Connect with us

Svijet

IRAN NA IVICI KOLAPSA! Vode sve manje, moguća i EVAKUACIJA TEHERANA

Zbog najgore suše u posljednjih 60 godina i višedecenijskog lošeg upravljanja vodnim resursima, Iran je na ivici takozvanog vodnog bankrota. U najvećim gradovima u zemlji kapacitet brana pao je ispod tri odsto.

Još nema konkretnog plana iranskih vlasti za rješavanje vanredne situacije zbog suše i nestašice vode u zemlji, pa su u džamijama i drugim hramovima pojačane molitve miliona Iranaca.

Zbog šeste uzastopne sušne godine, zemlja je pred vodnim bankrotom. Potrošnja je veća od ponude, a iscrpljivanje rezervoara i resursa je nepovratno.

Od početka novembra u zemlji je palo svega dva milimetra kiše, drastično manje od prosječnih 56 milimetara za ovo doba godine. U Teheranu i još 20 provincija nije pala – ni kap.

Za 12 miliona stanovnika Teherana počele su restrikcije, a predsjednik Masud Pezeškijan upozorio je na moguće evakuacije ako se situacija pogorša, piše RTS.

On je prije desetak dana upozorio da će vlada, ako kiše ne padnu do decembra, morati početi sa ograničavanjem potrošnje vode u Teherenu.

“Čak i ako uvedemo restrikcije, a kiše i dalje izostanu, uopšte nećemo imati vode. Građani će morati napustiti Teheran”, rekao je tada Pezeškijan.

Teheren zavisi od pet akumulacija

Glavni grad Irana u potpusnosi zavisi od pet akumulacija napajanih rijekama izvan grada, međutim dotok vode je drastično pao.

Behzad Parsa, direktor Teheranske regionalne vodne kompanije rekao je početkom mjeseca da je nivo vode pao za 43 posto u odnosu na prošlu godinu, pri čemu je brana Amir Kabir ostala s tek 14 miliona kubika vode, što čini osam posto kapaciteta.

Parsa je tada rekao da rezervoari u Teheranu koji su nekada mogli skladištiti gotovo 500 miliona kubika vode sada drže tek oko 250 miliona, što je za pola manje, a prema trenutnim stopama potrošnje to može nestati u roku od dve sedmice.

Štednja vode je već počela, a neki univerziteti su obustavili dovod vode do tuševa u spavaonicama. Kriza se ne ograničava samo na Teheran s obzirom da je širom zemlje 19 velikih brana praktično presušilo.

U svetom šitskom gradu Mashadu, drugom po veličini u Iranu koji broji četiri miliona stanovnika, zalihe vode pale su ispod tri posto.

Krize sa vodom ranije izazvale nemire

Neke ranije krize sa vodom u Iranu izazvale su nemire pa je tako 2021. godine nestašica vode izazvala nasilne demonstracije u južnoj pokrajini Huzestan, a manji protesti izbili su i 2018. godine kada su poljoprivrednici otpuživali vladu za loše upralvjanje vodnim resursima.

Kriza vode u Iranu nakon izuzetno vrućeg ljeta nije posljedica samo nedostatka kiše, već se radi o lošem upravljanju proteklihi decenija, uključujući i pretjeranu gradnju brana, nelegalno bušenje bunara i loše poljoprivrede prakse. Sve to iscrpilo je zalihe vode.

Glavni rezervoari blizu “mrtvog vodostaja”

Pet glavnih rezervoara koji snabdijevaju grad vodom blizu su takozvanog mrtvog vodostaja, sa oko 10 odsto ukupnog kapaciteta.

“Moramo iseliti gradove ka moru. Svi rezervoari vode za Teheran su u centru grada. Nisu ih preselili ka moru. Neko mora da odgovara za to”, smatra jedan građanin Teherana.

“Rješenje bi moglo biti zaprašivanje oblaka. Mnoge zemlje to rade. Volela bih da to urade i ovde”, kaže građanka iranske prestonice.

“Vlada mora da kaže ljudima da štede vodu ili da sami rade njenu desalinizaciju. Do gradova se cjevovodima mora dovesti voda iz mora. Ili će morati da evakuišu gradove, pa i Teheran”, upozorava druga mještanka.

Poljoprivreda troši više od 90 odsto vode

Devetnaest glavnih brana u zemlji, koje čine 10 odsto iranskih rezervoara, potpuno je presušilo, a oko 20 brana drži manje od pet odsto kapaciteta.

To je posljedica i pogrešnih vladinih mjera za podsticaj razvoja, naročito poljoprivrede, koja troši više od 90 odsto vode u zemlji.

Devedesetomilionski Iran proizvodi 85 odsto hrane neophodne za zemlju, zbog sankcija, radi smanjenja zavisnosti od globalnog tržišta žitarica.

Čak trećina vode u Iranu izgubi se kroz fizičke gubitke, ilegalnu potrošnju, nepravilnom upotrebom.

“Mjesec i po dana kiše nije bilo. Zemlja je žedna. Poljoprivrednici imaju mnogo problema”, ističe stanovnica Irana.

“Nekada smo mjesečno prodavali dve-tri cisterne pijaće vode, a ovih dana toliko prodamo dnevno. Ljudi su zabrinuti”, kaže jedan prodavac.

Meteorolozi upozoravaju da se u Iranu hidro-meteorološke prilike neće promjeniti ni naredne dve nedjelje.

(RTS) Foto: Screenshot

Related Topics:

Svijet

SKANDAL S TRAMPOVIM PAMETNIM TELEFONOM: Procurili podaci hiljada korisnika

Nova hakerska grupa pod nazivom BYOD saopštila je da je provalila u sistem mobilne mreže Trump Mobile i na dark vebu objavila lične podatke više od 3.600 korisnika.

Riječ je o novom udarcu za brend iza kojeg stoji bivši američki predsjednik i njegovu franšizu koja promoviše pozlaćeni pametni telefon T1. Prve provjere pokazuju da baza koja je procurila uključuje imena, adrese, brojeve telefona, imejl adrese i detalje o narudžbinama, čiju su tačnost potvrdili i sami oštećeni korisnici.

Kako su hakeri došli do podataka korisnika Trump Mobile mreže?
Prema navodima bezbjednosnih stručnjaka, BYOD je upao u sistem tako što je preuzeo nalog jednog od zaposlenih u kompaniji Liberty Mobile, operateru koji tehnički vodi ovu uslugu na Floridi.

Hakeri su iskoristili taj pristup da upadnu u izložene poddomene servisa, pri čemu tvrde da i dalje imaju aktivan pristup kontrolnoj tabli i da kompanija uopšte nije koristila dvofaktorsku autentifikaciju (2FA) radi zaštite naloga.

Kako je kompanija reagovala na hakerski napad?
Posebno zabrinjava način na koji je kompanija reagovala na incident.

Prema tvrdnjama hakerske grupe, iz Trump Mobile-a su na bezbjednosni propust odgovorili kratkim saopštenjem da “nemaju tim koji bi se bavio time”, dok su napadače jednostavno proglasili “teroristima”.

Zvanična uprava kompanije i Liberty Mobile zasad odbijaju da odgovore na upite medija, što neodoljivo podsjeća na sličan incident iz maja, kada su nedjeljama vijećali da li uopšte da obavijeste korisnike o kompromitovanju podataka.

Da li su podaci korisnika završili kod više hakerskih grupa?
Da stvar bude zamršenija, sumnja se da BYOD nije jedina grupa koja posjeduje ove podatke.

Druga hakerska grupa, EndZone, još ranije je tvrdila da je došla do baze od oko 4.000 korisnika istog servisa, pa analitičari vjeruju da je riječ o istom prvobitnom kompromitovanju sistema, čiji se podaci sada preprodaju i dijele u sajber-podzemlju.

Koji su rizici za korisnike čiji su podaci procurili?
Za same korisnike postoji bar jedna dobra vijest: među objavljenim podacima nema brojeva platnih kartica, pa direktna finansijska krađa nije primarni rizik.

Međutim, stručnjaci upozoravaju da su objavljeno ime, adresa i istorija kupovine sasvim dovoljni da sajber-kriminalci započnu izuzetno uvjerljive fišing (phishing) napade, predstavljajući se kao kurirske službe ili sama mobilna mreža.

Nastavi čitati

Svijet

Tramp žestoko napao Zelenskog: ON NE ŽELI KRAJ RATA

Američki predsjednik Donald Tramp oštro je kritikovao ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog, optužujući ga da ne želi kraj rata sa Rusijom i da ga ne zanimaju posljedice ukrajinskih napada na ruske rafinerije, koji, kako tvrdi, nanose ozbiljnu štetu svjetskom tržištu dizel goriva, uključujući i američko.

“Zelenskog to ne zanima, iskreno govoreći, s obzirom na sav novac koji mu Evropa, kao što je poznato, daje, a koji mu je u prošlosti davao i ‘pokvareni’ (bivši predsjednik SAD) Džo Bajden, on uopšte ne želi da okonča ovaj rat, a vjerovatno to nikada nije ni želio”, napisao je Tramp na svojoj društvenoj mreži Truth Social.

Prema njegovim riječima, Zelenski je prije dvije godine mogao da postigne bolji sporazum nego što je to danas moguće.

“Njegova zemlja je u rasulu, veliki dio teritorije je izgubljen, ostao je bez izlaza na okeane i mora, a muško stanovništvo je desetkovano, ranjeno ili mrtvo”, napisao je Tramp i ponovio da želi da se rat u Ukrajini okonča.

On je istakao da trenutno radi na pregovorima o miru između Rusije i Ukrajine i naveo da “ne želi da učini ništa što bi, na nepromišljen način, udaljilo Rusiju od pregovaračkog stola”.

Tramp je dodao da Rusija “čini veoma malo, ako i išta” da pomogne Iranu, “u poređenju sa onim što bi mogla da učini”.

Šta je Zelenski prethodno rekao za Trampa?

Prethodno je Zelenski optužio Trampa da pokušava da izvrši pritisak na Ukrajinu da se preda Rusiji.

On je ocijenio da je Vašington u posljednje vrijeme izveo niz “neprijateljskih poteza” prema Kijevu, uključujući namjerno usporavanje interneta preko sistema Starlink, kao i odlaganje isporuka raketa za sistem patriot.

“Smatram da su preduzeti koraci kako bi se Ukrajina ubijedila da kapitulira. Ne tvrdim da je to cilj kojem teže naši partneri. Ne želim ni da pomislim da naši američki partneri vjeruju kako se rat može brže okončati na račun Ukrajine. Ali, upravo tako to izgleda”, rekao je Zelenski.

Ukrajinski predsjednik je takođe ocijenio da Tramp ima veoma dobre odnose sa Putinom.

Nastavi čitati

Svijet

“CIJELA EVROPA ĆE BITI NA NOGAMA”: Stigla najava masovnih protesta u desetinama zemalja, poznat i datum

Za 20. novembar najavljeni su koordinisani protesti i štrajkovi mladih širom Evrope, a organizatori pozivaju na masovnu mobilizaciju protiv militarizacije i mjera štednje.

Sudeći po najavama, 20. novembra Evropi se sprema haos. Tog datuma se priprema prava “revolucija”, međunarodni dan protesta i akcija, koji će – pod sloganom “Borimo se za svoju budućnost a ne za njihove ratove” – obuhvatiti štrajkove na univerzitetima, demonstracije i druge aktivnosti. Na društvenim mrežama objavljen je plakat sa popisom 48 zemalja i prijestonica u kojima bi 20. novembra u 10 sati trebali da počnu štrajkovi i akcije, a na spisku su zemlje poput Francuske, Italije, Njemačke i Španije, kao i naši susjedi Hrvatska i Slovenija.

Francusku su zahvatili masovni i nasilni protesti navodno zbog rastućih troškova života i pogoršanja javnih usluga, ali se sve brzo pretvorilo u opšte nasilje. U subotu je, prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, na ulice širom zemlje izašlo oko 550.000 ljudi, dok organizatori, međutim, procjenjuju da je broj demonstranata dostigao 800.000, što je ranije saopštio i Studentski savez.

Prema riječima ministra unutrašnjih poslova Lorana Ninjeza, protesti su održani na 110 lokacija, uključujući Pariz, gdje se okupilo oko 110.000 ljudi. Proteste su sredinom septembra započeli učenici, bijesni zbog uslova u srednjim školama, ali su od tada prerasli i obuhvatili širu grupu demonstranata nezadovoljnih zbog troškova života.

I u drugim evropskim zemljama je bilo nemira. U susjednoj Belgiji, zatvorene su neke škole u Ližu, dan nakon nasilja i nereda u tom gradu. Bilo je protesta učenika i u nekoliko italijanskih gradova prošle nedjelje, iako manjih nego u Francuskoj i bili su fokusirani na domaće probleme, navodi “Indipendent”.

Dan “20N”
Prema Rf-news.de, aktuelni protesti učenika u Francuskoj izričito su povezani sa akcijama planiranim za 20. novembar, poznatim i kao dan “20N”. Predstavnici Studentskog sindikata (UE) najavili su da će nastaviti mobilizaciju do 20. novembra, međunarodnog datuma okupljanja mladih širom Evrope.

Kako navodi portal, Sindikat srednjoškolaca USL i UE su među ključnim organizatorima aktuelnih blokada i protesta u Francuskoj i pozivaju na njihov nastavak.

I belgijske učeničke i studentske grupe uključene su u evropski poziv na akciju 20. novembra, navodi Rf-news.de. Italijanske studentske organizacije najavile su akcije u više gradova, uključujući Đenovu, Rim, Napulj i Torino, koje će kulminirati međunarodnim studentskim štrajkom 20. novembra. Njemački pokret “Školski štrajk protiv regrutacije” takođe je odredio 20. novembar kao naredni veliki dan akcije u zemlji, čime se protesti širom Evrope povezuju se sa demonstracijama u Njemačkoj protiv uvođenja obaveznog vojnog roka i militarizacije, navodi portal.

Ko stoji iza revolucije?
U pozadini evropske revolucije zakazane za 20. novembar je kampanja Međunarodni štrajk mladih (IYS), okupljena pod sloganom “Borimo se za svoju budućnost, a ne za njihove ratove!”. Kampanja zasad okuplja 30 evropskih omladinskih i studentskih organizacija iz preko 10 zemalja EU, kako piše “Jutarnji list”, uključujući Hrvatsku.

Prema objavi IYS na Instagramu, među zemljama koje će 20. novembra učestvovati u štrajku mladih su:

Francuska
Italija
Njemačka
Španija
Portugal
Velika Britanija
Austrija
Švajcarska
Slovenija
Hrvatska
Danska
Belgija
Holandija
Švedska
Šta će biti 20. novembra?
Kako navodi IYS na svom sajtu, organizacije iz različitih dijelova kontinenta pripremaju koordinisane obustave nastave, demonstracije, skupove na univerzitetskim kampusima i javne akcije.

Istovremeno, sindikati i društveni pokreti pozvani su da se pridruže studentskoj mobilizaciji od 20-22. novembra.

Šta je Međunarodni štrajk mladih (IYS)?
U pitanju je koordinisani prekogranični pokret studentskih i omladinskih organizacija širom Evrope i dalje, koji poziva na proteste i skupove protiv “rata, militarizma, mjera štednje, imperijalizma i klimatskog sloma”. Štrajk 20. novembra se organizuje kao odgovor na ono što koalicija opisuje kao istorijsko ubrzavanje militarizacije širom Evrope.

“Dok vlade izdvajaju stotine milijardi evra za vojne rashode i ponovno naoružavanje, organizatori upozoravaju da se obrazovanje, zdravstvo, stanovanje, javne službe i borba protiv klimatskih promjena žrtvuju radi finansiranja priprema za rat”, navodi se na sajtu IYS.

Prema navodima organizatora, militarizacija sve više prodire u škole i univerzitete kroz regrutovanje i istraživanja finansirana iz budžeta, dok obnovljene rasprave o obaveznom vojnom roku i širenju vojnih saveza ukazuju na širi politički zaokret širom Evrope.

“Ovo je samo prvi korak”
Koalicija je štrajk 20. novembra opisala kao prvi korak ka izgradnji snažnog međunarodnog antimilitarističkog studentskog pokreta.

“Studentske organizacije, omladinske grupe, učenički kolektivi i univerzitetske organizacije širom Evrope pozvani su da podrže ovaj poziv i organizuju nacionalne i lokalne akcije 20. novembra”, navodi se.

Ovo su zahtjevi
Kako se navodi na sajtu IYS, ovo su zajednički zahtjevi:

Prekid militarizacije, ponovnog naoružavanja i mjera štednje koje se sprovode u ime rata. Ulaganje u socijalnu zaštitu, javno obrazovanje, zdravstvo i mlade, umjesto u oružje i vojsku
Ukidanje svih oblika obaveznog vojnog roka.
Sloboda, pravda i solidarnost za sve potlačene narode. Prekid imperijalizma, kolonijalizma, okupacije, aparthejda i genocida
Klimatska i socijalna pravda za sve. Kraj fosilnog kapitalizma, ekstraktivizma i uništavanja klime i životne sredine
Radikalna promjena sistema, u borbi protiv autoritarizma i represije i u odbranu demokratskih prava. Ukidanje rasizma i patrijarhata i poraz krajnje desnice u svim zemljama

Nastavi čitati

Aktuelno