Connect with us

Društvo

ZAŠTO SU PENZIJE U SRPSKOJ RASLE 6,45%, A U FBIH ČAK 11,2%: Šta brojevi govore o ekonomiji entiteta?

Penzije u Republici Srpskoj povećane su za 6,45 odsto, dok će penzioneri u Federaciji BiH dobiti 11,2 odsto. Razlika je velika i ponovo otvara pitanje – šta to govori o ekonomskom sistemu u Republici Srpskoj, koja se godinama predstavlja kao „bolji dio BiH“?

Isti troškovi života, slične potrebe i ista borba za dostojanstvenu starost, ali penzije – posebno minimalne – za jedne su skoro duplo veće nego za druge. To je realnost s kojom se suočavaju penzioneri u dva entiteta.

Ogromna razlika u odnosu penzija i plata

Ekonomista prof. dr Milenko Stanić ističe da je ključna razlika u odnosu prosječne penzije prema prosječnoj plati.

– Prosječna penzija u Federaciji BiH iznosi oko 55 odsto prosječne plate, dok je u Republici Srpskoj ispod 45 odsto – navodi Stanić.

Prema njegovim riječima, osnovni razlog povoljnijeg položaja penzionera u FBiH je jača ekonomija.

„Federacija ima snažniju privredu, veći broj zaposlenih, manju sivu ekonomiju i veći fond uplaćenih doprinosa. Takođe, veće su i subvencije i budžetske doznake za penzioni sistem, dok je u Republici Srpskoj taj odnos znatno nepovoljniji“, objašnjava Stanić.

Predizborni populizam na obje strane

Ekonomista Igor Gavran smatra da su povećanja penzija opravdana, ali upozorava da su u velikoj mjeri motivisana predizbornim razlozima.

„Ovo su izborna povećanja, bez obzira na to da li za njih realno ima novca ili ne. To važi za oba entiteta“, kaže Gavran.

Ipak, on naglašava da je situacija u Republici Srpskoj posebno nelogična.

„Prosječna i minimalna plata u Srpskoj ne odstupaju značajno od plata u FBiH, ali je razlika u visini penzija ogromna. To može ukazivati na drugačije političke prioritete ili na slabije stanje javnih finansija i veću zaduženost Republike Srpske“, navodi Gavran.

Spor oko penzionera iz FBiH

Često se kao argument u Republici Srpskoj navodi da Penzioni fond RS opterećuju isplate penzija korisnicima koji su pravo ostvarili u FBiH do kraja aprila 1992. godine. Po tom osnovu, kako se tvrdi, Federalni zavod PIO/MIO duguje Fondu RS više od 1,5 milijardi KM.

Međutim, Stanić podsjeća na činjenicu koja se često prećutkuje – da je Vlada Republike Srpske potpisala sporazum i protokol o odnosima dva fonda.

„Tim sporazumom oba fonda su preuzela obavezu isplate penzija svojim penzionerima. Sporazum je pravno važeći i teško da će biti doveden u pitanje, bez obzira na političke interpretacije“, naglašava Stanić.

Ključ je u jačanju privrede

Zaključak ekonomista je jasan: bez jačanja privrede, povećanja broja zaposlenih i većih uplata doprinosa – penzije u Republici Srpskoj neće moći pratiti rast u Federaciji BiH.

Razlika u procentima povećanja penzija tako postaje još jedan pokazatelj dubokih ekonomskih razlika između dva entiteta, koje se ne mogu riješiti jednokratnim i predizbornim mjerama.

Related Topics:

Društvo

ŠOK ZA RADNIKE! Kompanija koja je kupila „Ledo“ zatvara fabriku, na ulici ostaje 150 ljudi

Kompanija „Nomad fuds“, koja je 2021. godine kupila „Ledo“, zatvara fabriku „Irida“ u Daruvaru, specijalizovanu za pakovanje zamrznutih proizvoda od ribe i morskih plodova, a bez posla ostaje svih 150 radnika.

„Nomad fuds“, jedna od vodećih evropskih kompanija u sektoru zamrznute hrane, odluku je donijela nakon detaljne analize poslovanja „Iride“.

Kako su saopštili, pokušali su da pronađu dugoročno održivo rješenje za nastavak rada fabrike, ali nisu uspjeli, prenose hrvatski mediji.

„Nomad fuds“ je 2021. godine od „Forteno“ grupe za oko 615 miliona evra preuzeo poslovanje zamrznutom hranom, uključujući „Ledo plus“ u Hrvatskoj, „Ledo“ Čitluk u BiH, te „Frikom“ u Srbiji.

Fabrika „Irida“ u Daruvaru specijalizovana je za završnu obradu i pakovanje pojedinih zamrznutih proizvoda od ribe i morskih plodova za brendove „Nomad fudsa“.

Prema podacima kompanije, taj pogon obrađuje manje od pet odsto ukupne proizvodnje ribljih proizvoda unutar grupe.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Stiže promjena vremena

U BiH će biti pretežno sunčano vrijeme uz postepeno naoblačenje, koje će se tokom dana širiti od zapada ka svim krajevima.

Jutro će biti vedro i prohladno, oko rijeka i po kotlinama maglovito, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha od dva do sedam, na jugu 12, u višim predjelima nula stepeni Celzijusovih. Maksimalna od 14 do 20, u višim predjelima 11 stepeni. Duvaće slab do umjeren vjetar, tokom dana južnih smjerova, dok se uveče na sjeveru očekuje pojačan, promjenljiv vjetar istočnih smjerova.

Nastavi čitati

Društvo

NA PRODAJU RASPARČANA IMOVINA “KOKSARE”: Ukupna vrijednost procijenjena na 244,7 miliona KM

Stečajni upravnik „Koksare“ Lukavac, nakon tri neuspješna pokušaja prodaje imovine u cjelini, rasparčao ju je na 15 dijelova i tako ponudio na prodaju.

Ukupna procijenjena vrijednost je 244,7 miliona maraka, a minimalna početna cijena po kojoj se može prodavati je 70 odsto od procijenjene.

Ubjedljivo najvredniji dio imovine je fabrika „Koksara“ procijenjena na 129,8 miliona KM a koja se na javnom nadmetanju neće moći kupiti ispod 90,9 miliona KM.

Ova cjelina obuhvata zemljište od oko 319.000 kvadratnih metara, pripadajuće građevinske objekte i opremu, kao i najveće suvlasničke udjele u zajedničkoj infrastrukturi, poput dalekovoda, pristupnih puteva i željezničkih pruga.

Drugi po vrijednosti je LOT 3, odnosno fabrika „AMK“, čija procijenjena vrijednost iznosi 42,1 milion KM, a obuhvata više od 90.000 kvadratnih metara zemljišta sa objektima, opremom i infrastrukturom.

Treća po veličini je fabrika „Azotara“ procijenjena na 28,1 milion KM čija je početna prodajna cijena 19,6 miliona KM. Ona se prostire na 145.442 metra kvadratna zemljišta.

Među preostalim cjelinama po vrijednosti se izdvajaju Fabrika Energana procijenjena na 18,5 miliona KM, fabrika „Remont“ sa procijenjenom vrijednošću od 6,2 miliona KM, te upravna zgrada sa pomoćnim objektima procijenjena na 6,9 miliona KM.

Prodaja svih 15 LOT-ova vršiće se metodom usmenog javnog nadmetanja, koje je zakazano za 11. novembar 2026. godine u prostorijama preduzeća u Lukavcu.

Svi zainteresovani ponuđači dužni su dostaviti dokumentaciju i uplatiti depozit u iznosu od 10 odsto procijenjene vrijednosti LOT-a najkasnije do 10. novembra do 14:00 sati.

Kompletan javni poziv možete pogledati OVDJE.

Podsjećamo, „Koksara“ je u stečaj otišla u novembru 2025. godine, piše Capital.

Nastavi čitati

Aktuelno