Budžet za poljoprivredu u Republici Srpskoj za 2026. godinu isti je kao i nekoliko godina unazad – 180 miliona maraka, bez rasta, korekcije i reakcije na inflaciju, koja je u međuvremenu pojela značajan dio te vrijednosti.

I to bi možda bilo dovoljno, kažu poljoprivrednici, da je novac pravično raspoređen. Istovremeno, za podsticaje u poljoprivredi Federacija BiH izdvaja znatno više.

Dok budžet za poljoprivredu u Srpskoj iznosi 180 miliona maraka, u FBiH je 190 miliona. Kada se pogledaju i ostala izdvajanja, razlike su očigledne, pokazuje analiza koju je radilo Udruženje mljekara RS. Republika Srpska za podršku mladima za pokretanje posla u poljoprivredi izdvaja 470.000 KM, a FBiH 7,7 miliona.

“Što se tiče budžeta, on treba da bude 6%, gotovo 400 miliona. Samo, znaš kako, za sve ima novca, samo nema za nas poljoprivrednike. Svi imputi u našoj proizvodnji rastu, a što se tiče tih subvencija to ništa ne raste, iako shodno našim troškovima treba i subvencije da rastu. I onda, lako vam je isplatiti tih 180 miliona. Ako je bilo prije tri godine 180 miliona, treba da bude makar duplo. Evo vidite po ostalim cijenama koliko je sve otišlo”, kaže Radenko Arsenović, mljekar iz Male Obarske.

Ogroman je jaz u stočarstvu i mljekarstvu.

Premija za tovnu junad u Srpskoj ide do 300 KM, dok u FBiH iznosi 1.000. Premija za mlijeko u Republici Srpskoj iznosi 30 feninga po litru, dok u FBiH ide i do 44 feninga. Podrška po muznoj kravi je oko 2.610 KM u RS, dok u FBiH prelazi 4.028 KM. Posljedice ovakve politike najbolje oslikavaju i ovi podaci – prije deset godina Srpska je imala oko 11.000 proizvođača mlijeka, dok ih je danas manje od 3.200. U isto vrijeme, FBiH ima više od 16.800 proizvođača, iako nema znatno veći broj stanovnika.

“Mi tu trku uveliko gubimo, a to pokazuje broj farmi koje se zatvaraju i broj muznih grla koji rapidno opada. U Federaciji imaju malo bolje regulisan sistem. Oni imaju podsticaj od opštine, kantona i od federacije i faktički dobijaju tri vrste podsticaja, tako da je u nekim kantonima premija za mlijeko prešla 60 feninga”, kaže Arsenović.

U biljnoj proizvodnji situacija je još drastičnija. Za kukuruz u Srpskoj nema podsticaja, dok u FBiH poljoprivrednici dobijaju 700 KM po hektaru. Kod pšenice su iznosi i do duplo veći u FBiH i kreću se do 1.100 maraka po hektaru, naspram 500 KM u RS.

“Treba da se radi na povećanju cijene nekih naših proizvoda. Znate da je najveći problem oko pšenice, posebno u trenutku žetve. Tu je cijena više nego mizerna. Sad, ove godine šta će i kako biti, mi ne možemo na to da utičemo”, kaže Boško Radić, predsjednik Udruženja poljoprivrednika “Sela Semberije”.

I dok se štedi na podsticajima za kukuruz i mlijeko, vlast je otvorila vrata za uvoz. Podaci govore da je samo prošle godine u Republiku Srpsku uvezeno prehrambenih proizvoda u vrijednosti od oko milijardu i po KM, što domaće proizvođače stavlja u još lošiji položaj, jer sa cijenom svojih proizvoda ne mogu da budu konkurentni na sopstvenom tržištu.

BN