Izmena i dopuna Zakona o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja.
Izmjenama i dopunama Zakona o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja sada su povećane obaveze i kazne za nasilne učenike, ali i roditelji nasilne djece će loše ponašanje svoje djece morati mnogo više da plate – umjesto dosadašnjih 10.000 do čak 100.000 dinara (1.673 KM). I ne samo to, moraće i mnogo više da se uključe u rješavanje problema. Ovo je osam najznačajnijih promjena koje donosi novi zakon kada su u pitanju nasilni đaci

1. Ne može da promijeni školu dok se ne završi vaspitno-disciplinski postupak
Nakon što se desi slučaj nasilja u školi, roditelji uglavnom smatraju da je nasilni đak taj koji treba da pređe u novu školu. Međutim, u tom slučaju stara škola obustavlja disciplinski postupak, a nova nema osnova da ga pokrene, i tako nasilna djeca uglavnom prolaze bez ikakvih posljedica. Sada se to mijenja, u smislu da će primjenom novog zakona biti nemoguće da do okončanja vaspitno-disciplinskog postupka nasilnik promijeni školu. Dakle, sada nasilnik ostaje u staroj školi i duže nego prije. Roditelji zamjeraju upravo to što se nasilnik ne premješta u drugu školu jer ga tako i žrtva viđa, što dodatno otežava cijelu situaciju, ali će, primjenom novog zakona, barem postupak protiv nasilnika morati da bude završen, a kazna izrečena.

U Zakonu se navodi i da učenik ili roditelj na to nemaju pravo žalbe, ali da imaju pravo na sudsku zaštitu u upravnom sporu.

“Škola će donijeti rješenje kojim se izdavanje ispisnice odlaže do okončanja vaspitno-disciplinskog postupka” – piše u izmenama Zakona.

Ukoliko dijete koje je tokom školovanja imalo izrečene vaspitne i vaspitno-disciplinske mjerama, one moraju biti unijete u ispisnice prilikom upisivanja u drugu školu u toku školske godine.

2. Bahato ponašanje – udaljavanje iz škole i onlajn nastava 5 dana, roditelj dužan da prati proces
Udaljavanje učenika sa nastave mnogi su vidjeli kao konačno rješenje za đake koji se bahato ponašaju u školi, maltretiraju drugu djecu, ali i nastavnike, uništavaju školsku imovinu ili imovinu drugih đaka. Rješenje o udaljavanju učenika sa nastave donosi direktor škole i on prelazi na onlajn nastavu pet dana.

Predsjednik Foruma beogradskih gimnazija Aleksandar Markov smatra da bi najveći strah suspendovanom učeniku trebalo da bude činjenica bi sljedeća mera nakon suspenzije, mogla biti isključenje.

“Učenik ima pet dana da razmisli i da shvati da škola može da funkcioniše i bez njega, da vidi da može biti vrlo lako isključen. Ovo se njemu računa kao opravdani izostanak, ali na osnovu njih se on izvodi na razredni ispit”, pojasnio je on.

Tokom isključenja dobija materijale za učenje, “ali na njemu je da li će da uči ili ne”. Bitna izmena u ovom članu Zakona je što je roditelj “dužan da se informiše o toku nastavnog procesa”.

Dakle, nasilni učenik ne da dobije pet dana odmara, već da uči od kuće, a i roditelji će morati da se uključi u ceo taj proces.

3. Ako se roditelj ne odazove, direktor postavlja psihologa da zastupa učenika
Ukoliko se pokrene vaspitno-disciplinski postupak, učenik, roditelj, učesnici i svjedoci moraju biti saslušani i dati pisanu izjavu.

Ukoliko se roditelj ne odazove tom postupku, direktor škole postavlja odmah, a najkasnije narednog radnog dana, psihologa, odnosno pedagoga ustanove da u tom postupku zastupa interese učenika, o čemu odmah obaveštava centar za socijalni rad.

4. Ocjena iz vladanja ulazi u prosjek

Još jedna velika novina jeste da se ocjenjuje i vladanje učenika, i da za učenike od drugog razreda osnovne škole i svih razreda srednje škole utiče i na opšti uspjeh, te da se ocenjuje brojčano u toku i na kraju prvog i drugog polugodišta. Dakle ulazi u prosjek!

Za učenike prvog razreda vladanje se ocenjuje u toku i na kraju prvog i drugog polugodišta opisnom ocjenom koja ne utiče na opšti uspjeh učenika.

5. Ako donese alkohol, cigarete ili drogu u školu slijedi suspenzija
Iako se donekle podrazumijevalo da u školu ne treba donositi alkohol, oružje, cigarete ili psihoaktivne supstance, izmjenama Zakona to sada spada u teže povrede obaveza učenika. Osim toga što ne smije da uništi ili ukrade imovinu škole ili svojim ponašanjem ugrozi svoju ili tuđu bezbjednost, učenik može zbog posjedovanja, korišćenja i davanja psihoaktivnih supstanci, alkohola i cigareta biti udaljen sa nastave minimum pet dana, a maksimum do okončanja disciplinskog postupka.

Takođe, u teže povrede spada i upotreba mobilnog telefona u svrhe kojima se ugrožavaju prava drugih ili u svrhe prevare u postupku ocjenjivanja. Škola je dužna da opštim aktom propiše upotrebu elektronskih uređaja.

6. Ako se nasilje desi van škole pojačava se vaspitni rad
Nakon što je učenicu 7. razreda novobeogradske osnovne škole “Jovan Dučić” drug iz razreda šutnuo u glavu i polomio nos, ima strah od povratka u učionicu. Slučaj komplikuje činjenica da se nasilje desilo nedaleko od škole, pa to umanjuje ingerencije škole u vidu kažnjavanja učenika.

Iz škole su se na pitanje da li je dječak kažnjen, pozvali na izmjene Zakona koje i dalje ne propisuju obaveze škole da reaguje u većoj mjeri od toga da pojača vaspitni rad sa nasilnim djetetom.

Kako su saopštili, “on će razgovarati sa odjeljenskim starješinom, pedagogom i psihologom škole. Učenik će uraditi i prezentaciju vezanu za toleranciju koju će predstaviti drugovima i drugaricama svog odjeljenja, a roditelji učenika će dolaziti na razgovore kod odjeljenskog starješine i stručne službe”.

“Sa učenikom koji van prostora škole, odnosno drugog prostora u kome škola ostvaruje obrazovno-vaspitni rad, učini povredu zabrane iz čl. 110–112. ovog zakona (nasilje, diskriminacija, vređanje ugleda i dostojanstva… prim. nov.), škola u skladu sa izvještajem spoljašnje mreže zaštite pojačava vaspitni rad, uz preduzimanje drugih aktivnosti u skladu sa propisima kojima se uređuju: kriterijumi za prepoznavanje oblika diskriminacije, postupanje ustanove u slučaju sumnje ili utvrđenog diskriminativnog ponašanja i vrijeđanja ugleda, časti i dostojanstva ličnosti, kao i protokola postupanja u odgovoru na nasilje, zlostavljanje i zanemarivanje”, navodi se u Izmjenama i dopunama Zakona o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja.

7. Pojačane odgovornosti roditelja
U odnosu prema vršnjacima i nadređenima, odgovornost nije samo na učenicima, već i roditeljima. Njihovo učestvovanje u procesu školovanja je od velikog značaja, a sada su njihove obaveze povećane, ali sa tim i kazne za nepoštovanje. Jedna od njih je da roditelj na poziv škole uzme aktivno učešće u svim oblicima vaspitnog rada sa učenikom (u realizaciji operativnog plana zaštite i plana pojačanog vaspitnog rada). Takođe, treba da učestvuje u predlaganju sadržaja vannastavnih aktivnosti i programa na nivou ustanove.

U izmenama Zakona je propisano da učestvuje u postupku izbora udžbenika, u skladu sa zakonom kojim se uređuju udžbenici.

8. Kazne za roditelje do 100.000 dinara
Osim odgovornosti, povećanje su i kazne za nepoštovanje određenih odredaba Zakona, a koje idu i do 100.000 dinara! Neke od njihovih odgovornosti su i da dete redovno pohađa nastavu, informiše školu ukoliko je spriječeno da dođe, pravda izostanke…

Novina je da su kazne predodređene i ukoliko na poziv škole ipak ne učestvuje u realizaciji operativnog plana zaštite i plana pojačanog vaspitnog rada. Kaznu može platiti zbog težih povreda obaveza učenika. Za povredu ovih propisa kazna ide od 10.000 do 100.000 dinara. Kazne od 40.000 do 100.000 dinara sleduju roditeljima ukoliko učenik vrši fizičko, psihičko, socijalno, seksualno, digitalno i svako drugo nasilje. Тakođe, kazniće se i zbog ponašanja deteta koje vređa ugled, čast ili dostojanstvo.

(Mondo/Blic)