Celzijusovih, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.
Duvaće slab do umjeren vjetar, uglavnom, jugozapadni.

Nastavi čitati

Društvo

“KO SAM JA”: Teatar fest „Petar Kočić“ od 3. do 9. juna

U ponedjeljak, 3. juna, s početkom u 20 časova u Narodnom pozorištu Republike Srpske, biće svečano otvoren 26. po redu Teatar fest „Petar Kočić“.

Počeće uvodnom besjedom eminentnog glumca i reditelja Nebojše Dugalića koji će ove godine biti počasni gost Festivala. Potom ćemo imati priliku uživati u koncertu spoznaje pod nazivom „Njegoš i Kočić – korijeni“ u kojem će učestvovati oko stotinu učesnika, pored Simfonijskog orkestra Narodnog pozorišta Republike Srpske učestvuju i Akademski hor „Obilić“ AKUD „Branko Krsmanović“ iz Beograda, Kamerni hor „Kerubini“ Konfučijevog instituta UNIBL i Vladimir Bulatović (bas).

Akademski hor „Obilić“ osnovan je čak u XIX vijeku na Univerzitetu u Beogradu. Horom su dirigovali velikani srpske muzičke scene. Za svog postojanja su imali brojne uspjehe, bogat repertoar obilježila su izvođenja velikog broja vokalno- instrumentalnih scenskih djela.
Kamerni hor „Kerubini“ je posebno poznat po izvođenjima kompozicija Vlade Miloševića, kompozitora, pedagoga, dirigenta, etnomuzikologa i organizatora muzičkog života Banje Luke.

Na repertoaru koncerta za svečano otvaranje Teatar festa „Petar Kočić“ naći će se Miloševićevo djelo „Kočićeve riječi“ koje citira ovog narodnog tribuna, omuzikovljavajući ih kroz rustični zvuk Bosanske Krajine. S druge strane, naspram Vlade Miloševića stoji savremeni srpski kompozitor Rajko Maksimović, profesor kompozicije i orkestracije sa Fakulteta muzičkih umetnosti u Beogradu.

Njegova djela su izvođena na koncertima i festivalima širom nekadašnje zemlje i u inostranstvu. Maksimovićevo djelo „Testamenat crnogorskog vladike Petra Petrovića Njegoša“ je napisano za solo bas koji će izvesti Vladimir Bulatović, član pjevačkog ansambla Opere i teatra Madlenijanum, uz mješoviti hor i Simfonijski orkestar NPRS-a.

Program koncerta spaja na jednom mjestu riječi mudrog vladike Njegoša i pisca i tribuna Petra Kočića, a sve to zahvaljujući muzičkom jeziku Vlade Miloševića i Rajka Maksimovića. Upravo upoznavanje sa korijenima, u muzičkom smislu, daje odgovor na pitanje „Ko sam ja?“, odnosno „Ko smo mi?“.

Dan poslije, u utorak, 4. juna, počeće takmičarski dio Festivala predstavom iz Narodnog pozorišta Sombor, autora Mate Matišića, u režiji Ivana Vanje Alača,„Ljudi od voska“, zatim, u srijedu, 5. juna, Hrvatsko narodno kazalište iz Splita, sa predstavom „Crvena voda“, po romanu Jurice Pavičića, a u režiji Ivice Buljana.

Četvrtak je rezervisan za Pozorište „Bora Stanković“ iz Vranja, koje prvi put gostuje u NPRS- u. Članovi njihovog ansambla odigraće predstavu „Ništa nećemo zaboraviti“, po motivima romana „Kanjec filma“ i „Ista priča“ Vere Cenić, reditelja Juga Đorđevića. Nakon Vranja, očekuje nas predstava Bosanskog narodnog pozorišta iz Zenice, pod nazivom „Drama o Mirjani i ovima oko nje“, autora Ivora Martinića, u režiji Nermina Hamzagića. Za kraj takmičarskog dijela programa gledaćemo Narodno pozorište u Beogradu sa predstavom „Očevi i oci“, reditelja Veljka Mićunovića.

U čast nagrađenih, u nedjelju, 9. juna, ansambl Narodnog pozorišta iz Beograda će odigrati predstavu „Sitnice koje život znače“, po romanu Lorenca Maronea, dramatizacija Đorđe Kosić, režija Andrej Nosov.

Pored predstava koje ćemo gledati sedam večeri s početkom u 20 časova, očekuje nas i bogat prateći program. U subotu, 8. juna, s početkom u 12 časova biće održana tribina pod nazivom „U potrazi za originalnim dramskim tekstom“, na kojoj će učestvovati mnogi istaknuti stvaraoci iz pozorišnog života. Takođe, kao i proteklih godina, u sklopu pratećeg programa biće održane promocije knjiga i časopisa iz oblasti dramske umjetnosti.

Nastavi čitati

Društvo

INFLACIJA PADA U STATISTIKAMA, a cijene u BiH sve veće

Početkom godine je nastavljen trend usporavanja rasta prosječnih potrošačkih cijena i u evrozoni i u BiH, ali je temeljna inflacija još značajno iznad stope ukupne inflacije, što ukazuje na sve izraženiji rast domaćih cijena.

Ovo su podaci Centralne banke BiH, u kojima se navodi da su cijene električne energije na evropskom tržištu nastavile trend smanjenja, prvenstveno kao posljedica diverzifikacije izvora za proizvodnju električne energije.

“Vodeće centralne banke nisu mijenjale svoje referentne kamatne stope. Stabilizacija inflacijskih pritisaka u BiH, uz rast nominalnih plata, rezultirala je značajnim rastom realnih plata u februaru. Ukupni krediti i depoziti u BiH nastavili su rasti i početkom 2024. godine. Shodno rastu depozita, povećana je i osnovica za obračun obavezne rezerve, dok je višak iznad obavezne rezerve smanjen. Devizne rezerve su zabilježile rast u februaru, a usljed kretanja monetarne pasive u odnosu na kretanje deviznih rezervi koeficijent pokrića je zabilježio rast. Nakon devet mjeseci u nizu u kojima je zabilježen godišnji pad vrijednosti uvoza robe u BiH, u prva dva mjeseca 2024. godine zabilježene su pozitivne stope rasta”, piše u mjesečnom ekonomskom izvještaju Centralne banke BiH.

Agencija za statistiku BiH je objavila da je nivo cijena u aprilu 2024. godine u odnosu na isti mjesec prethodne godine viši za 2,0%.

“Prosječni rast cijena zabilježen je u odjeljcima hrana i bezalkoholni napici za 1,2%, alkoholna pića i duvan za 3,9%, namještaj, kućanski uređaji i redovno održavanje kuće za 2,2%, zdravstvo za 3,5%, prevoz za 3,1%, komunikacije za 1,7%, rekreacija i kultura za 4,5%, obrazovanje za 2,1%, restorani i hoteli za 8,8% te ostala dobra i usluge za 5,7%. Prosječni pad cijena je zabilježen u odjeljku odjeća i obuća za 7,3% i stanovanje i režijski izdaci za 0,2%”, piše u ovim podacima.

Iako minimalan, rast ukupnih cijena je veći u aprilu u odnosu na mart ove godine.

Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kaže da inflacija predstavlja opšti rast nivoa cijena i mjeri se pomoću indeksa cijena na malo.

“U okviru tog indeksa su ponderisane količine proizvoda koji čine prosječnu potrošačku korpu. Međutim, pošto se inflacija računa kao procentualna promjena vrijednosti potrošačke korpe u vremenu, moguće je da cijene jedne grupe proizvoda iz potrošačke korpe stagniraju, a drugoj grupi rastu. Zato se dešava da stopa inflacije ne odgovara promjeni cijena onih proizvoda koji se najintenzivnije kupuju od strane građana kao što su prehrambeni proizvodi. Da bi se njihove cijene preciznije pratile, trebalo bi formirati indeks cijena hrane i mjeriti njegove promjene kroz vrijeme”, objašnjava Mlinarević za “Nezavisne novine”.

Jovan Vasilić, predstavnik Saveza udruženja potrošača RS i predsjednik Udruženja potrošača “Zvono” iz Bijeljine, kaže da, prema svim podacima i statistikama, inflacija iz mjeseca u mjesec pada, ali da konstantno vidimo da cijene rastu.

“Cijene su niže samo u statistikama, a svaki put kad odemo u prodavnicu vidimo da su cijene drugačije, odnosno više, i to skoro svih proizvoda. Ono što bih ja mogao reći jeste da je statistika tačan zbir netačnih podataka. Džepovi građana su sve prazniji, a potrošači trpe konstantna poskupljenja. Do kada će to moći, stvarno ne znam. Oni koji imaju novac će moći sve ovo izdržati, ali šta će biti sa onima koji nemaju novac? Stvarno ne znam”, naglasio je Vasilić za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Aktuelno