Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici slave praznik posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju, u narodu poznatiji kao Mitrovdan.

Slava posvećena Svetom Dimitriju Solunskom

Slava je posvećena Svetom Dimitriju Solunskom, poznatom po hrabrosti i vjeri, i simbolizuje snagu, zaštitu i prelazak iz jeseni u zimu. Sveti Dimitrije Solunski bio je antički komadant iz trećeg vijeka, mučen i pogubljen zbog širenja hrišćanstva.

Rođen je u Solunu, za vreme cara Maksimilijana. Ignorisao je carevo naređenje da progoni hrišćane i javno je propovijedao hrišćanstvo.

Kada je car čuo da je solunski zapovijednik hrišćanin, naredio je da ga bace u tamnicu, gdje je mučen i pogubljen. Solunski hrišćani Dimitrija su tajno sahranili, a na mjestu njegovog groba kasnije je podignuta crkva i proglašen je zaštitnikom grada Soluna.

Vjeruje se u ljekovitost njegovih moštij

Po predanju, Dimitrijev grob odisao je bosiljkom i smirnom, te je zato nazvan Mirotočivi, a i danas se vjeruje u ljekovitost njegovih moštiju.

Crkveni spisi navode da je potom sveti Dimitrije “bdio nad svojim gradom i spasavao ga zemljotresa i drugih nesreća”.

Svetog Dimitrija, osim Grka, posebno slave Rusi i Srbi.

Kod Rusa je njegov kult počeo da se širi još u 12. vijeku. Oni su ga 1581. godine izabrali za zaštitnika Sibira. Njegov praznik je jedan od najvećih praznika u Ruskoj crkvi.

I u Srbiji su Svetom Dimitriju posvećeni mnogobrojni hramovi, uključujući i crkvu u Pećkoj patrijaršiji i kapelu u manastiru Visoki Dečani.

Krsna je slava brojnih porodica i ime nekih esnafa, a u mnogim mjestima na ovaj dan održavaju se zavjetine.

Po broju svečara, Mitrovdan je peta slava u Srbiji.

Gradovi u Srbiji, Kosovska Mitrovica i Sremska Mitrovica, dobili su ime po Svetom Dimitriju Solunskom Mirotočivom.

Dan kada dolazi zima

U srpskom narodu važi običaj da se Mitrovdan smatra za dan kada dolazi zima.

Ako padne snijeg za Mitrovdan, prema predanju, zadržaće se do aprila, a važi i obrnuto – lijepo vrijeme na 8. novembar najavljuje blagu zimu.

Dok je Srbija bila pod Turcima, govorilo se da su se hajduci na Mitrovdan razilazili i skrivali kod svojih jataka, da bi se ponovo sastali na proljeće, za Đurđevdan.

Otud i poznata izreka “Mitrovdanak – hajdučki rastanak i Đurđevdanak – hajdučki sastanak”.

Narodna vjerovanja

U narodu se vjeruje da do Mitrovdana treba završiti sve velike poslove koji se rade napolju i da na taj dan ne treba izlaziti iz kuće.

Postoji i još jedno predanje u vezi sa Mitrovdanom – da na taj dan nije dobro prekoravati djecu, čak i ako su bila nevaljala, jer će onda biti takva cijele godine.

Drugog dana vikenda, 8. novembra, u Republici Srpskoj očekuje se promjenljivo oblačno vrijeme sa sunčanim periodima, dok će na jugu biti više oblaka, uz kišu i pljuskove.

Sredinom dana oblačnost će se postepeno širiti sa juga prema ostalim krajevima, donoseći povremeno slabu kišu.

Jutarnja temperatura kretaće se od minus jedan do četiri stepena, na jugu do devet, dok će najviša dnevna iznositi od 10 do 16 stepeni Celzijusovih.

U Banjaluci se u nedjelju očekuju sunčani periodi tokom prijepodneva, uz postepeno naoblačenje. Mogućnost kiše povećava se u poslijepodnevnim i večernjim časovima.

Najviša dnevna temperatura u gradu na Vrbasu biće oko 10 stepeni, što je nešto toplije nego u subotu.

​Više od 25 proizvođača svježeg voća i povrća iz Bosne i Hercegovine učestvovalo je na poslovnom događaju organizovanom s kompanijom Lidl BH, s ciljem povezivanja domaćih proizvođača s ovim velikim evropskim trgovačkim lancem.

Vanjskotrgovinska/Spoljnotrgovinska komora Bosne i Hercegovine, u saradnji s kompanijom Lidl Bosna i Hercegovina, organizovala je “Dane dobavljača svježeg voća i povrća”, tokom kojih su domaći proizvođači imali priliku da se upoznaju s poslovanjem Lidla i mogućnostima uspostavljanja saradnje.

Učesnicima je predstavljen pristup kompanije nabavci svježeg voća i povrća, kao i potencijalne mogućnosti plasmana njihovih proizvoda.

Kako je saopšteno iz Vanjskotrgovinske/Spoljnotrgovinske komore BiH, ovakvi događaji imaju poseban značaj za domaće proizvođače zbog mogućnosti povećanja prodaje, proširenja proizvodnih kapaciteta i dugoročnog razvoja poslovanja.

Saradnja s velikim maloprodajnim sistemima mogla bi proizvođačima iz BiH otvoriti pristup značajnom tržištu i omogućiti stabilnije poslovne odnose.

Iz Komore ističu da je cilj ovakvih aktivnosti unapređenje položaja domaćih privrednika i veća zastupljenost njihovih proizvoda na policama trgovačkih lanaca.

Navode i da će nastaviti da pružaju podršku domaćim kompanijama u pronalaženju novih poslovnih prilika, povezivanju s relevantnim tržišnim partnerima i jačanju konkurentnosti domaće privrede.

U saopštenju nije navedeno da li su tokom susreta postignuti konkretni dogovori o isporukama, niti koliko bi domaćih proizvođača moglo postati dobavljač Lidla.