Američki predsjednik najavio je zabranu termina “vještačka inteligencija” u državnim dokumentima, uz tvrdnju da tehnologija zaslužuje drugačiji naziv.

Predsjednik SAD Donald Tramp najavio je da će u najkraćem roku zvanično zabraniti upotrebu izraza “vještačka inteligencija” u svim državnim dokumentima i institucijama, uz insistiranje da se umjesto toga koristi isključivo termin “superinteligencija”.

Tramp je u objavi na društvenoj mreži Truth Social istakao da je dosadašnji naziv potpuno pogrešan i zastario. Posebno je prozvao medije poput lista The Wall Street Journal, koje je pitao kada će prestati da koriste izraz koji po njemu zvuči kao da je riječ o lažnoj inteligenciji, umjesto o tehnologiji koja je, kako kaže, nevjerovatna.

Ovu temu pokrenuo je i tokom nedavnog obraćanja na Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, naglasivši da svaka velika prekretnica nosi rizike, ali da “superinteligencija” u tome nije nikakav izuzetak.

Kritičare nove tehnologije uporedio je sa zagovornicima teorija o globalnom zagrijavanju i optužio ih za pretjerano širenje panike i tvrdnje da će roboti napasti ljude i izazvati katastrofu.

Kada je riječ o međunarodnim pravilima, stav Vašingtona je izričit – Sjedinjene Američke Države u potpunosti odbacuju svaki pokušaj uvođenja globalne regulative, uz Trampovu jasnu poruku da onaj ko pobijedi u trci za “superinteligenciju” zapravo pobjeđuje u svemu.

Bivša profesorica iz Australije osuđena je na 15 mjeseci zatvora zbog seksualnog zlostavljanja dvojice srednjoškolaca, starih 16 i 17 godina. Jedan od mladića zbog pretrpljene traume i osjećaja srama napustio je školu, a sud je utvrdio da je profesorica svjesno zloupotrijebila svoj položaj.

Tajla Li Brejli (Tayla Lee Brailey), 32-godišnja bivša profesorica iz Sidneja, osuđena je pred Okružnim sudom u Paramati, nakon što je priznala krivicu za četiri krivična djela povezana sa seksualnim zlostavljanjem učenika i materijalima koji prikazuju seksualno zlostavljanje djece.

Prema izvještajima australijskih medija ABC News i News.com.au, Brejli je imala seksualni odnos sa 17-godišnjim učenikom u automobilu, dok je drugog, 16-godišnjeg učenika, seksualno dodirivala u učionici.

Kontakt uspostavila preko društvenih mreža
Tokom sudskog postupka izneseno je da je profesorica s učenicima komunicirala i putem društvenih mreža.

Sud je utvrdio da je bila svjesna da su njeni postupci nedopušteni, ali je uprkos tome nastavila sa zlostavljanjem i preduzimala korake kako bi prikrila ono što radi.

Sudija Elizabet Rajan (Elizabeth Ryan) naglasila je da je Brejli iskoristila autoritet koji je imala kao profesorica i povjerenje koje su joj učenici ukazali.

Posebno je istaknuto da se od nastavnika očekuje da štite djecu i mlade koji su im povjereni, a ne da svoj položaj koriste za njihovo iskorištavanje.

Učenik zbog srama prekinuo školovanje
Jedan od najpotresnijih dijelova suđenja bila je izjava učenika o posljedicama zlostavljanja.

Mladić je opisao da se nakon svega osjećao posramljeno i da je zbog toga napustio srednju školu prije završetka posljednjeg razreda.

Imao je probleme sa spavanjem i traumatična sjećanja, a odnosi sa školskim prijateljima bili su ozbiljno narušeni.

Posebno je teško podnosio osjećaj da je sam kriv za ono što mu se dogodilo.

Sudija je naglasila ozbiljnost posljedica koje seksualno zlostavljanje može ostaviti na mlade ljude, naročito kada dolazi od osobe kojoj bi trebalo da vjeruju.

Uhapšena dva puta u razmaku od dvije sedmice
Brejli je prvi put uhapšena u avgustu 2024. godine u jednoj školi u Sidneju.

Policija ju je tada teretila za seksualna krivična djela povezana s jednim učenikom.

Nakon što je puštena uz kauciju, ponovo je uhapšena manje od dvije sedmice kasnije, kada je istraga obuhvatila i drugog tinejdžera.

Na kraju je priznala krivicu za četiri krivična djela, uključujući seksualne radnje nad učenicima i zloupotrebu elektronskih komunikacija u vezi s materijalima koji prikazuju seksualno zlostavljanje djece.

Identiteti učenika i naziv škole nisu objavljeni zbog zakonske zaštite žrtava.

Sud razmatrao i njeno psihičko stanje
Tokom izricanja presude razmatran je i psihološki nalaz prema kojem je Brejli dijagnostikovan bipolarni poremećaj.

Prema nalazu, u vrijeme počinjenja djela vjerovatno je prolazila kroz maničnu epizodu.

Sud je uzeo u obzir njeno psihičko stanje i kajanje, ali je zaključio da je znala da postupa pogrešno i da je pokušavala da sakrije svoje ponašanje.

Razmatrane su i posljedice koje je slučaj imao po njen privatni život. Izgubila je posao, brak i ugled, a prema sudskoj procjeni rizik od ponavljanja krivičnih djela je nizak.

Ipak, sudija je zaključila da je zatvorska kazna neophodna zbog težine zlostavljanja i narušavanja povjerenja između nastavnika, učenika i njihovih porodica.

U registru seksualnih prestupnika narednih 15 godina
Brejli je izrečena jedinstvena kazna od 15 mjeseci zatvora, a pravo na uslovni otpust steći će 24. aprila 2027. godine.

Takođe je naloženo da bude upisana u policijski registar osoba koje su počinile seksualna krivična djela nad djecom u australijskoj saveznoj državi Novi Južni Vels, gdje će ostati narednih 15 godina

Šestoro djece ubijeno je u bunkeru ispod razorenog Berlina, a njihovi roditelji potom su izvršili samoubistvo.

Tako je 1. maja 1945. godine završio život Jozefa Gebelsa, jednog od najbližih saradnika Adolfa Hitlera i čovjeka koji je godinama učio nacističku Njemačku da vjeruje propagandi, čak i kada je stvarnost govorila potpuno suprotno.

Gebels (Joseph Goebbels) ostao je upamćen kao jedan od glavnih tvoraca nacističke propagande, ali njegova odgovornost nije se završavala na govorima, novinskim naslovima i radijskim emisijama. Aktivno je podsticao mržnju prema Jevrejima, opravdavao nasilje i pomagao režimu da zločine predstavi kao neophodnu državnu politiku.

Rođen je 29. oktobra 1897. godine u Rajtu, u današnjoj Njemačkoj. Na godišnjicu njegovog rođenja vrijedi podsjetiti kako je doktor književnosti postao jedan od najuticajnijih ljudi Trećeg rajha i zašto se njegovo ime i danas povezuje s političkom manipulacijom.

Od doktora književnosti do Hitlerovog najodanijeg saradnika
Gebels je odrastao u katoličkoj porodici. Zbog deformiteta stopala nije primljen u vojsku tokom Prvog svjetskog rata, a školovanje je nastavio na njemačkim univerzitetima.

Doktorirao je germanistiku na Univerzitetu u Hajdelbergu 1921. godine. Zanimljivo je da su među profesorima kod kojih je studirao bili i jevrejski intelektualci, iako će kasnije postati jedan od najradikalnijih antisemita nacističkog režima.

Prije političke karijere pokušavao je da se ostvari kao pisac. Međutim, mnogo veći uticaj stekao je kada se tokom dvadesetih godina prošlog vijeka priključio nacističkom pokretu.

Hitler je prepoznao njegovu sposobnost da političke poruke pretvara u jednostavne, emotivne i agresivne slogane. Godine 1926. postavio ga je za nacističkog partijskog vođu u Berlinu, gradu u kojem je stranka tada imala relativno malu podršku.

Gebels je organizovao skupove, političke provokacije i propagandne kampanje, a 1927. pokrenuo je list “Der Angriff” (“Napad”), koji je širio antisemitizam i napadao političke protivnike.

Njegov cilj nije bio samo da ubijedi birače. Nastojalo se stvoriti uvjerenje da Hitler predstavlja jedini izlaz iz njemačke političke i ekonomske krize.

Kako je propaganda postala državni sistem?
Kada su nacisti 1933. došli na vlast, Gebels je imenovan za ministra narodnog prosvjećivanja i propagande.

Pod njegovom kontrolom našli su se radio, štampa, film, pozorište i veliki dio kulturnog života Njemačke. Nezavisni mediji bili su potiskivani, protivnici režima cenzurisani, a Jevreji sistematski isključivani iz javnog i kulturnog života.

Posebnu pažnju posvećivao je radiju, koji je omogućavao da nacističke poruke svakodnevno dopiru do miliona domaćinstava.

Istovremeno, film je korišten za veličanje Hitlera i nacističke ideologije, dok su masovni skupovi pretvarani u pažljivo režirane političke spektakle.

Gebels je razumio da propaganda ne mora uvijek izgledati kao politička poruka. Zabavni filmovi, muzika, vijesti i prikazi svakodnevnog života takođe su mogli služiti održavanju podrške režimu.

Jedan od najpoznatijih prizora iz tog perioda dogodio se 10. maja 1933. godine, kada su nacisti javno spaljivali knjige autora koje su proglasili nepoželjnim. Gebels je u Berlinu održao govor tokom spaljivanja knjiga.

To nije bio samo napad na književnost. Bio je to simbol namjere režima da odlučuje koje ideje smiju postojati u njemačkom društvu.

Nije samo širio mržnju, već je podsticao i nasilje
Jedan od najtežih primjera Gebelsove odgovornosti dogodio se u novembru 1938. godine, tokom Kristalne noći.

Nakon ubistva njemačkog diplomate u Parizu, nacističko rukovodstvo iskoristilo je taj događaj kao povod za organizovano nasilje nad Jevrejima.

Gebels je imao ključnu ulogu u podsticanju pogroma, tokom kojeg su uništavane sinagoge, razbijane i pljačkane jevrejske prodavnice, a hiljade ljudi bile izložene nasilju i hapšenjima.

Nacistička propaganda pokušavala je da napade predstavi kao spontanu reakciju stanovništva, iako su iza nasilja stajale odluke i djelovanje režima.

Kako navodi Američki memorijalni muzej Holokausta, Gebels je bio jedan od glavnih podstrekača Kristalne noći.

Njegova propaganda tokom narednih godina dodatno je širila antisemitizam i dehumanizovala Jevreje, doprinoseći društvenim i političkim uslovima u kojima je sprovođen Holokaust.

Gebels, dakle, nije bio samo čovjek koji je uljepšavao sliku nacističke vlasti. Bio je aktivni učesnik u njenoj politici progona.

Govor kojim je tražio “totalni rat”
Jedan od najpoznatijih trenutaka njegove političke karijere dogodio se 18. februara 1943. godine.

Njemačka vojska upravo je pretrpjela katastrofalan poraz kod Staljingrada, a rat se sve očiglednije okretao protiv nacističke Njemačke.

Umjesto da prizna razmjere poraza, Gebels je u berlinskoj dvorani Sportpalast održao govor pred pažljivo odabranom publikom.

Okupljenima je postavio pitanje žele li “totalni rat”, još radikalniji od svega što su do tada mogli zamisliti.

Publika je odgovorila oduševljenim povicima.

Taj prizor postao je jedan od najpoznatijih primjera nacističke propagande: u trenutku kada je Njemačka trpjela ogromne gubitke, režim je pokušavao da poraz pretvori u poziv na još veće žrtvovanje.

Gebels je nastavio da širi uvjerenje u konačnu pobjedu čak i kada su savezničke armije napredovale prema Njemačkoj.

Porodica kao propagandna slika
Gebels se 1931. oženio Magdom Kvant, s kojom je imao šestoro djece.

Njihova porodica predstavljana je javnosti kao uzor nacističkog porodičnog života. Djeca su se pojavljivala na fotografijama s Hitlerom, a bračni par Gebels bio je dio najužeg kruga nacističkog rukovodstva.

Iza te javne slike stajao je znatno drugačiji privatni život.

Gebels je imao vanbračne veze, uključujući poznatu aferu s češkom glumicom Lidom Barovom. Bračna kriza bila je toliko ozbiljna da je Hitler intervenisao kako bi spriječio razvod.

Porodica koja je u propagandi predstavljana kao idealna na kraju je postala mjesto jednog od najstrašnijih zločina posljednjih dana Trećeg rajha.

Šta se dogodilo u Hitlerovom bunkeru?
U aprilu 1945. godine sovjetske snage približavale su se centru Berlina. Gebels je s Magdom i djecom otišao u kompleks bunkera u kojem se nalazio Hitler.

Uprkos gotovo potpunom vojnom slomu Njemačke, odbijao je mogućnost predaje.

Hitler je 30. aprila izvršio samoubistvo, a u političkom testamentu odredio je Gebelsa za novog njemačkog kancelara.

Na toj funkciji Gebels je ostao samo jedan dan.

Prvog maja 1945. godine šestoro njegove djece ubijeno je otrovom, nakon što su prethodno bila uspavana. Istorijski izvori navode da su njihovi roditelji organizovali ubistvo, dok se pojedinosti o neposrednom izvršiocu razlikuju.

Djeca nisu imala mogućnost da odlučuju o vlastitoj sudbini.

Nakon njihovog ubistva, Jozef i Magda Gebels izvršili su samoubistvo. Njihova tijela potom su pokušali spaliti pripadnici nacističkog osoblja.

Bio je to kraj čovjeka koji je godinama uvjeravao Nijemce u snagu i nepobjedivost režima kojem je služio.

Zašto je Gebelsovo ime i danas sinonim za propagandu?
Gebels nije izmislio političku propagandu, niti je bio prvi koji je koristio laži, strah i neprijateljske stereotipe za osvajanje podrške.

Ono po čemu je ostao posebno upamćen jeste način na koji je različite medije i kulturne institucije pretvorio u koordinisan sistem državne propagande.

Istovremeno je gradio kult vođe, potiskivao nezavisne informacije, podsticao mržnju prema određenim grupama i prikazivao državne zločine kao opravdane postupke.

Njegova biografija pokazuje koliko opasna može postati propaganda kada je povezana s političkom diktaturom, cenzurom i organizovanim nasiljem.

Zato se Gebels ne pamti samo kao Hitlerov ministar koji je kontrolisao novine i radio. Pamti se kao jedan od ljudi koji su pomogli da se ideologija mržnje pretvori u državni sistem progona i masovnih zločina.