Connect with us

Zanimljivosti

MISTERIJA JOŠ TRAJE! Čudna stakla iz Libije možda NISU PORIJEKLOM sa Zemlje

Čudna vrsta stakla koja je pronađena 1933. godine u Libijskoj pustinji možda je potekla od meteorita, pokazala je analiza naučnice Elizavete Kovaleve, piše “Lajv Sajens”, uz napomenu da se sve uklapa, osim kratera, koji i dalje nedostaje.

Velika pješčana pustinja prostire se na površini od oko 72.000 kvadratnih kilometara (skoro kao Srbija), i povezuje Egipat i Libiju.

Ako se pronađete u njoj, na određenom mjestu, na jugu pustinje, možete primijetiti komadiće žutog stakla koje je raspršeno po pijesku.

Ovo je prvi put opisano u naučnom radu 1933. godine, i poznato je kao staklo iz Libijske pustinje. Kolekcionari minerala ga cijene zbog njegove ljepote, relativne rijetkosti i misterije koja ga okružuje.

Privjezak pronađen u grobnici faraona Tutankamona sadrži komadić ovog stakla. Prirodno formirana stakla mogu se naći širom svijeta: tu su modlaviti iz kratera Ries u Evropi i tektiti sa Obale Slonovače.

Ali ništa nije toliko bogato silicijumom kao Staklo iz Libijske pustinje, niti može da se nađe u tako velikim količinama i grumenovima.

Porijeklo ovog stakla je bilo predmet debate među naučnicima u posljednjih 90 godina. Neki su mislili da je ono nastalo u vulkanima na Mjesecu, neki drugi da je nastalo od udara groma (fulguriti – staklo koje se formira fuzijom pijeska i tla u koje udari grom).

Druge teorije kažu da je ono rezultat sedimentarnih ili hidrotermalnih procesa, da je nastalo masivnom eksplozijom meteora u vazduhu, ili da je porijeklom iz obližnjeg kratera meteorita.

Sada, zahvaljujući uznapredovaloj mikroskopskoj tehnologiji, naučnici vjeruju da konačno imaju odgovor. Zajedno sa kolegama sa univerziteta i naučnih centara u Njemačkoj, Egiptu i Maroko, Kovaleva je identifikovala porijeklo Stakla iz Libijske pustinje – ono je nastalo udarom meteorita u površinu Zemlje.

Svemirski sudari su primarni procesi u Sunčevom sistemu, pošto se planete i njihovi sateliti sudaraju sa asteroidima i embrionima planeta (zvanim i planetizimali). Ovakvi sudari su pomogli i pri stvaranju Zemlje.

1996. godine naučnici su ustanovili da je ovo staklo staro oko 29 miliona godina, a kasnija studija utvrila je da je izvorni materijal sastavljen od zrnaca kvarca prekrivenim mješovitim mineralima gline i oksidima gvožđa i titanijuma.

Kasniji pronalasci otvorili su nova pitanja, pošto je staklo starije od materijala koji može da se pronađe u relevatnom dijelu Velike pješčane pustinje. Ili jednostavnije: ovi materijali nisu postojali na toj lokaciji prije 29 miliona godina.

Za studiju Kovaleve, ko-autor je obezbijedio dva komada stakla, od lokalnog stanovnika koji ih je pronašao u regiji Al Džauf u jugoistočnoj Libiji.

Uzorci su izučavani pomoću najnovije transmisione tehnike elektronske mikroskopije (TEM), koja omogućava da se vide maleni delići materijala, 20.000 puta manji od debljine lista papira. Pomoću ove tehnike, pronađeni su majušni minerali u ovom staklu – različiti tipovi cirkonijum oksida (ZrO2).

Minerali su sastavljeni od hemijskih elemenata, čiji atomi stvaraju regularne trodimenzionalne “pakete”. Kovaleva piše da treba da se zamisli da neko stavi jaja ili flašice gaziranih pića na police supermarketa: slojevi naređani jedni na druge osiguravaju najefikasnije moguće pakovanje.

Na sličan način, kaže ona, atomi se ređaju u kristalne rešetke koje su jedinstvene za svaki mineral. Minerali koji imaju isti hemijski sastav, ali drugačiju atomsku strukturu (različite načine “pakovanja” atoma u kristalnu rešetku) zovu se polimorfi.

Jedan polimorf ZrO2 koji je pronađen u Libijskoj pustinji zove se kubični cirkonijom – kakav se viđa u nekim zlatarama kao zamjena za dijamant. Ovaj mineral se može formirati samo na visokim temperaturama između 2.250 i 2.700 stepeni Celzijusa.

Drugi polimorf ZrO2 koji je izučavan je veoma rijedak, i zove se orto-II ili OII. On se formira pri veoma velikom pritisku – na oko 130.000 atmosfera.

Ova činjenica je i bila dokaz da je udar meteorita uzrok stvaranja ovog stakla, pošto ovakvi uslovi na Zemljinoj kori mogu da se stvore samo udarom meteorita ili eksplozijom atomske bombe.

Ako je sve ovo tačno, piše Kovaleva, krater koji je za sobom ostavio meteorit trebalo bi da je negdje u blizini. Najbliži poznati krateri, zvani GP i Oaza, imaju prečnik od 2 i 18 kilometara, ali su prilično daleko od mjesta gdje je pronađeno staklo.

Oni su premali i predaleko da bi bili “roditeljski krateri” ovako velike količine udarnog stakle, koncentrisanog na jednom mjestu.

Kovaleva zaključuje da ostaju otvorena mnoga pitanja: gdje je roditeljski krater, koliko je on veliki, da li ga prekriva pijesak…

Zanimljivosti

MAJKA DJECI NAPLAĆUJE STANARINU! Imam dobar razlog (VIDEO)

Samanta Bird postala je viralna na TikToku nakon što je objavila video u kom objašnjava zašto od svojih malih sinova traži da plaćaju stanarinu, hranu i režije. Video je objavila prije tri dana, a već je pogledan više od četiri miliona puta.

U snimku Samanta ističe da iza ove odluke postoji dobar razlog: ona i suprug žele sinove da nauče važnosti novca. Svake nedjelje njeni sinovi,koji imaju šest, sedam i devet godina, dobiju šest dolara u džeparcu. Potom ona i suprug na početku svakog mjeseca traže od sinova da “plate” jedan dolar za stanarinu, jedan za režije i jedan za namirnice, a preostali novac troše kako oni požele.

@samanthabirdshiloh We increased the boys allowance to accommodate them paying “mock” bills. I want them to have a sense of responsibility and learn how to manage expenses in a safe environment now! #budgeting #finacialfreedom #parenting #kidstiktok #kidsoftiktok #kidspersonalfinance #financetiktok #moneytips #debtpayoff #debtfree #debtfreejourney #debtfreecommunity #investingforkids #investing #personalfinancetips #moneymindset #moneymanifestation ♬ original sound – Samantha Bird

Kako bi mogli da prate svoje troškove, Samanta je napravila tablicu u kojoj upisuju koliko su novca i na što su ga potrošili kako bi o troškovima novca i računima naučili u sigurnom okruženju.

Ovaj je viralni video izazvao pravu raspravu u komentarima. Neki smatraju da je ideja genijalna, dok drugi ne vide ništa dobro u ovakvoj metodi vaspitanja, piše Najžena.

“Prvo sam pomislila da je ovo totalno ludo, ali kad sam pogledala video, mislim da je super ideja”, “Nema nikakve potrebe za ovim. Škola će ih podučiti svemu što trebaju da znaju o raspolaganju novcem”, “Mislim da su premladi za ovo. Nauči ćete ih da budu previše fokusirani na novac i anksiozni kad ga neće imati”, “Voljela bih da je mojim roditeljima bilo ovoliko stalo da me nauče raspolaganju novcem”, “Odlična mi je ova ideja”, neki su od komentara ispod videa.

Najžena

Nastavi čitati

Zanimljivosti

NAUČNICI TVRDE “Životinje se više plaše ljudi nego lavova”

Ljudski glasovi dovode do znatno većeg straha kod divljih sisara nego zvukovi koje ispuštaju lavovi, pokazalo je istraživanje sprovdedeno u Južnoj Africi.

Naučnici su emitovali snimke ljudi koji razgovaraju normalnim tonom preko zvučnika skrivenih u rupama sa vodom u Nacionalnom parku Kruger.

Oko 95 odsto životinja bilo je izuzetno preplašeno i brzo je pobeglo, prenosi Bi-Bi-Si.

Suprotno tome, snimljeni zvukovi režanja i rike lavova doveli su do značajno manje panike.

Stručnjaci su odabrali razgovore na lokalnim jezicima, koje govore mnogi u toj zemlji.

Tokom istraživanja primetili su da neki slonovi odgovaraju na zvukove velikih mačaka pokušajem da se suprotstave izvoru zvuka.

Rezultati ukazuju da su životinje poput antilopa, slonova, žirafa, leoparda i bradavičastih svinja naučile da je kontakt sa ljudima veoma opasan usljed lova i korišćenja oružja i pasa u hvatanju divljih životinja.

Zaključci se ne odnose samo na Nacionalni park Kruger, jer je dokazano širom planete da se divlje životinje plaše ljudi više nego bilo kog drugog predatora, navodi se u studiji.

Autori su zabilježili da bi to moglo da bude prijetnja za oblasti koje zavise od turizma u divljini, jer posjetioci koji su poželjni u takvim regionima plaše životinje koje su došli da vide.

Lijana Zanet, jedna od autorki, kaže za BBC da je istraživanje usmjereno na “ekologiju straha” – koncept koji se bavi uticajem odnosa predator-plijen na njihovo okruženje.

– Grabljivci ubijaju plen, što očigledno umanjuje broj tih jedinki, ali smo pokazali da i strah koji predatori izazivaju može dovesti do opadanja broja jedinki životinja koje love. Ublažavanje i manipulisanje strahom koji ljudi proizvode u divljini predstavlja izazov i priliku, jer vjerujemo da će to biti ključan deo planova za očuvanje zaštićenih područja i upravljanje njima – objašnjava naučnica.

Otkrića otvaraju prostor i za zaštitu ranjivih vrsta u ovim ekosistemima.

Ljudski zvukovi, ukoliko se koriste ispravno, mogu da pomognu u zaštiti od krivolova, navodi se u studiji.

Nastavi čitati

Zanimljivosti

ASTRONOMI PRONAŠLI NAJSJANIJI objekat u KOSMOSU!

Astronomi su otkrili možda najsjajniji objekat u svemiru, kvazar sa crnom rupom u srcu, koja raste toliko brzo da dnevno proguta ekvivalent Suncu.
Rekordni kvazar sija 500 biliona puta jače od našeg Sunca. Crna rupa koja pokreće ovaj udaljeni kvazar veća je više od 17 milijardi puta od Sunca, objavio je tim predvođen Australijom u časopisu “Astronomija prirode”.

Kvazar je, prema opisu naučnika, disk koji rotira oko crne rupe u obliku svijetlećeg vrtložnog gasa i druge materije iz progutanih zvijezda, a čitav prizor je poput kosmičkog uragana.
“Ovaj kvazar je najnasilnije mjesto koje poznajemo u univerzumu”, rekao je glavni autor istraživanja Kristijan Volf sa Australijskog nacionalnog univerziteta.

Evropska južna opservatorija uočila je objekat, J0529-4351, tokom istraživanja neba 1980. godine, ali se smatralo da je to zvijezda.

Nije identifikovan kao kvazar sve do prošle godine. To su potvrdila posmatranja iz teleskopa u Australiji i pustinji Atakama u Čileu.

Nastavi čitati

Aktuelno