Ruska centralna banka podnijela je tužbu Trgovinskom sudu u Moskvi, zahtijevajući odštetu od 230 milijardi dolara od Eurocleara (to je „trezor“ u kome se čuvaju i preko koga se obračunavaju akcije, obveznice i državne rezerve, ali sam Euroclear nije banka i nije vlasnik tog novca).

To predstavlja prvi konkretan pravni korak nakon upozorenja Kremlja da će planovi Evropske unije o korišćenju zamrznute ruske imovine izazvati „pravnu noćnu moru“ za EU. Evropska unija planira da iskoristi dio imovine Ruske centralne banke, vrijedne oko 210 milijardi evra, koja je zamrznuta u Evropi nakon što je Moskva napala Ukrajinu 2022. godine, kako bi obezbijedila zajmove za vojne i civilne potrebe Kijeva tokom 2026. i 2027. godine.

Lideri EU su se u petak složili da imovina ostane zamrznuta do daljeg, uz obrazloženje da je podrška Ukrajini neophodna, jer bi, u suprotnom, Rusija jednog dana mogla napasti NATO, tvrdnju koju Moskva odlučno odbacuje.

Pravni stručnjaci očekuju da će moskovski Trgovinski sud brzo donijeti presudu protiv Eurocleara, depozitara sa sjedištem u Belgiji, koji drži većinu zamrznute ruske imovine. Sud je potvrdio da je 12. decembra primio zahtjev Ruske centralne banke za isplatu 18,2 biliona rubalja, što predstavlja punu vrijednost zamrznute državne imovine Rusije.

Ukoliko Ruska centralna banka dobije spor, mogla bi da pokrene prinudnu naplatu imovine Eurocleara u drugim jurisdikcijama, naročito u onima koje Moskva smatra „prijateljskim“ državama. Euroclear se za sada nije oglasio povodom zahtjeva za komentar.

Moskva upozorava: Korišćenje imovine je krađa
Rusija je u više navrata upozorila Evropsku uniju da bi korišćenje njenih suverenih rezervi predstavljalo krađu, ozbiljno potkopalo povjerenje u centralne banke i evro, te da će uslijediti snažan odgovor, uključujući oduzimanje imovine evropskih privatnih investitora u Rusiji.

– Koji bi racionalan investitor držao svoje hartije od vrijednosti u Euroclearu, ako razumije da se njihova imovinska prava ne poštuju i da imovina može biti oduzeta pod bilo kojim izgovorom – rekao je za Rojters izaslanik ruskog predsjednika Vladimira Putina za investicije, Kiril Dmitrijev.

Ruska centralna banka je 12. decembra saopštila da su planovi EU za korišćenje njene imovine nezakoniti i da zadržava pravo da iskoristi sva raspoloživa sredstva kako bi zaštitila svoje interese.

Dodala je da će se sprovođenje tih mjera osporavati pred nacionalnim sudovima, sudovima stranih država, međunarodnim organizacijama, arbitražnim tribunalima i drugim međunarodnim pravnim tijelima.

Presedan bez presedana u međunarodnom pravu
Planovi Evropske unije suočili su se sa djelimičnim protivljenjem i unutar same Evrope. Bankari i pravni stručnjaci upozoravaju da bi oduzimanje tako velike količine državne imovine bilo pravno sporno i da bi postavilo opasan presedan.

Dokument iz 2024. godine, koji je objavila švedska centralna banka Riksbank, navodi da bi takav potez predstavljao prvi slučaj u istoriji da nezaraćene zemlje oduzimaju imovinu zaraćene zemlje tokom aktivnog sukoba kako bi pomogle trećoj državi.

Prijedlozi EU su u suprotnosti sa idejama koje su se pojavljivale u pojedinim verzijama američkog mirovnog plana, prema kojima bi ruske rezerve mogle biti podeljene, tako da se jedan dio koristi za obnovu Ukrajine, a drugi za stvaranje zajedničkog investicionog instrumenta Sjedinjenih Američkih Država i Rusije.

Kiril Dmitrijev je planove Evropske unije nazvao „udarom na sistem međunarodnih rezervi koji su stvorile Sjedinjene Američke Države“, upozoravajući da bi posljedice mogle daleko prevazići trenutni sukob i trajno promeniti globalni finansijski poredak.

Telegraf

EU želi da prebaci misiju obučavanja ukrajinskih oružanih snaga u Ukrajinu, što je “crvena linija” za Budimpeštu, izjavio je mađarski ministar spoljnih poslova i trgovine Peter Sijarto.

“Brisel želi da prebacimo misiju vojne obuke EU u Ukrajinu. Ovo je apsolutna crvena linija. Mađarska to neće dozvoliti. Nećemo pristati na to ni pod kojim okolnostima”, rekao je Sijarto televizijskom kanalu “M1”.

On je nakon sastanka ministara spoljnih poslova zemalja EU upozorio da bi to donijelo “rizik od eskalacije” koji Mađarska ne može da prihvati.

Evropa koristi ukrajinsku krizu da bi kovala spletke protiv SAD i drugih igrača koji traže pravedno rješenje, izjavio je ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov.

On je dodao da “Evropa sada ponovo pokušava da diktira svima svoje uslove i želje koje izgledaju povezane sa ukrajinskom krizom”.